MockSutraNotes
DIGITAL LITERACY · FOUNDATION SERIES

ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਹਾਰਡਵੇਅਰ, ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, CPU ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੌਖੀ ਗਾਈਡ: ਇਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, CPU ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾਂ।

Punjab PolicePSSSB14 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂRead in English
ENIAC ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵਿੱਚ ਲਾਉਂਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ
ਗਲੈੱਨ ਬੈੱਕ ਅਤੇ ਬੈਟੀ ਸਨਾਈਡਰ ENIAC (Electronic Numerical Integrator And Computer) ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ENIAC ਪੂਰਾ ਕਮਰਾ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: U.S. Army photo, Wikimedia Commons · Public domain

ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ (electronic) ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਪੁੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਉਟਪੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 0 ਅਤੇ 1 (ਬਾਈਨਰੀ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, CPU ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਪੂਰੇ ਨਾਂ (full forms)।

60+
ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI ਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ
5
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ
ਟਿਊਬ → ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ → IC → ਚਿੱਪ → AI
1947
ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਦੀ ਕਾਢ
ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼, ਅਮਰੀਕਾ
3
CPU ਦੇ ਹਿੱਸੇ
ALU, CU, ਮੈਮਰੀ ਯੂਨਿਟ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਪੰਜ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅੱਠ ਗੁਣ। ਸੌਖੇ ਨੰਬਰ।

ਹਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
  1. ਇਨਪੁੱਟ
    ਤੁਸੀਂ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਭਰਦੇ ਹੋ (ਕੀ-ਬੋਰਡ, ਮਾਊਸ)।
  2. CPU
    ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
    CPU ਡਾਟੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
  3. ਆਉਟਪੁੱਟ
    ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ (ਸਕਰੀਨ, ਪ੍ਰਿੰਟਰ)।
  4. ਸਟੋਰੇਜ
    ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਅਦ ਲਈ ਸਾਂਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ–ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ–ਆਉਟਪੁੱਟ ਚੱਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੰਮਮਤਲਬ
ਇਨਪੁਟਿੰਗਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਭਰਨਾ
ਸਟੋਰਿੰਗਡਾਟਾ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਾਂਭਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ
ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗਡਾਟੇ 'ਤੇ ਹਿਸਾਬ (arithmetic) ਅਤੇ ਤਰਕ (logic) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ
ਆਉਟਪੁਟਿੰਗਨਤੀਜਾ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ
ਕੰਟਰੋਲਿੰਗਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕਦਮ ਕਿਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਬਾਈਨਰੀ ਅਤੇ ਬੂਲੀਅਨ ਤਰਕ

ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ 0 ਅਤੇ 1 (ਬਾਈਨਰੀ) ਵਜੋਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੂਲੀਅਨ ਤਰਕ (ਸੱਚ/ਝੂਠ, AND, OR, NOT) ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੇ (analog) ਸਿਗਨਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ।

0 ਅਤੇ 1→ਬੂਲੀਅਨ ਤਰਕ→ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਪਿਊਟਰ
ਗੁਣ
ਤੇਜ਼ੀ

ਹਰ ਸਕਿੰਟ ਲੱਖਾਂ ਕਦਮ। ਇਸ ਨੂੰ MIPS (Millions of Instructions Per Second) ਵਿੱਚ ਮਾਪਦੇ ਹਨ।

ਗੁਣ
ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ

ਜੇ ਇਨਪੁੱਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਠੀਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਣ
ਲਗਨ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀਪਣ

ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ ਜਾਂ ਅੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗੁਣ
ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ

ਡਾਟਾ ਸਾਂਭ ਕੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੀਮਾ
ਕੋਈ IQ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ

ਆਪ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦਾ। ਹਦਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ।

  • ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਬੈਂਕਿੰਗ (ਔਨਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਜਾਂਚ), ATM (Automated / Automatic Teller Machine), ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਗੇਮਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ (ਔਨਲਾਈਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ)।
  • ਜੋ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥੀਂ ਇੱਟਾਂ ਚਿਣਨਾ, ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ। I. ਇਨਪੁਟਿੰਗ, II. ਸਟੋਰਿੰਗ, III. ਕੰਟਰੋਲਿੰਗ — 1. ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਡਾਟਾ ਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਾਂਭਣਾ, 2. ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਤੈਅ ਕਰਨਾ, 3. ਡਾਟਾ ਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਭਰਨਾ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਹਾਰਡਵੇਅਰ, ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ

ਜੋ ਛੂਹ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ।

ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਰਲ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਹਾਰਡਵੇਅਰ
ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ
ਕੀ ਹੈ
ਛੂਹੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ; ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ
ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਉਦਾਹਰਨਾਂ
CPU, ਮਾਨੀਟਰ, ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ
ਵਿੰਡੋਜ਼, MS Word
BIOS, ਫ਼ੋਨ ਦਾ ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ
ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਮਸ਼ੀਨ ਆਪ
ਡਿਸਕ / ਮੈਮਰੀ
ROM / ਫਲੈਸ਼ ਚਿੱਪ
ਮਾਨੀਟਰ (ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਡਿਸਪਲੇ ਯੂਨਿਟ), CPU ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਹਨ। ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ (ਬਾਹਰੋਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ)
  1. ਵਰਤੋਂਕਾਰ
    ਤੁਸੀਂ।
  2. ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
    ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ, ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ, ਫ਼ੋਟੋਸ਼ਾਪ।
  3. ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
    ਮਸ਼ੀਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਡਰਾਈਵਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ।
  4. ਧੁਰਾ
    ਹਾਰਡਵੇਅਰ
    ਵਿਚਕਾਰ ਭੌਤਿਕ ਮਸ਼ੀਨ।
ਜੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਖ਼ਾਨਾ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਹੈ।
ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
  • ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ: ਵਿੰਡੋਜ਼, ਐਂਡਰਾਇਡ, ਲੀਨਕਸ
  • ਡਿਵਾਈਸ ਡਰਾਈਵਰ
  • ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਵਾਦਕ: ਕੰਪਾਈਲਰ, ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ, ਅਸੈਂਬਲਰ (ਜਿਵੇਂ Java ਕੰਪਾਈਲਰ)
  • ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ: ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ
ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
  • ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ: MS Word, KWrite (ਲੀਨਕਸ), Pages (ਮੈਕ)
  • ਸਪਰੈੱਡਸ਼ੀਟ: Excel, Numbers (ਮੈਕ)
  • ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ: PowerPoint, Keynote (ਮੈਕ)
  • ਹੋਰ: Microsoft Edge (ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ), Adobe Photoshop, Zoom, Webex
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਅਤੇ BIOS

ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਉਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਯੰਤਰ ਦੀ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਉਸੇ ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। BIOS (Basic Input Output System) ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦਾ ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਹੈ। ਸਵਿੱਚ ਦੱਬਦੇ ਹੀ ਇਹ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਲੋਡ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੂਟਿੰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਵਿੱਚ ਔਨ→BIOS ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ→OS ਲੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਹਿੱਸਾਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ (peripheral)?ਨੋਟ
ਮਾਊਸ, ਕੀ-ਬੋਰਡ, ਪ੍ਰਿੰਟਰਪੈਰੀਫ਼ਿਰਲਇਨਪੁੱਟ ਦੇਣ ਜਾਂ ਆਉਟਪੁੱਟ ਲੈਣ ਲਈ ਬਾਹਰੋਂ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
CPU, RAM, ਹਾਰਡ ਡਿਸਕਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਚਿੱਪਾਂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ
VGA ਕਾਰਡਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਕਾਰਡਇਸ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ / ਡਿਸਪਲੇ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ ਅਡੈਪਟਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨੀਟਰ ਲਈ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
NICਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਕਾਰਡNetwork Interface Card: ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ = CPU ਚਿੱਪਾਂ + ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ + I/O ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਪੈਰੀਫ਼ਿਰਲ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ? (i) Microsoft Edge (ii) Android (iii) Java ਕੰਪਾਈਲਰ (iv) Adobe Photoshop
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ? I. ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। II. ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਸ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

CPU ਦੇ ਅੰਦਰ

ALU, CU, ਰਜਿਸਟਰ ਅਤੇ ਬੱਸ: ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਮਦਰਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਕਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਚੌਰਸ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਚਿੱਪ
ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੀ ਸਾਕਟ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦਾ CPU। ਇਹ ਅੱਠ-ਕੋਰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਹੈ: ਇੱਕ ਚਿੱਪ, ਅੱਠ ਕੋਰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਸਵੀਰ: Brian Wong, Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
ALU
ਅਰਿਥਮੈਟਿਕ ਲੌਜਿਕ ਯੂਨਿਟ

ਹਿਸਾਬ (+ − × ÷) ਅਤੇ ਤੁਲਨਾ (ਵੱਡਾ, ਬਰਾਬਰ, AND/OR) ਕਰਦਾ ਹੈ।

CU
ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ

ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਹਦਾਇਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਮੈਮਰੀ
ਸਟੋਰੇਜ (ਮੈਮਰੀ) ਯੂਨਿਟ

ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਡਾਟਾ ਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨਤੀਜੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

CPU ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਨਪੁੱਟ, ਆਉਟਪੁੱਟ ਜਾਂ ਲੰਮੀ ਸਟੋਰੇਜ ਨਹੀਂ।

ਮਸ਼ੀਨ ਚੱਕਰ: CPU ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
  1. ਲਿਆਓ (Fetch)
    CU ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਗਲੀ ਹਦਾਇਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਉਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਊਂਟਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
  2. ਸਮਝੋ (Decode)
    ਹਦਾਇਤ ਇੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
  3. ਕਰੋ (Execute)
    ALU ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
  4. ਸਾਂਭੋ (Store)
    ਨਤੀਜਾ ਰਜਿਸਟਰ ਜਾਂ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਜਿਸਟਰਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਊਂਟਰ (PC), ਇਸ ਨੂੰ "program control register" ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨਅਗਲੀ ਹਦਾਇਤ ਦਾ ਪਤਾ (address)
ਇੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਰਜਿਸਟਰ (IR)ਜੋ ਹਦਾਇਤ ਹੁਣ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ
ਮੈਮਰੀ ਐਡਰੈੱਸ ਰਜਿਸਟਰ (MAR)ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਮੈਮਰੀ ਥਾਂ ਦਾ ਪਤਾ
ਮੈਮਰੀ ਡਾਟਾ / ਬਫ਼ਰ ਰਜਿਸਟਰ (MDR / MBR)ਮੈਮਰੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਡਾਟਾ
ਯਾਦ ਰੱਖੋ

PC = ਅਗਲੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ (ਅਗਲੀ ਹਦਾਇਤ)। IR = ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ (ਮੌਜੂਦਾ ਹਦਾਇਤ)।

ਤਿੰਨ ਬੱਸਾਂ (ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ)
ਡਾਟਾ ਬੱਸ
ਐਡਰੈੱਸ ਬੱਸ
ਕੰਟਰੋਲ ਬੱਸ
ਕੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਡਾਟਾ ਆਪ
ਕਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨਾ/ਲਿਖਣਾ
ਪੜ੍ਹੋ, ਲਿਖੋ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਗਨਲ
ਦਿਸ਼ਾ
ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ
CPU → ਮੈਮਰੀ
ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ
"ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਬੱਸ" ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਿਸਟਮ ਬੱਸ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ।
  • 64-ਬਿੱਟ ਬਨਾਮ 32-ਬਿੱਟ: 64-ਬਿੱਟ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ RAM ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ। 32-ਬਿੱਟ ਸਿਸਟਮ ਲਗਭਗ 4 GB ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ।
  • ਮਲਟੀ-ਕੋਰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ: ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਕੋਰ। ਇਹ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (threads) ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਬੈਕਵਰਡ ਕੰਪੈਟੀਬਲ: ਨਵਾਂ CPU ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ CPU ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਵੀਆਂ ਵੀ।
  • CPU ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ (IC) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕਿਹੜਾ ਰਜਿਸਟਰ ਉਹ ਹਦਾਇਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ CPU ਇਸ ਵੇਲੇ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਾਟਾ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਅੱਜ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਮੋਢੀ

ਪਾਸਕਲ, ਬੈਬੇਜ, ਹੌਲਰਿਥ, ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ ਅਤੇ ENIAC।

ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ
ਉੱਤੇ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਡੱਬਾ: ਪਾਸਕਲ ਦਾ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ
ਪਾਸਕਲੀਨ, ਬਲੇਜ਼ ਪਾਸਕਲ ਦੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ (ਇਸ ਉੱਤੇ 1642 ਲਿਖਿਆ ਹੈ)
David Monniaux, Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਗੇਅਰਾਂ ਤੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਮਸ਼ੀਨ
ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ ਦੇ ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਇੰਜਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਾਇੰਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਲੰਡਨ
Bruno Barral (ByB), Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.5
ਗੋਲ ਡਾਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੇਜ਼-ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਛਾਂਟਣ ਵਾਲਾ ਡੱਬਾ
ਹਰਮਨ ਹੌਲਰਿਥ ਦੀ ਟੈਬੂਲੇਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਨਕਲ, ਛਾਂਟਣ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਨਾਲ
Adam Schuster, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਛਪੇ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਕਾਲਮਾਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਛੇਕਾਂ ਵਾਲਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਕਾਰਡ
80 ਕਾਲਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਚ ਕਾਰਡ: ਤੈਅ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਛੇਕ ਡਾਟਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ
Mutatis mutandis, Wikimedia Commons · CC BY 2.5
ਤਸਵੀਰ
ਕੌਣ ਕੌਣ
ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਫ਼ੋਟੋ
ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ
1791–1871 · ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  • ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਇੰਜਣ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ
  • ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਇੰਜਣ ਵਿੱਚ ਮਿੱਲ (ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ) ਅਤੇ ਸਟੋਰ (ਮੈਮਰੀ) ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ
Unknown photographer, Wikimedia Commons · Public domain
ਮੁੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰਮਨ ਹੌਲਰਿਥ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਹਰਮਨ ਹੌਲਰਿਥ
1860–1929 · ਪੰਚ-ਕਾਰਡ ਟੈਬੂਲੇਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ
  • ਉਸ ਦੀ ਟੈਬੂਲੇਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 1890 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਗਿਣੀ
  • ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Charles Milton Bell, Wikimedia Commons · Public domain
ਸੂਟ ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ ਦੀ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਤਸਵੀਰ
ਜੌਨ ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ
1903–1957 · ਸਟੋਰਡ-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
  • ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੋਵੇਂ ਰਹਿਣ (EDVAC ਬਾਰੇ 1945 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ)
  • ਅੱਜ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ "ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ" ਬਣਤਰ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ
Los Alamos National Laboratory, Wikimedia Commons · Attribution (LANL)
ENIAC ਦੇ ਸਵਿੱਚਾਂ ਤੇ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਪੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਲੰਮਾ ਕਮਰਾ
ENIAC = Electronic Numerical Integrator And Computer। ਇਸ ਨੂੰ ਜੇ. ਪ੍ਰੈਸਪਰ ਐਕਰਟ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮੌਕਲੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ। ਇਹ ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਤਸਵੀਰ: U.S. Army photo, Wikimedia Commons · Public domain
ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਤੱਕ
  1. 1642
    ਪਾਸਕਲੀਨ

    ਬਲੇਜ਼ ਪਾਸਕਲ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ।

  2. 1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
    ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਇੰਜਣ

    ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ ਹਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

  3. 1890
    ਟੈਬੂਲੇਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ

    ਹੌਲਰਿਥ ਦੇ ਪੰਚ ਕਾਰਡ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਗਿਣਦੇ ਹਨ।

  4. 1945
    ਸਟੋਰਡ-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚਾਰ

    EDVAC ਬਾਰੇ ਜੌਨ ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ।

  5. 1946
    ENIAC

    ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੈਕਿਊਮ-ਟਿਊਬ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

  6. 1947
    ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ

    ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਕਾਢ।

  7. 1971
    ਇੰਟੈੱਲ 4004

    ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇੱਕ-ਚਿੱਪ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ।

  8. 2007
    ਪਹਿਲਾ ਆਈਫ਼ੋਨ

    ਐਪਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਈਫ਼ੋਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
______ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਹੌਲਰਿਥ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕਿਸ ਨੇ ਸਟੋਰਡ-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੋਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ

ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਪੁਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਸਵਿੱਚ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ: ਟਿਊਬ → ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ → IC → ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ
ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂ
Stefan Riepl (Quark48), Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0 de
ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਹੇਠ ਪਹਿਲੇ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਦੀ ਨਕਲ
ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ (ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਨਕਲ, ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼, 1947)
U.S. federal government photo, Wikimedia Commons · Public domain
ਕਈ ਧਾਤੂ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਕਾਲੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪਾਂ; ਛੋਟੀ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸਰਕਟ ਦਿਸਦਾ ਹੈ
ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ (ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਕਟ ਦਿਸਦਾ ਹੈ)
Zephyris, Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਿੰਨਾਂ ਵਾਲੀ C4004 ਲਿਖੀ ਛੋਟੀ ਚਿੱਟੀ-ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਿੱਪ
ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ (ਇੰਟੈੱਲ 4004, 1971)
Thomas Nguyen, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਸਵੀਰ
ਪੀੜ੍ਹੀਲਗਭਗ ਸਮਾਂਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ
ਪਹਿਲੀ1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ–1956ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ। ਪੰਚ ਕਾਰਡ ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਟੇਪ; ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ। ENIAC, UNIVAC।
ਦੂਜੀ1956–1963ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (FORTRAN, COBOL)।
ਤੀਜੀ1964–1971ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ (IC)PL/1, PASCAL, BASIC ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ। ਕੀ-ਬੋਰਡ, ਮਾਨੀਟਰ, ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ।
ਚੌਥੀ1971 ਤੋਂ ਅੱਗੇਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ (VLSI)ਪਰਸਨਲ ਕੰਪਿਊਟਰ, GUI, ਨੈੱਟਵਰਕ।
ਪੰਜਵੀਂਅੱਜ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖULSI ਚਿੱਪਾਂ, ਬਣਾਉਟੀ ਬੁੱਧੀ (AI)ULSI ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਪੁਰਜ਼ੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਆਮ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਇਨਪੁੱਟ।
ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਕਨੀਕ ਯਾਦ ਕਰੋ; ਪੇਪਰ ਉਹੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ

"ਵੀ-ਟੀ-ਆਈ-ਐੱਮ-ਏ" = Vacuum tube (ਟਿਊਬ) → Transistor (ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ) → IC → Microprocessor (ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ) → AI (ULSI)।

ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
  • VLSI ਬਨਾਮ ULSI: VLSI = ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ। ULSI = ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ।
  • ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਦੀ ਕਾਢ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਪਰ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। 1947 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾ ਸਮਝੋ।
  • ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪ ਇੱਕ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਜਾਂ ਕੈਪੇਸਿਟਰ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕਿਹੜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਤਕਨੀਕ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਬਿਜਲਈ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਚਿੱਪਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਇਨਪੁੱਟ ਅਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਲਈ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ______ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ

0 ਅਤੇ 1 ਤੋਂ Python ਤੱਕ, ਅਤੇ ਫਲੋਚਾਰਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ।

ਪੱਧਰਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਕਿਹੜਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਚਾਹੀਦਾ
ਮਸ਼ੀਨੀ (ਬਾਈਨਰੀ) ਭਾਸ਼ਾਸਿਰਫ਼ 0 ਅਤੇ 1ਕੋਈ ਨਹੀਂ: CPU ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ
ਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾADD, MOV ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਕੋਡਅਸੈਂਬਲਰ
ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਭਾਸ਼ਾਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ: C, Java, Pythonਕੰਪਾਈਲਰ ਜਾਂ ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ
ਕੰਪਾਈਲਰ ਬਨਾਮ ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ
ਕੰਪਾਈਲਰ
ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ
ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕੋ ਵਾਰ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਲਾਈਨ
ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ
ਲਾਈਨ-ਦਰ-ਲਾਈਨ
ਦੋਵੇਂ ਅਸੈਂਬਲਰ ਵਾਂਗ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹਨ।
  • ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ। ਅਨੁਵਾਦਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਬਜੈਕਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
  • IDE (Integrated Development Environment): ਇੱਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਐਡੀਟਰ, ਬਿਲਡ ਟੂਲ ਅਤੇ ਡੀਬੱਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਆਨ
FORTRAN

FORmula TRANslation। IBM ਵਿੱਚ (1957) ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਣੀ।

ਅੰਕੜੇ
R

ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ
Python

ਅੱਜ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ।

ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ
C++

ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਭਾਸ਼ਾ (ਕਲਾਸਾਂ ਵਾਲੀ C)।

ਫਲੋਚਾਰਟ ਨਿਸ਼ਾਨਕਿਸ ਲਈ
ਅੰਡਾਕਾਰ (Oval)ਸ਼ੁਰੂ / ਅੰਤ
ਸਮਾਂਤਰ ਚਤੁਰਭੁਜ (Parallelogram)ਇਨਪੁੱਟ / ਆਉਟਪੁੱਟ
ਆਇਤ (Rectangle)ਕੋਈ ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਕਦਮ
ਹੀਰੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ (Diamond)ਫ਼ੈਸਲਾ (ਹਾਂ / ਨਹੀਂ)
ਤੀਰ (Arrows)ਵਹਾਅ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
______ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ ਜਾਂ ਕੰਪਾਈਲਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਹ ਸਿਗਨਲ ਸਿੱਧੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਫਲੋਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲੇ (decision) ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਅਤੇ ਕੋਡ

PC ਤੋਂ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ, CLI ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ASCII।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਚ ਵਰਗੇ ਅਧਾਰ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਗੋਲ ਕ੍ਰੇ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੇ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ। ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਕਿਸਮ ਹਨ, ਜੋ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਸਵੀਰ: Unknown photographer, Wikimedia Commons · Public domain
ਕਿਸਮਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ
ਪਰਸਨਲ ਕੰਪਿਊਟਰ (PC)ਇੱਕ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਲਈ, ਦਰਮਿਆਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਨਾਲ
ਮਿੰਨੀ ਕੰਪਿਊਟਰਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਲਈ; ਮੇਨਫ਼ਰੇਮ ਤੋਂ ਛੋਟਾ
ਮੇਨਫ਼ਰੇਮਸੈਂਕੜੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਸ਼ੀਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੈਂਕ
ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼; ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਭਾਰੀ ਕੰਮ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ (ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ)
CLI
GUI
VUI
ਪੂਰਾ ਨਾਂ
Command Line Interface
Graphical User Interface
Voice User Interface
ਤੁਸੀਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋ
ਟਾਈਪ ਕੀਤੀਆਂ ਕਮਾਂਡਾਂ
ਵਿੰਡੋ, ਆਈਕਨ, ਮਾਊਸ
ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼
ਉਦਾਹਰਨ
MS-DOS
ਵਿੰਡੋਜ਼
ਵੌਇਸ ਅਸਿਸਟੈਂਟ
"ਟਾਸਕ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ" ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਕਿਸਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟੈਕਸਟ (ਕਮਾਂਡ) ਮੋਡ ਔਖਾ, ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ GUI ਨੇ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ASCII

American Standard Code for Information Interchange। ਇਹ 7-ਬਿੱਟ ਕੋਡ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ 2⁷ = 128 ਕੋਡ (0–127) ਹਨ। ਇਹ ਹਰ ਅੱਖਰ, ਅੰਕ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

A→65→1000001
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਇੱਕ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਾਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਯੂਜ਼ਰ-ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਛੇਤੀ ਦੁਹਰਾਈ

ਪੂਰੇ ਨਾਂ, ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਤੱਥ।

ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਪੂਰੇ ਨਾਂ: ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖੋ
CPU
Central Processing Unit
ALU
Arithmetic Logic Unit
ENIAC
Electronic Numerical Integrator And Computer
BIOS
Basic Input Output System
GUI
Graphical User Interface
ASCII
American Standard Code for Information Interchange
MIPS
Millions of Instructions Per Second
IDE
Integrated Development Environment
ATM
Automated / Automatic Teller Machine
DLP (3D printing)
Digital Light Processing
IMEI
International Mobile Equipment Identity
ULSI
Ultra Large-Scale Integration
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
  • PC ਬਨਾਮ IR: PC = ਅਗਲੀ ਹਦਾਇਤ ਦਾ ਪਤਾ; IR = ਮੌਜੂਦਾ ਹਦਾਇਤ।
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ (ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ), ਕੋਈ ਐਪ ਨਹੀਂ।
  • ਕੰਪਾਈਲਰ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ; ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਨਹੀਂ।
  • ਮਾਊਸ ਪੈਰੀਫ਼ਿਰਲ ਹੈ; CPU, RAM ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
  • ਮਾਨੀਟਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।
ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
  • ਐਪਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਈਫ਼ੋਨ 2007 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
  • ਫ਼ੋਨ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ (15 ਅੰਕ) ਦੇਖਣ ਲਈ *#06# ਡਾਇਲ ਕਰੋ।
  • .AU ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਮੁੱਢਲੀ ਆਡੀਓ ਫ਼ਾਈਲ ਕਿਸਮ ਹੈ। (.GIF ਤਸਵੀਰ ਹੈ, .BAT ਬੈਚ ਫ਼ਾਈਲ ਹੈ।)
  • KWrite ਲੀਨਕਸ (KDE) ਉੱਤੇ ਟੈਕਸਟ / ਵਰਡ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।
  • 3D ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ DLP = Digital Light Processing।
  • ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ: ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਡਰਾਈਵਰ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ

CPU ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ।

ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ

ALU ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। CU ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਮਰੀ ਯੂਨਿਟ ਡਾਟਾ, ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨਤੀਜੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀ ਹੈ?

ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਇਨਪੁੱਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਉਟਪੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਈਨਰੀ ਅੰਕਾਂ (0 ਅਤੇ 1) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?

ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ CPU, ਮਾਨੀਟਰ ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ। ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਜਾਂ MS Word।

CPU ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?

ਅਰਿਥਮੈਟਿਕ ਲੌਜਿਕ ਯੂਨਿਟ (ALU), ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ (CU) ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਮਰੀ (ਸਟੋਰੇਜ) ਯੂਨਿਟ।

CPU ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ (CU)। ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ, ALU ਤੇ ਇਨਪੁੱਟ-ਆਉਟਪੁੱਟ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਨਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?

ਪਹਿਲੀ: ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂ। ਦੂਜੀ: ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ। ਤੀਜੀ: ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ। ਚੌਥੀ: ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ (VLSI)। ਪੰਜਵੀਂ: ULSI ਚਿੱਪਾਂ ਅਤੇ ਬਣਾਉਟੀ ਬੁੱਧੀ।

ENIAC ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ?

Electronic Numerical Integrator And Computer। ਇਸ ਨੂੰ ਜੇ. ਪ੍ਰੈਸਪਰ ਐਕਰਟ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮੌਕਲੀ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ।

ਸਟੋਰਡ-ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ?

ਜੌਨ ਵੌਨ ਨਿਊਮੈਨ ਨੇ, EDVAC ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ 1945 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮੈਮਰੀ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੋਵੇਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਐਂਡਰਾਇਡ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ ਜਾਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ?

ਐਂਡਰਾਇਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ। ਕੰਪਾਈਲਰ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਅਤੇ Photoshop ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹਨ।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਧੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ?

ਮਸ਼ੀਨੀ (ਬਾਈਨਰੀ) ਭਾਸ਼ਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ 0 ਅਤੇ 1 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਪਾਈਲਰ, ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ ਜਾਂ ਅਸੈਂਬਲਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਫਲੋਚਾਰਟ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ?

ਹੀਰੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਰਾਹ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਹੀਂ। ਅੰਡਾਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਅੰਤ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਇਤ ਕਿਰਿਆ।

← ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੋਟਸ