ਮੁਹਾਵਰਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉਹ ਬੱਝਵਾਂ ਜੁੱਟ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਨੱਕ ਰਗੜਨਾ' ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੱਕ ਨਹੀਂ ਰਗੜਦਾ — ਭਾਵ ਹੈ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨਾ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ, PSSSB ਅਤੇ PPSC ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 4 ਸਵਾਲ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ
- ਮੁਹਾਵਰਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਖਾਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
- ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦੇ 4 ਰੂਪ ਅਤੇ ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ।
- ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ (ਨੱਕ, ਅੱਖ, ਹੱਥ, ਮੂੰਹ) ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੇ ਮੁਹਾਵਰੇ।
- ਖ਼ੁਸ਼ੀ, ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ।
- ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਅਤੇ PPSC ਦੇ ਔਖੇ ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰੇ।
ਮੁਹਾਵਰਾ ਕੀ ਹੈ
ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣ ਸਿੱਖੋ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਪ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਹਾਵਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ -ਣਾ/-ਨਾ ਨਾਲ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਵੇਲੇ ਇਹ ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਤੇ ਕਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 'ਨੱਕ ਰਗੜਨਾ' → 'ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਨੱਕ ਰਗੜੇ', 'ਉਹ ਨੱਕ ਰਗੜਦੀ ਰਹੀ'। ਪਛਾਣ ਦੇ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ: ਪਿੱਠ ਠੋਕਣੀ, ਝਈਆਂ ਲੈਣਾ, ਲੂਤੀ ਲਾਉਣੀ — ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ -ਣਾ/-ਣੀ ਵਾਲਾ ਕਿਰਿਆ-ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁਹਾਵਰੇ ਹਨ, ਅਖਾਣ ਨਹੀਂ।
ਵਾਕ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੁਕਿਆ ਅਰਥ ਸਾਫ਼ ਦਿਸੇ। 'ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਕਰਨਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਕਰਨਾ। ਸਹੀ ਵਾਕ: ਪੈਸੇ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਲੋਕੀ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 'ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ' ਵਰਗੇ ਵਾਕ ਗ਼ਲਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਉਲਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ ਦੇ 4 ਰੂਪ
ਹਰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਚਾਰ ਢੰਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
| ਸਵਾਲ ਦਾ ਰੂਪ | ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ | ਅਸਲ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚੋਂ |
|---|---|---|
| 1. ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ | '…' ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਅਰਥ ਚੁਣੋ | ਹੱਦ ਮੁਕਾ ਦੇਣਾ = ਕਮਾਲ ਕਰ ਦੇਣਾ (ਪਟਵਾਰੀ 2023) |
| 2. ਅਰਥ ਲਈ ਮੁਹਾਵਰਾ | '…' ਅਰਥ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਵਰਤੋਗੇ | ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਿਆਕਤ ਵਾਲਾ = ਖੂਹ ਦਾ ਡੱਡੂ (ਪਟਵਾਰੀ 2021) |
| 3. ਕਥਨ ਜਾਂ 'ਦੋਵੇਂ' ਵਾਲਾ | ਕਥਨ 1, ਕਥਨ 2 ਜਾਂ '(a) ਅਤੇ (c) ਦੋਵੇਂ' | ਥੱਪਾ ਮਾਰ ਕੇ ਬੈਠਣਾ = ਹਿੱਲਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਲੈਣਾ |
| 4. ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ / ਵਾਕ | ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਖ਼ਾਲੀ | ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿਕਣਾ (ਮੁੱਲ, ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ) |
- 1ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਕੱਟੋ'ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ', 'ਪੀਂਘ ਝੂਟਣੀ', 'ਮਠਿਆਈ ਖਾਣੀ' — ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗ਼ਲਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- 2ਲੁਕਿਆ ਭਾਵ ਸੋਚੋਤਸਵੀਰ ਬਣਾਓ: ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਗੀਂ ਛਿੱਕਾ ਟੁੱਟਣਾ = ਬਿਨਾਂ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਲਾਭ।
- 3ਇੱਕੋ ਅੰਗ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪ ਵੱਖ ਕਰੋਪੇਪਰ ਅਕਸਰ ਚਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਇੱਕੋ ਅੰਗ (ਨੱਕ, ਅੱਖ, ਹੱਥ) ਵਾਲੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਦਾ ਅਰਥ ਵੱਖਰਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।
- 4'ਦੋਵੇਂ' ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। '(a) ਅਤੇ (c) ਦੋਵੇਂ' ਤਦ ਹੀ ਚੁਣੋ ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਅਰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਕਹਿਣ।
| ਕਥਨ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ (ਐਕਸਾਈਜ਼ 2026) | ਸਹੀ ਅਰਥ |
|---|---|
| ਊਠ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜੀਰਾ | ਲੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣਾ; ਵੱਡੇ ਖ਼ਰਚ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਕਮ — ਉੱਤਰ: ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ |
| ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ਬਣਨਾ | ਆਪਣੀ ਆਪ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ (ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ) — ਉੱਤਰ: ਕੇਵਲ 1 ਸਹੀ |
| ਚੋਰ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਿਣਕਾ | ਦੋਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਰ ਜਾਣਾ (ਬੇਕਸੂਰ ਦਾ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ) — ਉੱਤਰ: ਕੇਵਲ 1 ਸਹੀ |
ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਵਾਲ।
ਨੱਕ ਵਾਲੇ ਮੁਹਾਵਰੇ — ਪਟਵਾਰੀ 2023 ਦੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਨੱਕ/ਨਾਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਨਾਸਾਂ/ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹਨਾ | ਨਖ਼ਰਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਸਾਦਾ ਖਾਣਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹਿਆ। |
| ਨੱਕ-ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ | ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਕੰਮ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਨੱਕ-ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਨੱਕ ਰੱਖਣਾ / ਨੱਕ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣਾ | ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਧੀ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣ ਕੇ ਪਿਓ ਦਾ ਨੱਕ ਰੱਖ ਲਿਆ। |
| ਨੱਕ ਰਗੜਨਾ | ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨਾ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਨੱਕ ਰਗੜੇ। |
| ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਕਰਨਾ | ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਕੇ ਮਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। |
| ਨਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰ ਦੇਣਾ | ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਸਤਾਉਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। |
ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪਾਉਣਾ / ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਪਾਉਣਾ | ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪਾ ਕੇ ਪੈਸੇ ਲੈ ਗਿਆ। |
| ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੜਕਣਾ | ਈਰਖਾ ਹੋਣਾ, ਬੁਰਾ ਲੱਗਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੜਕਦੀ ਹੈ। |
| ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੋਣਾ | ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤ ਮਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ। |
| ਅੱਖਾਂ ਵਿਛਾਉਣਾ | ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। |
| ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ | ਸਮਝ ਆ ਜਾਣਾ, ਸੱਚ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ। |
| ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਲੈਣਾ | ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਲਈਆਂ। |
| ਅੱਖ ਦੀ ਘੂਰ | ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਝਾਕਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦੀ ਘੂਰ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। |
| ਅੱਖ ਮੈਲੀ ਕਰਨਾ | ਬਦਨੀਤ ਹੋਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧੀ ਵੱਲ ਅੱਖ ਮੈਲੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ। |
| ਅੱਖਾਂ ਪੱਕ ਜਾਣੀਆਂ | ਲੰਮੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਥੱਕ ਜਾਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਪਰਦੇਸ ਗਏ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੱਕ ਗਈਆਂ। |
| ਅੱਖਾਂ ਦਿਖਾਉਣੀਆਂ | ਡਰਾਉਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਚੁਰਾਉਣਾ | ਨਜ਼ਰ ਬਚਾਉਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਕਰਜ਼ਾਈ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
ਨੱਕ ਤੇ ਅੱਖ: 19 ਹੋਰ ਮੁਹਾਵਰੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਨੱਕ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਨੱਕ ਵੱਟਣਾ | ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦੀ ਦਿਖਾਉਣਾ |
| ਨੱਕ ਹੇਠ ਨਾ ਆਉਣਾ / ਨੱਕ ਨਾ ਆਉਣਾ | ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਉਣਾ |
| ਨੱਕ ਵਢਾਉਣਾ | ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਵਾਉਣਾ |
| ਨੱਕ ਦੀ ਸੇਧੇ ਜਾਣਾ | ਸਿੱਧੇ, ਬਿਨਾਂ ਮੁੜੇ ਜਾਣਾ |
| ਨੱਕ 'ਤੇ ਮੱਖੀ ਨਾ ਬੈਠਣ ਦੇਣਾ | ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਣਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ |
| ਨੱਕ ਨਾਲ ਲਕੀਰਾਂ ਕੱਢਣਾ | ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨਾ, ਤੋਬਾ ਕਰਨਾ |
| ਨੱਕ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ | ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਣਾ |
ਅੱਖ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਰ ਜਾਣਾ | ਸ਼ਰਮ-ਹਯਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ |
| ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ | ਚੋਰੀ-ਚੋਰੀ, ਲੁਕ ਕੇ |
| ਅੱਖ ਰੱਖਣਾ | ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ |
| ਅੱਖ ਮਾਰਨਾ | ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਅੱਖ ਦਾ ਫੋੜਾ | ਬੁਰਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਆਉਣਾ | ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ, ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਜਾਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਣਾ | ਰੋਣ ਆ ਜਾਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਹੋਣਾ | ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾਉਣਾ | ਬੇਝਿਜਕ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ |
| ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਹੋਣਾ | ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣਾ, ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਉੱਤਰਨਾ / ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਉੱਤਰਨਾ | ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ |
| ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਆਉਣਾ | ਹੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ |
ਹੱਥ, ਬਾਂਹ, ਉਂਗਲ ਤੇ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰਨਾ | ਯਤਨ ਕਰਨੇ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। |
| ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਜਾਣਾ | ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ, ਖਹਿੜਾ ਨਾ ਛੱਡਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਲੈਣਦਾਰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਏ। |
| ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨੇ | ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। |
| ਹੱਥ ਅੱਡਣਾ | ਮੰਗਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਖ਼ੁੱਦਾਰ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਅੱਡਦਾ। |
| ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ | ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਵਾਢੀ ਵੇਲੇ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਹੱਥ ਤੰਗ ਹੋਣਾ | ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਹੱਥ ਤੰਗ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਫ਼ੋਨ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਲਵਾਂਗੇ। |
| ਹੱਥ ਖਾਲੀ ਹੋਣਾ | ਬਹੁਤ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋਣਾ, ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣਾ |
| ਹੱਥ ਪੀਲੇ ਕਰਨਾ | ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ ਧੀ ਦੇ ਹੱਥ ਪੀਲੇ ਕਰਨਗੇ। |
| ਉਂਗਲ ਕਰਨੀ | ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਕਰਨੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। |
| ਬਾਂਹ ਭੱਜਣੀ / ਬਾਂਹ ਭੱਜ ਜਾਣੀ | ਆਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਜਵਾਨ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਪਿਓ ਦੀ ਬਾਂਹ ਭੱਜ ਗਈ। |
| ਮੁੱਠੀ ਗਰਮ ਕਰਨਾ | ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਕਲਰਕ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ਾਈਲ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦੀ। |
| ਅੰਗੂਠਾ ਦਿਖਾਉਣਾ / ਠੁੱਠ ਵਿਖਾਉਣਾ | ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਨਾਂਹ ਕਰਨੀ। ਜਿਵੇਂ: ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅੰਗੂਠਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। |
| ਪੈਰ ਜਮਾਉਣਾ | ਪੱਕਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। |
| ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣਾ | ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ-ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਾ। ਜਿਵੇਂ: ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕ ਗਈ। |
| ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ | ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ, ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ: ਮੈਡਲ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। |
| ਪਿੱਠ ਠੋਕਣੀ | ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਣਾ, ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦੇਣੀ। ਜਿਵੇਂ: ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਠੋਕੀ। |
| ਕੰਡ ਲਾਉਣਾ | ਹਰਾ ਦੇਣਾ (ਕੰਡ = ਪਿੱਠ)। ਜਿਵੇਂ: ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੇ ਦੋ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਕੰਡ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। |
ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ: 32 ਹੋਰ ਮੁਹਾਵਰੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਹੱਥ, ਬਾਂਹ ਤੇ ਉਂਗਲ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਹੱਥ ਧੋਣਾ / ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਣਾ | ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਖੋ ਬੈਠਣਾ |
| ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨਾ | ਹਾਰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ, ਅਸਮਰੱਥਾ ਦੱਸਣਾ |
| ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ | ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਛੇੜਨਾ |
| ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ | ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ |
| ਹੱਥ ਆਉਣਾ | ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ, ਕਾਬੂ ਆਉਣਾ |
| ਹੱਥ ਚੁੱਕਣਾ | ਮਾਰਨਾ |
| ਹੱਥ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਣਾ | ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਦਾਰ ਹੋਣਾ |
| ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ | ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ |
| ਹੱਥ ਫੇਰਨਾ | ਹੜੱਪ ਲੈਣਾ; ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਲੋਸਣਾ |
| ਹੱਥ ਜੋੜਨਾ | ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ |
| ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਤੋਤੇ ਉੱਡਣਾ | ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ |
| ਹੱਥੀਂ ਛਾਵਾਂ ਕਰਨੀਆਂ | ਆਦਰ-ਮਾਣ ਕਰਨਾ, ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ |
| ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ | ਛੂਹਣਾ; ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ |
| ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਨਚਾਉਣਾ | ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣਾ |
| ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਗਿਣੇ ਜਾਣਾ | ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ |
| ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ | ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਣਾ |
ਪੈਰ, ਲੱਤ ਤੇ ਗੋਡੇ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਪੈਰ ਪੁੱਟਣਾ | ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ |
| ਪੈਰ ਜੰਮਣਾ | ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ |
| ਪੈਰ ਉੱਖੜਨਾ | ਹਾਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ, ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਣਾ |
| ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੈਣ ਦੇਣਾ | ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਣਾ, ਹਰ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ |
| ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ | ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ |
| ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਪੀਣੇ | ਬਹੁਤ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ |
| ਪੈਰੀਂ ਪੈਣਾ | ਮਿੰਨਤ ਕਰਨਾ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣਾ |
| ਪੈਰ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ | ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਾ |
| ਪੈਰ ਨਾ ਲੱਗਣਾ | ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਣਾ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਣਾ |
| ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨਾ | ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ, ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣਾ |
| ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੁੱਤੀ | ਤੁੱਛ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ |
| ਪੈਰ ਚੁੰਮਣਾ | ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨਾ |
| ਅੱਡੀਆਂ ਰਗੜਨਾ | ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦਿਨ ਕੱਟਣਾ |
| ਲੱਤ ਅੜਾਉਣੀ / ਟੰਗ ਅੜਾਉਣੀ | ਖ਼ਾਹ-ਮਖ਼ਾਹ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣਾ, ਰੋਕ ਪਾਉਣੀ |
| ਲੱਤਾਂ ਖਿੱਚਣਾ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ |
| ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ | ਹਾਰ ਮੰਨਣਾ |
ਮੂੰਹ, ਕੰਨ, ਦੰਦ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੁੱਛ ਵਾਲੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾਉਣਾ | ਖੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਦੇਣੀ (ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਠਿਆਈ ਖੁਆਉਣੀ) |
| ਮੂੰਹ ਫੁਲਾਉਣਾ | ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ | ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਫੇਰ ਲੈਣਾ |
| ਸਿੱਧੇ ਮੂੰਹ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨਾ | ਆਕੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ — 'ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਮੂੰਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ' |
| ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕਰਨਾ | ਹਰਾ ਦੇਣਾ |
| ਕੰਨ ਭਰਨਾ | ਚੁਗ਼ਲੀ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕਾਉਣਾ |
| ਕੰਨਾਂ ਕੰਨ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣਾ |
| ਸਿਰ ਚੁੱਕਣਾ | ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ, ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨੀ |
| ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ | ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ |
| ਉਖਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੇਣਾ | ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਸਹੇੜਨੀ |
| ਮੁੱਛ ਦਾ ਵਾਲ | ਪੱਕਾ ਮਿੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਾਥੀ |
| ਸਾਹ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ | ਡਰ ਜਾਣਾ |
- ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾਉਣਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਮਠਿਆਈ ਖਾਣੀ' ਨਹੀਂ — ਪੇਪਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ ਖੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਦੇਣੀ।
- ਮੁੱਛ ਦਾ ਵਾਲ (ਬਣਨਾ) = ਪੱਕਾ ਮਿੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਣਾ; 'ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ', 'ਨੌਜਵਾਨ' ਜਾਂ 'ਦੁਸ਼ਮਣ' ਨਹੀਂ।
- ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨੇ = ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ। 'ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ' ਤੇ 'ਸੁਲਹ ਕਰਨੀ' ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹਨ।
- ਸਾਹ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ = ਡਰ ਜਾਣਾ; 'ਮਰ ਜਾਣਾ' ਜਾਂ 'ਪਿਆਸ ਲੱਗਣੀ' ਨਹੀਂ।
- ਉਂਗਲ ਕਰਨੀ = ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ; ਸਿਰਫ਼ 'ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ' ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਟਵਾਰੀ 2021 ਤੇ ਪੁਲਿਸ 2025 ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
- ਪੈਸੇ ਮੰਗਣ ਲਈ ਹੱਥ ਅੱਡਣੇ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੈ; ਹੱਥ ਜੋੜਨੇ = ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ।
- ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਵਿਕਲਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਲ ਹਨ: ਦੀਵਾ ਗੁੱਲ ਕਰਨਾ ≠ ਦੀਵਾ ਬੁਝਾਉਣਾ, ਝਾੜੂ ਫੇਰਨਾ ≠ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨੀ, ਢਾਹ ਲੱਗਣੀ ≠ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ, ਬਾਂਹ ਭੱਜਣੀ ≠ ਬਾਂਹ ਟੁੱਟ ਜਾਣੀ।
ਸਿਰ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਕੰਨ: 69 ਹੋਰਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਸਿਰ, ਮੱਥਾ ਤੇ ਵਾਲ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕਣਾ | ਬਹੁਤ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਧੜ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਉਣਾ | ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨਾ |
| ਸਿਰ ਫੇਰਨਾ | ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ |
| ਸਿਰ ਖਾਣਾ | ਬਕ-ਬਕ ਕਰ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਨਾ |
| ਸਿਰ ਪੈਰ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਾ ਹੋਣਾ |
| ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟਣਾ | ਭਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ | ਬਹੁਤ ਲਾਡ ਕਰ ਕੇ ਵਿਗਾੜਨਾ |
| ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ | ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਨਾ; ਇੱਜ਼ਤ ਘਟਾਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਾ | ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਮੜ੍ਹਨਾ | ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਪਾਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਸੁੱਟ ਲੈਣਾ | ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਸਿਰ ਖੁਰਕਣਾ | ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਣਾ |
| ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਫ਼ਨ ਬੰਨ੍ਹਣਾ | ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਸਿਰ ਪੈਣਾ | ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆ ਪੈਣਾ |
| ਸਿਰ ਪਟਕਣਾ / ਸਿਰ ਮਾਰਨਾ | ਬੇਅਰਥ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ |
| ਸਿਰੋਂ ਭਾਰ ਲਾਹੁਣਾ | ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹੋਣਾ |
| ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ ਬੈਠਣਾ | ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ |
| ਮੱਥਾ ਲਾਉਣਾ | ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ, ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ | ਸਿਜਦਾ ਕਰਨਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ |
| ਮੱਥੇ ਵੱਟ ਪਾਉਣਾ | ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਿਖਾਉਣਾ |
| ਮੱਥਾ ਠਣਕਣਾ | ਅਣਹੋਣੀ ਦਾ ਅਗਾਊਂ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣਾ |
| ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਣਾ |
| ਵਾਲ ਦੀ ਖੱਲ ਲਾਹੁਣਾ | ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ |
| ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚਣਾ | ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਚਣਾ, ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਮਸਾਂ ਬਚਣਾ ("ਵਾਲ ਬਚ ਜਾਣੇ" ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਲ ਹੈ) |
| ਪੱਗ ਲਾਹੁਣੀ | ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨੀ (ਪੱਗ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ) |
| ਸਿਰੋਂ ਪਾਣੀ ਲੰਘਣਾ | ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਾ (ਤੇਲ, ਕਾਂ, ਪੈਰ ਨਹੀਂ — ਪਾਣੀ) |
| ਧੌਲਿਆਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣੀ | ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਰੱਖਣੀ (ਧੌਲੇ = ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ) |
ਮੂੰਹ, ਜੀਭ ਤੇ ਦੰਦ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਣਾ | ਹਾਰ ਜਾਣਾ, ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ | ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਕਰਨਾ | ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ |
| ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ | ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਜੀਅ ਲਲਚਾਉਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਲੁਕਾਉਣਾ | ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਉਣਾ |
| ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਥੁੱਕਣਾ | ਸਖ਼ਤ ਨਫ਼ਰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ |
| ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਉਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ | ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ | ਬੋਲਣਾ, ਭੇਦ ਦੱਸਣਾ |
| ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ | ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਲਾਉਣਾ | ਨੇੜਤਾ ਦੇਣਾ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੁੰਗਣੀਆਂ ਪਾਉਣਾ | ਚੁੱਪ ਵੱਟ ਲੈਣਾ, ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਰੱਖਣਾ | ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਨਾ |
| ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਨਾ | ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ (ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਨਾਲ) |
| ਜੀਭ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ | ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਜੀਭ ਨੂੰ ਲਗਾਮ ਦੇਣਾ | ਸੋਚ ਕੇ ਬੋਲਣਾ |
| ਜ਼ਬਾਨ ਦੇਣਾ | ਵਾਅਦਾ ਕਰਨਾ |
| ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਜੀਭ ਦੇਣਾ / ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਲੈਣਾ | ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ, ਸਬਰ ਕਰਨਾ |
| ਦੰਦ ਕੱਢਣਾ | ਹੱਸਣਾ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹੱਸਣਾ |
| ਦੰਦਾਂ ਥੱਲੇ ਉਂਗਲ ਦੇਣਾ | ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਦੰਦ ਤਿੱਖੇ ਕਰਨਾ | ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ |
| ਬੁੱਲ੍ਹ ਟੁੱਕਣਾ | ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਪਛਤਾਵਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਬਾਉਣਾ |
ਕੰਨ, ਗਲ, ਪਿੱਠ ਤੇ ਲਹੂ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਕੰਨ ਕੁਤਰਨਾ | ਚਲਾਕੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋਣਾ, ਮਾਤ ਦੇਣਾ |
| ਕੰਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ | ਚੌਕੰਨਾ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਕੰਨ ਹੋ ਜਾਣਾ / ਕੰਨ ਹੋਣਾ | ਸਬਕ ਮਿਲ ਜਾਣਾ |
| ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ | ਤੋਬਾ ਕਰਨਾ, ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਨਾ |
| ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਾ ਲੈਣਾ / ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂੰ ਦੇਣਾ | ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਾ ਸੁਣਨਾ |
| ਕੰਨ ਖਿੱਚਣਾ | ਹਲਕੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ, ਤਾੜਨਾ |
| ਕੰਨੋਂ ਕੰਨੀਂ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣਾ |
| ਗਲ ਪੈਣਾ | ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਲੜਨਾ |
| ਗਲ ਪੜਨਾ / ਗਲ ਪੈ ਜਾਣਾ | ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਪੈਣਾ |
| ਗਲ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀ ਫਸਣਾ | ਅਜਿਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੋ ਨਾ ਨਿਗਲੀ ਜਾਵੇ ਨਾ ਉਗਲੀ |
| ਗਲ ਲਾਉਣਾ | ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ |
| ਗਲਾ ਘੁੱਟਣਾ | ਦਬਾ ਦੇਣਾ, ਅਵਾਜ਼ ਨਾ ਉੱਠਣ ਦੇਣਾ |
| ਗਲਾ ਭਰ ਆਉਣਾ | ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣਾ | ਭੱਜ ਜਾਣਾ, ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਣਾ |
| ਪਿੱਠ ਥਾਪੜਨਾ | ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦੇਣਾ, ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ |
| ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ | ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਲੁਕ ਕੇ |
| ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹੋਣਾ | ਸਾਥ ਦੇਣਾ, ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ |
| ਲਹੂ ਸੁੱਕਣਾ | ਡਰ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ |
| ਲਹੂ ਪੀਣਾ | ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ |
| ਲਹੂ ਖੌਲਣਾ | ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ |
| ਲਹੂ ਦਾ ਘੁੱਟ ਭਰਨਾ | ਗੁੱਸਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਬਾ ਲੈਣਾ |
- ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਕਰਨਾ
- ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਨਾ
- ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪਾਉਣਾ
- ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ
- ਹੱਥ ਅੱਡਣਾ
- ਮੰਗਣਾ
- ਕੰਨ ਭਰਨਾ
- ਚੁਗ਼ਲੀ ਕਰਨਾ
- ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰਨਾ
- ਯਤਨ ਕਰਨੇ
- ਨੌਂ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ ਹੋਣਾ
- ਭੱਜ ਜਾਣਾ
- ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕਰਨਾ
- ਹਰਾ ਦੇਣਾ
- ਕਈ ਪੱਤਣਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਹੋਣਾ
- ਚਲਾਕ ਹੋਣਾ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ
- ਉਂਗਲ ਕਰਨੀ
- ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ
- ਬਾਂਹ ਭੱਜਣੀ
- ਆਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਤੇ ਸੁਭਾਅ
'… ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?' ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਇੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਭਾਵ | ਮੁਹਾਵਰਾ |
|---|---|
| ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ | ਫੁੱਲੇ ਨਾ ਸਮਾਉਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਝੂਟਾ ਆਉਣਾ = ਅਨੰਦ ਆਉਣਾ) |
| ਬਹੁਤ ਗ਼ੁੱਸੇ ਹੋਣਾ | ਅੱਗ-ਬਬੂਲਾ ਹੋਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਉਬਾਲ ਕੱਢਣਾ = ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਣਾ) |
| ਬਹੁਤ ਡਰ ਜਾਣਾ | ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਜਾਣਾ / ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੈ ਜਾਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਸੁੱਕ ਕੇ ਕਾਂਟਾ ਹੋਣਾ = ਬਹੁਤ ਲਿੱਸਾ ਹੋਣਾ) |
| ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ | ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਹੋਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਪਾਣੀ ਫੇਰਨਾ = ਕੰਮ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨਾ) |
| ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਜਾਣਾ | ਚੂਰ ਚੂਰ ਹੋ ਜਾਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਾ ਭਰ ਜਾਣਾ = ਥੱਕ ਜਾਣਾ) |
| ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ | ਦਿਨ ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰਨਾ / ਲਹੂ-ਪਸੀਨਾ ਇੱਕ ਕਰਨਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਜੰਡਰ ਜਾਲਣੇ = ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ) |
| ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਣਾ | ਕਲੇਜਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਣਾ; ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਣਾ) |
| ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਰੋਣਾ | ਗੱਲ ਗੱਲ ਤੇ ਰੋਣਾ |
| ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ | ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹਣਾ |
| ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ | ਹਿਰਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਮੋਟਾਪਾ, ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਦ — ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਲ) |
| ਹੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਫਿੱਟ ਜਾਣਾ (ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ: ਮੋਟਾਪਾ ਆ ਜਾਣਾ — ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਲ) |
| ਅਕਲ ਤੇ ਸੁਭਾਅ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਅਕਲ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪੈਣਾ | ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਜਾਣੀ |
| ਸੱਤਰਿਆ-ਬਹੱਤਰਿਆ ਜਾਣਾ | ਅਕਲ ਮਾਰੀ ਜਾਣੀ (ਬੁਢੇਪੇ ਵਿੱਚ) — 'ਬੁਢੇਪਾ ਆਉਣਾ' ਜਾਲ ਹੈ |
| ਅਕਲ ਦਾ ਵੈਰੀ | ਮੂਰਖ |
| ਖੂਹ ਦਾ ਡੱਡੂ | ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਿਆਕਤ ਵਾਲਾ, ਸੀਮਤ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ |
| ਗਊ ਦਾ ਜਾਇਆ | ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਬੰਦਾ |
| ਕਈ ਪੱਤਣਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਹੋਣਾ | ਚਲਾਕ ਹੋਣਾ, ਬਹੁਤ ਤਜਰਬੇਕਾਰ (ਦੋ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ) |
| ਗੋਦੜੀ ਦਾ ਲਾਲ | ਗੁੱਝੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ — ਗ਼ਰੀਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਗੁਣੀ |
| ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣਾ | ਅਸਲੀ ਸੁਭਾਅ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ |
| ਉਸਤਾਦੀ ਕਰਨੀ | ਚਲਾਕੀ ਕਰਨੀ |
| ਝੋਲੀ ਚੁੱਕਣੀ | ਚਾਪਲੂਸੀ ਕਰਨੀ |
ਦਿਲ ਤੇ ਢਿੱਡ: 25 ਮੁਹਾਵਰੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਦਿਲ ਢਾਹੁਣਾ | ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣਾ / ਕਰਨਾ |
| ਦਿਲ ਟੁੱਟਣਾ | ਭਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੋਣਾ |
| ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ | ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ |
| ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰਨਾ | ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਣਾ |
| ਦਿਲ ਖੱਟਾ ਹੋਣਾ | ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪੈ ਜਾਣਾ |
| ਦਿਲ ਦੇਣਾ | ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ |
| ਦਿਲ ਕਰੜਾ ਕਰਨਾ | ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਣਾ |
| ਦਿਲ ਹੌਲਾ ਕਰਨਾ | ਮਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣਾ |
| ਦਿਲ ਬਾਗ਼ੋ-ਬਾਗ਼ ਹੋਣਾ | ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ |
| ਦਿਲ ਡੋਲਣਾ | ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਣਾ |
| ਦਿਲ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਾ | ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਬਰੀ ਸਹਿਣਾ |
| ਦਿਲ ਵਧਾਉਣਾ | ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ |
| ਦਿਲ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਨਿਕਲਣਾ | ਮਨ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਣਾ |
| ਜਿਗਰਾ ਕਰਨਾ | ਹੌਸਲਾ ਕਰਨਾ |
| ਜਿਗਰ ਦਾ ਟੁਕੜਾ | ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ (ਬੱਚਾ) |
| ਕਲੇਜਾ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਉਣਾ | ਬਹੁਤ ਡਰ ਜਾਣਾ |
| ਕਲੇਜਾ ਠੰਢਾ ਹੋਣਾ | ਤਸੱਲੀ ਹੋਣਾ |
| ਕਲੇਜੇ 'ਤੇ ਸੱਪ ਲੇਟਣਾ | ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਸੜਨਾ |
| ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਚੂਹੇ ਨੱਚਣਾ | ਬਹੁਤ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣਾ |
| ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਨਾ ਰਹਿਣਾ | ਭੇਦ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕਣਾ |
| ਢਿੱਡ 'ਤੇ ਲੱਤ ਮਾਰਨਾ | ਰੋਜ਼ੀ ਛੁਡਾਉਣਾ |
| ਢਿੱਡ ਨੂੰ ਝੁਲਕਾ ਦੇਣਾ | ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾ ਕੇ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣਾ |
| ਢਿੱਡ ਦੀ ਅੱਗ | ਭੁੱਖ |
| ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹਰਾਮ ਕਰਨਾ | ਨਲਾਇਕ ਹੋਣਾ, ਨਿਕੰਮਾ ਨਿਕਲਣਾ |
| ਖਾਨਿਓਂ ਜਾਣਾ / ਖਾਨਿਓਂ ਜਾਣੀ | ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ, ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਬੈਠਣਾ |
ਕੰਮ, ਧੋਖਾ ਤੇ ਵਿਗਾੜ
ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ 2024–25 ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਹਿੱਸਾ।
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਹਵਾਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉਸਾਰਨਾ / ਖ਼ਿਆਲੀ ਪੁਲਾਊ ਪਕਾਉਣੇ | ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਆਸਾਂ ਬਣਾ ਲੈਣੀਆਂ |
| ਰਾਈ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣਾਉਣਾ / ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਡਾਰ ਬਣਾਉਣਾ | ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬਣਾਉਣਾ |
| ਹੱਦ ਮੁਕਾ ਦੇਣਾ | ਕਮਾਲ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਕਾਰਜ ਰਾਸ ਕਰਨਾ | ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲਣੀ, ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਨਾ |
| ਖਾਕ ਛਾਣਨਾ | ਵਿਅਰਥ ਯਤਨ ਕਰਨਾ, ਐਵੇਂ ਭਟਕਣਾ |
| ਪਾਪੜ ਵੇਲਣੇ | ਇੱਕੋ ਵਕ਼ਤ ਕਈ ਕੰਮ ਕਰਨੇ, ਬਹੁਤ ਜਤਨ ਕਰਨੇ |
| ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ | ਉਹ ਕੰਮ ਜਿਹੜਾ ਮੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ; ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ ਪਾਉਣਾ = ਕੰਮ ਲਮਕਾਉਣਾ |
| ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਕਰਨਾ / ਆਲੇ ਕੌਡੀ ਛਿੱਕੇ ਕੌਡੀ ਕਰਨਾ | ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਕਰਨਾ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨਾ |
| ਥੱਪਾ ਮਾਰ ਕੇ ਬੈਠਣਾ | ਹਿੱਲਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਲੈਣਾ |
| ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਹਿੱਲਣਾ |
| ਗੱਡੀ ਛੱਡ ਜਾਣਾ | ਮੌਕਾ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ |
| ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ ਲੱਗਣਾ | ਆਖ਼ਰੀ ਉਪਾਅ ਵਰਤਣਾ, ਹਾਰ ਮੰਨ ਲੈਣੀ (ਪੁਲਿਸ 2025 ਦੀ ਕੁੰਜੀ) |
| ਗੋਂਗਲੂਆਂ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਝਾੜਨਾ | ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ |
| ਗਲ ਪਿਆ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣਾ | ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ ਕੰਮ ਕਰਨਾ |
| ਪਾਸੇ ਮਾਰਨੇ / ਉਸਲਵੱਟੇ ਭੰਨਣੇ | ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਵਟਾਂ ਬਦਲਣਾ |
| ਸੁੱਕਣੇ ਪਾ ਛੱਡਣਾ | ਲੰਮੀ ਉਡੀਕ ਕਰਵਾਉਣਾ — ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਅੱਕ-ਥੱਕ ਜਾਣਾ |
| ਧੋਖਾ, ਭੇਤ ਤੇ ਵਿਗਾੜ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਹਜਾਮਤ ਕਰਨੀ | ਠੱਗੀ ਕਰਨੀ |
| ਉੱਲੂ ਬਣਾਉਣਾ | ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਣਾ — 'ਐਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਉੱਲੂ ਨਾ ਬਣਾ'। (ਉੱਲੂ ਬੋਲਣਾ = ਉਜਾੜ ਹੋਣਾ) |
| ਢਕੀ ਰਿੱਝਣਾ | ਬੁਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣਾ |
| ਧੂੰ ਕੱਢਣਾ | ਭੇਤ ਦੇਣਾ; ਵਧੇਰੇ 'ਧੂੰ ਨਾ ਕੱਢਣਾ' = ਭੇਤ ਨਾ ਦੇਣਾ |
| ਅੰਤ ਪਾਉਣਾ | ਭੇਦ ਪਾਉਣਾ, ਗੱਲ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ |
| ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਰੋੜੀ ਭੰਨਣੀ | ਗੁਪਤ ਯਤਨ ਕਰਨਾ |
| ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਪੈਣਾ | ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣਾ |
| ਕਾਂਜੀ ਘੋਲਣਾ | ਸੁਆਦ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਾ, ਮਜ਼ਾ ਕਿਰਕਿਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਚੰਨ ਚਾੜ੍ਹਨਾ | ਕੰਮ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਾ (ਵਿਅੰਗ ਵਿੱਚ: ਕੋਈ ਭੈੜਾ ਕਾਰਾ ਕਰ ਦੇਣਾ) |
| ਚੰਨ ਤੇ ਥੁੱਕਣਾ | ਭਲੇਮਾਣਸ ਦੇ ਨੁਕਸ ਕੱਢਣੇ |
| ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਪਰ ਥੁੱਕਣਾ | ਉਪਕਾਰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ — ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੁਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਂਗਣਾ ਪਾਉਣਾ | ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਖਰਾਬ ਕਰਨਾ |
| ਕੀਤੀ ਕੱਤਰੀ ਤੇ ਸਵਾਹ ਪੁਆਣੀ | ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਣਾ |
| ਜੜ੍ਹ ਪੁੱਟਣਾ | ਮੂਲੋਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਖੇਰੂੰ-ਖੇਰੂੰ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਖਿੰਡ-ਪੁੰਡ ਜਾਣਾ |
ਗੱਲ, ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ: 48 ਮੁਹਾਵਰੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਗੱਲ ਤੇ ਬੋਲ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਗੱਲ ਗੋਲ ਕਰਨਾ / ਗੱਲ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਕਰਨਾ | ਗੱਲ ਟਾਲ ਦੇਣਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਨਾ ਕਹਿਣਾ |
| ਗੱਲ ਆਈ-ਗਈ ਹੋਣਾ | ਗੱਲ ਭੁੱਲ-ਭੁਲਾ ਜਾਣਾ |
| ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ | ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ |
| ਗੱਲ ਬਣਨਾ | ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਨਾ |
| ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣਾ | ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣਾ, ਭਰਮਾਉਣਾ |
| ਗੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਗੱਲ ਕੱਢਣਾ | ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦਲੀਲ ਕਰਨਾ |
| ਗੱਲ ਦਾ ਬਤੰਗੜ ਬਣਾਉਣਾ | ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਗੱਲ ਲੜ ਬੰਨ੍ਹਣਾ | ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖ ਲੈਣਾ |
| ਬੋਲ-ਬਾਲੇ ਹੋਣਾ | ਚੜ੍ਹਤ ਹੋਣਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੋਣਾ |
| ਫੋਕੀਆਂ ਟਾਹਰਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ (ਪਟਵਾਰੀ 2021) | ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼ੇਖ਼ੀ ਮਾਰਨਾ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ = ਜ਼ਬਾਨੀ ਜਮ੍ਹਾਂ-ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ |
| ਫੋਕੀ ਸ਼ੂੰ-ਸ਼ਾਂ ਕਰਨਾ | ਖ਼ਾਲੀ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨਾ |
| ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਨਾ | ਬੇਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ |
| ਢੰਡੋਰਾ ਪਿੱਟਣਾ | ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣਾ |
| ਮੱਝ ਅੱਗੇ ਬੀਨ ਵਜਾਉਣਾ | ਬੇਸਮਝ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਵਿਅਰਥ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ |
| ਰਾਗ ਅਲਾਪਣਾ | ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣਾ |
| ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਲਾਉਣਾ | ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਹਿਣਾ |
| ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਲੂਣ ਛਿੜਕਣਾ / ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਨਮਕ ਛਿੜਕਣਾ | ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ |
| ਊਜ ਲਾਉਣਾ | ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ |
| ਲੂਤੀ ਲਾਉਣੀ | ਚੁਗ਼ਲੀ ਕਰਨੀ, ਗੱਲਾਂ ਲਾ ਕੇ ਝਗੜਾ ਵਧਾਉਣਾ |
| ਭੰਡੀ ਹੋਣੀ | ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਣੀ |
| ਭਾਨੀ ਮਾਰਨੀ | ਕੰਮ ਵਿਗਾੜਨਾ — ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਣਦਾ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਦੇਣਾ |
| ਜ਼ਬਾਨੀ ਜਮ੍ਹਾਂ-ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ | ਗੱਲਾਂ ਬਹੁਤ, ਕੰਮ ਕੁਝ ਨਾ (ਫੋਕੀਆਂ ਟਾਹਰਾਂ ਵਾਂਗ) |
| ਫੜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ / ਫੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ | ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ |
| ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਣਾ | ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਉਸਤਤ ਕਰਨੀ |
| ਟਕੇ ਵਰਗਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ | ਸਿੱਧੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣੀ |
ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਮਿੱਟੀ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਅੱਗ ਲਾਉਣਾ | ਲੜਾਈ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਭੜਕਾਉਣਾ |
| ਅੱਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ | ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਖ਼ਤਰਾ ਮੁੱਲ ਲੈਣਾ |
| ਅੱਗ 'ਤੇ ਤੇਲ ਪਾਉਣਾ | ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾਉਣਾ |
| ਅੱਗ ਲੱਗੇ ਤੇ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣਾ | ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਹੀ ਉਪਾਅ ਸੋਚਣਾ |
| ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ | ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਮਾਤਹਿਤ ਹੋਣਾ |
| ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਧਾਣੀ ਪਾਉਣਾ | ਬੇਅਰਥ ਕੰਮ ਕਰਨਾ |
| ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਲ ਜਾਣਾ | ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਵਿਕਣਾ |
| ਪਾਣੀ ਵਾਰਨਾ | ਸੁਆਗਤ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨਾ; ਬਲਿਹਾਰ ਜਾਣਾ |
| ਹਵਾ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਭੱਜ ਜਾਣਾ, ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਹਵਾ ਲੱਗਣਾ | ਭਿਣਕ ਪੈਣਾ; ਅਸਰ ਪੈਣਾ |
| ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ | ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ |
| ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣਾ | ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਣਾ | ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇਣਾ, ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ |
| ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਕਰਨੀ | ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨਾ |
| ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮਾਧੋ | ਬੁੱਧੂ, ਬੇਸਮਝ |
| ਧੂੜ ਚੱਟਣਾ / ਧੂੜ ਫੱਕਣਾ | ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰਨਾ; ਮਾਰੇ-ਮਾਰੇ ਫਿਰਨਾ |
| ਅਸਮਾਨ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕਣਾ | ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਰ ਕਰਨਾ |
| ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਤਾਰੇ ਤੋੜਨਾ | ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਕਰਨਾ |
| ਅਸਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ | ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ |
| ਦੀਵਾ ਗੁੱਲ ਕਰਨਾ | ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ("ਦੀਵਾ ਬੁਝਾ ਦੇਣਾ" ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਲ ਹੈ) |
| ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਹੋਣਾ | ਉਜਾੜ ਥਾਂ ਰੌਣਕ ਜਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਣੀ |
| ਝਾੜੂ ਫੇਰਨਾ | ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ, ਸਫ਼ਾਇਆ ਕਰਨਾ ("ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨੀ" ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਜਾਲ ਹੈ) |
| ਢਾਹ ਲੱਗਣੀ | ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਬਾਹ ਹੋਣਾ ("ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ" ਜਾਂ "ਡਰ ਲੱਗਣਾ" ਨਹੀਂ) |
ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ: ਪੱਕਾ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰੋ
| ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ | ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ |
|---|---|
| ਅੱਗ ਦੇ ___ ਵਿਕਣਾ | ਭਾਅ (ਨਹੀਂ: ਮੁੱਲ, ਕੀਮਤ, ਵਾਂਗੂ) |
| ਖ਼ਿਆਲੀ ___ ਪਕਾਉਣੇ | ਪੁਲਾਊ (ਨਹੀਂ: ਰੋਟੀ, ਖੀਰ, ਮੰਡੇ) |
| ___ ਮਾਈਂ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਛਾਈਂ (ਨਹੀਂ: ਚਾਈਂ, ਹਾਈਂ) |
| ਖੰਭਾਂ ਦੀ ___ ਬਣਦੀ ਹੈ | ਡਾਰ (ਨਹੀਂ: ਦਵਾਈ, ਕਢਾਈ, ਬਿਮਾਰੀ) |
| ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ___ ਪਾਉਣਾ | ਮੇਂਗਣਾ (ਨਹੀਂ: ਪਾਣੀ, ਮਿੱਟੀ, ਦਹੀ) |
| ਕੀਤੀ ਕੱਤਰੀ ਤੇ ___ ਪੁਆਣੀ | ਸਵਾਹ (ਨਹੀਂ: ਰੇਤ, ਮਿੱਟੀ, ਚਿੱਕੜ) |
| ___ ਜਾਲਣੇ | ਜੰਡਰ (ਨਹੀਂ: ਘਰ, ਕੱਪੜੇ, ਕਾਗ਼ਜ਼) |
| ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ___ ਮੂੰਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ | ਸਿੱਧੇ (ਨਹੀਂ: ਟੇਢੇ, ਪੁੱਠੇ, ਸੋਹਣੇ) |
| ਐਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ___ ਨਾ ਬਣਾ | ਉੱਲੂ (ਨਹੀਂ: ਭਰਾ, ਛੋਟਾ, ਸਿਆਣਾ) |
| ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ___ | ਅੱਖਾਂ ਪੱਕ ਜਾਣੀਆਂ (ਨਹੀਂ: ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰਨਾ, ਅਕਲ 'ਤੇ ਪਰਦੇ ਪੈਣੇ) |
PPSC ਦੇ ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰੇ
ਘੱਟ ਸੁਣੇ ਪੇਂਡੂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ।
ਪੇਂਡੂ ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰੇ: 14 ਜੋ PPSC ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੁੱਛੇ (+2 ਸਵਾਲ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਮੇਖ ਮਾਰਨੀ | ਕਿਸਮਤ ਬਦਲ ਦੇਣੀ (ਰੇਖ = ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਲੀਕ) |
| ਬਿੱਲੀ ਲਈ ਛਿੱਕਾ ਟੁੱਟ ਪੈਣਾ | ਬਿਨਾਂ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣਾ |
| ਨਹੁੰ ਅੜ ਜਾਣਾ | ਕੁਝ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਣਾ |
| ਅੱਕੀਂ ਪਲਾਹੀਂ ਹੱਥ ਮਾਰਨੇ | ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਸਰਾ ਭਾਲਣਾ (ਆਸਰੇ ਭਾਲਦੇ ਫਿਰਨਾ, ਭਾਵੇਂ ਆਸਰਾ ਨਿਕੰਮਾ ਹੀ ਹੋਵੇ) |
| ਮੋਹੜੀ ਗੱਡਣਾ | ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੁਆਰਾ ਨਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣੀ |
| ਸੱਤ ਤੇ ਵੀਹ ਖੈਰੀਂ ਹੋਣੀਆਂ | ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਹੋਣੀ |
| ਤੱਤੀ ਵਾ ਨਾ ਲੱਗਣਾ | ਰਤਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਣਾ |
| ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਮਾਣਨਾ | ਸੁੱਖ ਮਿਲਣਾ |
| ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਤਾੜੀ ਵੱਜਣੀ | ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕਸੂਰ ਹੋਣਾ |
| ਖ਼ੂਬ ਠੱਪਣਾ | ਝਾੜ ਕੇ ਨਿਰੁੱਤਰ ਕਰਨਾ |
| ਲਾਂਘਾ ਲੰਘਣਾ | ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋਣਾ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਘਿਓ ਖਿਚੜੀ ਹੋਣਾ | ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਿਲ ਜਾਣਾ |
| ਗੁੱਡੀ ਚੜ੍ਹਨਾ | ਤਰੱਕੀ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਤ ਹੋਣਾ |
| ਹਾੜੇ ਕੱਢਣਾ | ਮਿੰਨਤ ਕਰਨਾ |
ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਫੁਟਕਲ: 63 ਮੁਹਾਵਰੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ | ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਪੂਛ | ਨਾ ਸੁਧਰਨ ਵਾਲਾ |
| ਕੁੱਤੇ ਖੱਸੀ ਕਰਨਾ | ਬੇਅਰਥ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਕਰਨਾ |
| ਕੁੱਤੇ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਵੈਰ | ਪੱਕੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ |
| ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਗਲ ਟੱਲੀ ਬੰਨ੍ਹਣਾ | ਖ਼ਤਰਾ ਮੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਹੋਣਾ |
| ਭੇਡ ਦੀ ਖੱਲ ਵਿੱਚ ਬਘਿਆੜ | ਭੋਲੇ ਦਿਖਾਵੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਿਆ ਦੁਸ਼ਟ |
| ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਬੱਚੀ / ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਪੁੱਤ | ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ |
| ਸ਼ੇਰ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਦਲੇਰ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਬਾਂਦਰ ਵੰਡ | ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਾਲੀ ਵੰਡ |
| ਘੋੜੇ ਵੇਚ ਕੇ ਸੌਣਾ | ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਸੌਣਾ |
| ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣਾ | ਬਹੁਤ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ |
| ਗਧੇ ਨੂੰ ਬਾਪ ਬਣਾਉਣਾ | ਮਤਲਬ ਲਈ ਨੀਵੇਂ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨਾ |
| ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਤੜਫਣਾ | ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋਣਾ |
| ਕਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਖ ਰੱਖਣਾ | ਬਹੁਤ ਚੌਕਸ ਹੋਣਾ |
| ਕਾਂ ਉਡਾਉਣਾ | ਬੇਕਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ |
| ਤੋਤੇ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਫੇਰਨਾ | ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ |
| ਸੱਪ ਸੁੰਘ ਜਾਣਾ | ਡਰ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਸੱਪ ਦੀ ਲੀਕ ਕੁੱਟਣਾ | ਮੌਕਾ ਗੁਆ ਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਪਛਤਾਉਣਾ |
| ਆਸਤੀਨ ਦਾ ਸੱਪ | ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁਸ਼ਮਣ |
| ਮੱਖੀਆਂ ਮਾਰਨਾ | ਵਿਹਲੇ ਰਹਿਣਾ |
| ਮੱਖੀ 'ਤੇ ਮੱਖੀ ਮਾਰਨਾ | ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਨਕਲ ਕਰਨਾ |
| ਲੂੰਬੜ ਚਾਲਾਂ ਚੱਲਣਾ | ਚਲਾਕੀ ਕਰਨਾ |
ਫੁਟਕਲ
| ਮੁਹਾਵਰਾ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਉੱਭੇ ਸਾਹ ਲੈਣਾ | ਹਉਕੇ ਭਰਨਾ, ਡੂੰਘੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ |
| ਉਲਟੇ ਚਾਲੇ ਫੜਨੇ | ਬੁਰੇ ਰਾਹ ਪੈ ਜਾਣਾ |
| ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜਕਾਉਣਾ | ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਇੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦੇਣਾ | ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ |
| ਈਦ ਦਾ ਚੰਨ ਹੋਣਾ | ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਮਿਲਣਾ |
| ਸੱਤੀਂ ਕੱਪੜੀਂ ਅੱਗ ਲੱਗਣਾ | ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ |
| ਸੱਤ ਪੱਤਣਾਂ ਦਾ ਤਾਰੂ | ਬਹੁਤ ਤਜਰਬੇਕਾਰ, ਘਾਗ |
| ਨੌਂ-ਬਰ-ਨੌਂ ਹੋਣਾ | ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣਾ |
| ਬਾਰਾਂ ਵਜਾਉਣਾ / ਬਾਰਾਂ ਵੱਜਣਾ | ਹਾਲਤ ਬੁਰੀ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਛੱਕੇ ਛੁਡਾਉਣਾ | ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾਉਣਾ |
| ਤਾਰੇ ਗਿਣਨਾ | ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਜਾਗ ਕੇ ਕੱਟਣਾ |
| ਦਿਨ ਫਿਰਨਾ | ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਆਉਣਾ |
| ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ | ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ |
| ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਪਾਉਣਾ | ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਪਾਉਣਾ |
| ਰੰਗ ਉੱਡ ਜਾਣਾ | ਡਰ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਜਾਣਾ |
| ਰੰਗ ਲਾਉਣਾ / ਰੰਗ ਲਿਆਉਣਾ | ਅਸਰ ਦਿਖਾਉਣਾ |
| ਪੱਲਾ ਛੱਡਣਾ / ਪੱਲਾ ਛੁਡਾਉਣਾ | ਖਹਿੜਾ ਛੱਡਣਾ, ਪਿੱਛਾ ਛੁਡਾਉਣਾ |
| ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣਾ | ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣਾ (ਪੈਸਾ, ਗਿਆਨ) |
| ਪੱਲੇ ਪੈਣਾ | ਸਮਝ ਆ ਜਾਣਾ; ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ |
| ਚਾਦਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨਾ | ਹੈਸੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ |
| ਟਕੇ ਵਰਗਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ | ਸਾਫ਼ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਹੋਣਾ | ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਣਾ |
| ਦਾਲ ਨਾ ਗਲਣੀ | ਮਤਲਬ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਚਾਲ ਨਾ ਚੱਲਣੀ; ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਥ: ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਣਨੀ ("ਸੇਕ ਘੱਟ ਹੋਣਾ" ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਵਿਕਲਪ ਗ਼ਲਤ) |
| ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣਾ | ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣਾ |
| ਕੰਡੇ ਬੀਜਣਾ | ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਨਾ |
| ਦੁੱਧ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਰਨਾ | ਸਾਫ਼ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ |
| ਦੁੱਧ ਦਾ ਧੋਤਾ | ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਦੋਸ਼ਾ |
| ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਰਨਾ | ਜਿੱਤ ਜਾਣਾ |
| ਬੇੜਾ ਗ਼ਰਕ ਕਰਨਾ | ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ |
| ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ / ਬੇੜੀ ਬੰਨੇ ਲਾਉਣਾ | ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸਫਲ ਕਰਨਾ |
| ਗੁੱਝੀ ਰਹਿਣਾ / ਗੁੱਝੀ ਰੱਖਣਾ | ਭੇਦ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿਣਾ |
| ਲੜ ਲੱਗਣਾ | ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ; ਵਿਆਹਿਆ ਜਾਣਾ |
| ਕਮਰ ਕੱਸਣਾ | ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਲੱਕ ਟੁੱਟਣਾ | ਹੌਸਲਾ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ |
| ਖੰਭ ਲੱਗਣਾ | ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣਾ; ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਨ ਜੋਗਾ ਹੋਣਾ |
| ਬੱਕਰੇ ਬੁਲਾਉਣਾ | ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਲਲਕਾਰੇ ਮਾਰਨਾ |
| ਠਾਹਰ ਲੱਭਣੀ | ਆਸਰਾ ਲੱਭਣਾ, ਟਿਕਾਣਾ ਲੱਭਣਾ |
| ਲਕੀਰ ਦਾ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ / ਲਕੀਰ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ | ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ |
| ਰਕਾਬੀ ਮਜ਼੍ਹਬ | ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਵੇ — ਜਿੱਥੋਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਮਿਲੇ ਉਸੇ ਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਤਲਬੀ (ਰਕਾਬੀ = ਥਾਲੀ) |
| ਆਈ-ਚਲਾਈ ਕਰਨਾ | ਜੋ ਕਮਾਉਣਾ ਸੋ ਖਾ ਲੈਣਾ, ਬੱਚਤ ਨਾ ਹੋਣੀ |
| ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਫੇਰਨਾ | ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਔਗੁਣ ਵੇਖਣੇ |
| ਮਿਲਾਨ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਅੱਖਾਂ ਦਿਖਾਉਣੀਆਂ | ਡਰਾਉਣਾ |
| ਉਸਤਾਦੀ ਕਰਨੀ | ਚਲਾਕੀ ਕਰਨੀ |
| ਵਾਰੇ ਨਿਆਰੇ ਹੋਣਾ | ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣਾ |
| ਡੰਡੇ ਵਜਾਉਣਾ | ਵਿਹਲੇ ਫਿਰਨਾ |
| ਵਕਤ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦੇਣਾ | ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਕੱਟਣਾ |
| ਲੀਕ ਪੈਣਾ | ਰੀਤ ਪੈਣੀ |
| ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਾ ਭਰ ਜਾਣਾ | ਥੱਕ ਜਾਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਚਿੱਤ ਲੱਗਣਾ | ਜਚ ਜਾਣਾ, ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਣਾ |
ਊਠ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਚੋਰ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਿਣਕਾ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮੁਹਾਵਰਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਖਾਣ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ — ਅਰਥ ਪੱਕਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਿਸ SI 2023 ਨੇ 'ਅੱਖਾਂ ਪੱਕ ਜਾਣੀਆਂ' ਨੂੰ 'ਅਖਾਣ' ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਇਹ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੈ।
ਦੁਹਰਾਈ ਤੇ ਅਭਿਆਸ
ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹੋ।
ਉਲਝਾਉਣ ਵਾਲੇ 23 ਜੋੜੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਪੇਪਰ ਅਕਸਰ ਚਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ (ਨੱਕ, ਹੱਥ, ਸਿਰ) ਵਾਲੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜੇ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪੱਕੇ ਕਰੋ।
| ਪਹਿਲਾ ਮੁਹਾਵਰਾ | ਦੂਜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ |
|---|---|
| ਨੱਕ ਰੱਖਣਾ = ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣਾ | ਨੱਕ ਰਗੜਨਾ = ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨਾ |
| ਨੱਕ ਵੱਟਣਾ = ਨਾਪਸੰਦੀ ਦਿਖਾਉਣਾ | ਨੱਕ ਵਢਾਉਣਾ = ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਵਾਉਣਾ |
| ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹਨਾ = ਨਖ਼ਰਾ/ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਨਾ | ਨਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰ ਦੇਣਾ = ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ |
| ਹੱਥ ਧੋਣਾ = ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣਾ = ਖਹਿੜਾ ਨਾ ਛੱਡਣਾ |
| ਹੱਥ ਅੱਡਣਾ = ਮੰਗਣਾ | ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨਾ = ਹਾਰ ਮੰਨਣਾ |
| ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ = ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ | ਹੱਥ ਫੇਰਨਾ = ਹੜੱਪ ਲੈਣਾ |
| ਹੱਥ ਮਲਣਾ = ਪਛਤਾਉਣਾ | ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ = ਸਾਥ ਦੇਣਾ |
| ਅੱਖ ਲੱਗਣਾ = ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ | ਅੱਖ ਰੱਖਣਾ = ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ |
| ਸਿਰ ਫੇਰਨਾ = ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣਾ | ਸਿਰ ਖਾਣਾ = ਬਕ-ਬਕ ਕਰ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਨਾ |
| ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ = ਲਾਡ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜਨਾ | ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕਣਾ = ਰੌਲਾ ਪਾਉਣਾ |
| ਸਿਰ ਮੜ੍ਹਨਾ = ਦੋਸ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਪਾਉਣਾ | ਸਿਰ ਪੈਣਾ = ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪ 'ਤੇ ਆ ਪੈਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਰੱਖਣਾ = ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਨਾ | ਮੂੰਹ ਲਾਉਣਾ = ਨੇੜਤਾ ਦੇਣਾ |
| ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਣਾ = ਹਾਰ ਜਾਣਾ | ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ = ਸਾਥ ਛੱਡਣਾ |
| ਕੰਨ ਹੋ ਜਾਣਾ = ਸਬਕ ਮਿਲਣਾ | ਕੰਨ ਕੁਤਰਨਾ = ਚਲਾਕੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋਣਾ |
| ਪੈਰ ਜੰਮਣਾ = ਟਿਕ ਜਾਣਾ | ਪੈਰ ਉੱਖੜਨਾ = ਹਾਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ |
| ਪੈਰ ਪੁੱਟਣਾ = ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ | ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ = ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ |
| ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਹੋਣਾ = ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ | ਪਾਣੀ ਫੇਰਨਾ = ਕੰਮ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨਾ |
| ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਅ = ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ | ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਲ = ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ |
| ਉੱਲੂ ਬੋਲਣਾ = ਉਜਾੜ ਹੋ ਜਾਣਾ | ਉੱਲੂ ਬਣਾਉਣਾ = ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਣਾ; ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ = ਮਤਲਬ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ |
| ਦਿਲ ਢਾਹੁਣਾ = ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨਾ | ਦਿਲ ਵਧਾਉਣਾ = ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ |
| ਗੱਲ ਗੋਲ ਕਰਨਾ = ਟਾਲ ਦੇਣਾ | ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ = ਪੱਕੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ |
| ਬੇੜਾ ਗ਼ਰਕ ਕਰਨਾ = ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ | ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ = ਸਫਲ ਕਰਨਾ |
| ਅੰਗੂਠਾ ਦਿਖਾਉਣਾ = ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣਾ | ਪਿੱਠ ਠੋਕਣੀ = ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦੇਣੀ |
ਲਿਖਤੀ ਅਭਿਆਸ: 3 ਸਵਾਲਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
'ਹਵਾਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉਸਾਰਨਾ' ਅਤੇ 'ਖ਼ਿਆਲੀ ਪੁਲਾਊ ਪਕਾਉਣੇ' — ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਆਸਾਂ ਬਣਾ ਲੈਣੀਆਂ। ਵਾਕ: ਬਿਨਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੇ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣਾ ਹਵਾਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉਸਾਰਨਾ ਹੀ ਹੈ।
'ਚੋਲਾ ਛੱਡਣਾ', 'ਅੱਖ ਲੱਗਣੀ' ਅਤੇ 'ਘੜੀਆਂ ਪਲਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣਾ' ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਚੋਲਾ ਛੱਡਣਾ = ਮਰ ਜਾਣਾ। ਅੱਖ ਲੱਗਣੀ = ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ। ਘੜੀਆਂ ਪਲਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣਾ = ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਹੋਣਾ, ਭਾਵ ਹਾਲੇ ਸਾਹ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ: (ੳ) ਖੰਭਾਂ ਦੀ ___ ਬਣਾਉਣਾ (ਅ) ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ___ ਪਾਉਣਾ (ੲ) ___ ਮਾਈਂ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
(ੳ) ਡਾਰ — ਗੱਲ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਣਾ। (ਅ) ਮੇਂਗਣਾ — ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਖਰਾਬ ਕਰਨਾ। (ੲ) ਛਾਈਂ — ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਾ।
- ਮੁਹਾਵਰਾ ਕਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਅਖਾਣ ਨਹੀਂ — ਮੁਹਾਵਰਾ = ਵਾਕਾਂਸ਼, ਅਖਾਣ = ਪੂਰਾ ਵਾਕ
- ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹਨਾ: ਨਖ਼ਰਾ/ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਨਾ
- ਨੱਕ ਰੱਖਣਾ: ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣਾ
- ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੜਕਣਾ: ਈਰਖਾ ਹੋਣਾ
- ਅੱਖ ਮੈਲੀ ਕਰਨਾ: ਬਦਨੀਤ ਹੋਣਾ
- ਮੁੱਠੀ ਗਰਮ ਕਰਨਾ: ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣਾ
- ਮੁੱਛ ਦਾ ਵਾਲ: ਪੱਕਾ ਮਿੱਤਰ
- ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨੇ: ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ
- ਕੰਡ ਲਾਉਣਾ: ਹਰਾ ਦੇਣਾ
- ਠੁੱਠ ਵਿਖਾਉਣਾ: ਨਾਂਹ ਕਰਨੀ
- ਫਿੱਟ ਜਾਣਾ: ਹੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ
- ਖੂਹ ਦਾ ਡੱਡੂ: ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਿਆਕਤ ਵਾਲਾ
- ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ: ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ
- ਹਜਾਮਤ ਕਰਨੀ: ਠੱਗੀ ਕਰਨੀ
- ਢਕੀ ਰਿੱਝਣਾ: ਬੁਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਭੇਦ ਲੁਕਾਉਣਾ
- ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਮੇਖ ਮਾਰਨੀ: ਕਿਸਮਤ ਬਦਲ ਦੇਣੀ
- ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਅ (ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ), ਖ਼ਿਆਲੀ ਪੁਲਾਊ, ਛਾਈਂ-ਮਾਈਂ
- ਹੱਥ ਅੱਡਣੇ: ਮੰਗਣਾ (ਹੱਥ ਜੋੜਨੇ: ਬੇਨਤੀ)
- ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕਰਨੇ: ਹਰਾਉਣਾ
- ਲੂਤੀ ਲਾਉਣੀ: ਚੁਗ਼ਲੀ ਕਰਨੀ
- ਖਾਨਿਓਂ ਜਾਣਾ: ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ
- ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਹੋਣਾ: ਉਜਾੜ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕ