ਬਿੱਟ ਅਤੇ ਬਾਈਟ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ, RAM ਬਨਾਮ ROM, ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਪੌੜੀ, ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ, CD, ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਡਾਟਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ DDR4 RAM ਮੋਡੀਊਲ। RAM ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਮੈਮਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: ElooKoN, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੈਮਰੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ RAM। ਕੁਝ ਹੌਲੀ ਹੈ ਪਰ ਡਾਟਾ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਜਾਂ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਮੈਮਰੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਨਾਮ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ, RAM ਬਨਾਮ ROM, ਕੈਸ਼, ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ।
8
ਇੱਕ ਬਾਈਟ ਵਿੱਚ ਬਿੱਟ
4 ਬਿੱਟ = 1 ਨਿਬਲ
1024
ਇੱਕ MB ਵਿੱਚ KB
ਹਰ ਇਕਾਈ ਪਿਛਲੀ ਦਾ 2¹⁰ ਗੁਣਾ
3
ਡਿਸਕ ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ
ਸੀਕ + ਲੇਟੈਂਸੀ + ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ
1.44 MB
3.5 ਇੰਚ ਫ਼ਲੌਪੀ ਡਿਸਕ
ਆਮ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਆਕਾਰ
ਮੈਮਰੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰ
ਇੱਕ ਬਿੱਟ ਤੋਂ ਟੈਰਾਬਾਈਟ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਨਾਮ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਬਿੱਟ ਅਤੇ ਬਾਈਟ
ਬਿੱਟ (binary digit) ਡਾਟੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ 0 ਜਾਂ 1 ਹੈ। 4 ਬਿੱਟ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਬਲ ਅਤੇ 8 ਬਿੱਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਈਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਾਈਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ A।
ਬਿੱਟ→ਨਿਬਲ (4 ਬਿੱਟ)→ਬਾਈਟ (8 ਬਿੱਟ)
| ਇਕਾਈ | ਬਰਾਬਰ |
|---|
| 1 ਕਿਲੋਬਾਈਟ (KB) | 1024 ਬਾਈਟ |
| 1 ਮੈਗਾਬਾਈਟ (MB) | 1024 KB |
| 1 ਗੀਗਾਬਾਈਟ (GB) | 1024 MB |
| 1 ਟੈਰਾਬਾਈਟ (TB) | 1024 GB |
| 1 ਪੈਟਾਬਾਈਟ (PB) | 1024 TB |
| ਫਿਰ ਐਕਸਾਬਾਈਟ (EB), ਜ਼ੈਟਾਬਾਈਟ (ZB), ਯੋਟਾਬਾਈਟ (YB) | ਹਰ ਇੱਕ ਪਿਛਲੀ ਦਾ 1024 ਗੁਣਾ |
ਕਿੰਨੇ ਬਾਈਟ? ਹਰ ਇਕਾਈ 2 ਦੀ ਘਾਤ ਵਜੋਂ
ਹਰ ਅਗਲੇ ਕਦਮ 'ਤੇ ਘਾਤ ਵਿੱਚ 10 ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਮਤਲਬ ×1024।ਯਾਦ ਰੱਖੋ
K-M-G-T-P ਯਾਦ ਰੱਖੋ = KB → MB → GB → TB → PB (ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ)।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਨਾਮ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ (ਮੁੱਖ / ਅੰਦਰੂਨੀ)
ਸੈਕੰਡਰੀ (ਸਹਾਇਕ)
ਉਦਾਹਰਨਾਂ
RAM, ROM, ਕੈਸ਼
ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ, SSD, ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ, CD
CPU ਦੀ ਪਹੁੰਚ
ਸਿੱਧੀ
ਡਾਟਾ ਪਹਿਲਾਂ RAM ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸਮਰੱਥਾ
ਸੀਮਤ (GB)
ਵੱਡੀ (ਅਕਸਰ TB)
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ
RAM ਡਾਟਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਡਾਟਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਫ਼ਾਈਲਾਂ)
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ________ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ________ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — RAM, ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. RAM ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈ। ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ (ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ, SSD) ਸੈਕੰਡਰੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮੈਮਰੀਆਂ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕੈਸ਼ ਅਤੇ RAM ਆਰਜ਼ੀ ਹਨ। "ਯੂਨੀਕ ਸਟੋਰੇਜ" ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
RAM ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹਨ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ। (i) RAM ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ii) RAM ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — (i) ਸਹੀ, (ii) ਗ਼ਲਤ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. RAM ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ (i) ਸਹੀ ਹੈ। RAM ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ (ਮੁੱਖ) ਮੈਮਰੀ ਹੈ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ (ii) ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
RAM ਅਤੇ ROM: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮੈਮਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ
ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਬਨਾਮ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ, SRAM ਬਨਾਮ DRAM, ਅਤੇ ROM ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ
ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਡਾਟਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। RAM ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹਨ। ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ROM, ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ, SSD ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹਨ।
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ→RAM: ਡਾਟਾ ਗਿਆ→ROM: ਡਾਟਾ ਰਿਹਾ
RAM ਬਨਾਮ ROM
RAM
ROM
ਪੂਰਾ ਨਾਂ
Random Access Memory
Read Only Memory
ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
ਵੋਲੇਟਾਈਲ: ਡਾਟਾ ਮਿਟਦਾ
ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ: ਡਾਟਾ ਰਹਿੰਦਾ
ਪੜ੍ਹਨਾ / ਲਿਖਣਾ
ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
ਹੁਣ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
BIOS / ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
RAM ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ
SRAM (ਸਟੈਟਿਕ)
DRAM (ਡਾਇਨੈਮਿਕ)
ਕਿਸ ਨਾਲ ਬਣੀ
ਫ਼ਲਿੱਪ-ਫ਼ਲੌਪ (ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ)
ਛੋਟੇ ਕੈਪੇਸਿਟਰ
ਰਿਫ਼ਰੈਸ਼ ਚਾਹੀਦਾ?
ਨਹੀਂ
ਹਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ
ਤੇਜ਼ੀ / ਕੀਮਤ
ਵੱਧ ਤੇਜ਼, ਮਹਿੰਗੀ
ਹੌਲੀ, ਸਸਤੀ
ਕਿੱਥੇ ਵਰਤੀ
ਕੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ
ਮੁੱਖ ਮੈਮਰੀ (RAM ਪੱਟੀਆਂ)
| ROM ਦੀ ਕਿਸਮ | ਪੂਰਾ ਨਾਂ | ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂ ਮਿਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
|---|
| ROM (ਮਾਸਕ ROM) | Read Only Memory | ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। |
| PROM | Programmable ROM | ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
| EPROM | Erasable Programmable ROM | ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ (UV) ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮਿਟਾ ਕੇ ਮੁੜ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। |
| EEPROM | Electrically Erasable Programmable ROM | ਚਿੱਪ ਕੱਢੇ ਬਿਨਾਂ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਿਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। |
| ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ | EEPROM ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ | ਵੱਡੇ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਟਦੀ ਹੈ। ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ, SSD, ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ ਅਤੇ BIOS ਚਿੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। |
ਮੈਗਨੈਟਿਕ-ਕੋਰ ਮੈਮਰੀ, 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਕਈ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੈਮਰੀ। ਹਰ ਛੋਟਾ ਛੱਲਾ ਇੱਕ ਬਿੱਟ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਤਸਵੀਰ: Bubba73 (Jud McCranie), Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਮ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ROM ਅਤੇ RAM ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ROM ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ RAM ਵੋਲੇਟਾਈਲ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, 2025. ROM ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; RAM ਗੁਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ A ਅਤੇ B ਦੋਵਾਂ ਮੈਮਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, 2025. ਇਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ C ਉਹੀ ਗੱਲ ਉਲਟੀ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ BIOS (Basic Input Output System) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ROM
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ROM ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰ, ਕੈਸ਼ ਅਤੇ RAM ਬਿਜਲੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਪੌੜੀ ਅਤੇ ਕੈਸ਼
ਉੱਪਰ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਛੋਟੀ, ਹੇਠਾਂ ਹੌਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ।
ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਪੌੜੀ: ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼
ਰਜਿਸਟਰ
CPU ਦੇ ਅੰਦਰ। ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ।
↓
ਕੈਸ਼ (L1 → L2 → L3)
CPU ਅਤੇ RAM ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ SRAM।
↓
ਮੁੱਖ ਮੈਮਰੀ (RAM)
ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
↓
SSD / ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ।
↓
ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ
CD/DVD, ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ
ਬੈਕਅੱਪ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ, ਪ੍ਰਤੀ GB ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤੀ।
ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਿਆਂ: ਤੇਜ਼ੀ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ GB ਕੀਮਤ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਕੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ
ਕੈਸ਼ CPU ਅਤੇ RAM ਵਿਚਕਾਰ ਛੋਟੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਮੈਮਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਡਾਟੇ ਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ CPU ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। L1 ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਰ ਦੇ ਅੰਦਰ। L2 ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੈ। ਕਈ CPU ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ L3 ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ CPU ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ L1 ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਿਲੇ ਪਰ L2 ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਦਾਇਤ ਪਹਿਲਾਂ L2 ਤੋਂ L1 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ CPU ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
L1 ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ→L2 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ→L1 ਵਿੱਚ ਆਈ→ਚੱਲੀ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਾ ਗੁਣ
ਵੋਲੇਟਾਈਲ
ਬਿਜਲੀ ਜਾਣ 'ਤੇ RAM ਸਭ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਾ ਗੁਣ
ਵੱਧ ਕੀਮਤ
ਡਿਸਕ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀ GB ਮਹਿੰਗੀ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਾ ਗੁਣ
ਸੀਮਤ ਸਮਰੱਥਾ
ਕੁਝ GB, TB ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਾ ਗੁਣ
ਤੇਜ਼ ਪਹੁੰਚ
ਨੈਨੋ-ਸਕਿੰਟ। ਇਸੇ ਲਈ CPU ਇਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
"ਹੌਲੀ ਪਹੁੰਚ" ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ ਦਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ CPU ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਹਦਾਇਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਹਦਾਇਤ L1 ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਰ L2 ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਹਦਾਇਤ L2 ਕੈਸ਼ ਤੋਂ L1 ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, 2025. ਹਦਾਇਤ L2 ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ RAM ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ L1 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ CPU ਉੱਥੋਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਹੌਲੀ ਪਹੁੰਚ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ (RAM) ਵੋਲੇਟਾਈਲ, ਮਹਿੰਗੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਪਹੁੰਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ: ਮੈਗਨੈਟਿਕ, ਆਪਟੀਕਲ ਅਤੇ ਫ਼ਲੈਸ਼
ਡਾਟਾ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ।
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਟੋਰੇਜ
ਫ਼ਲੌਪੀ ਡਰਾਈਵਾਂ: 8 ਇੰਚ, 5.25 ਇੰਚ ਅਤੇ 3.5 ਇੰਚ। ਮੈਗਨੈਟਿਕ।
CD ਅਤੇ DVD: ਲੇਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਪਟੀਕਲ ਡਿਸਕਾਂ।
SSD (Solid State Drive): ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ, ਕੋਈ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ।
ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ (USB ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ): ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ।
| ਪਰਿਵਾਰ | ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ | ਉਦਾਹਰਨਾਂ |
|---|
| ਮੈਗਨੈਟਿਕ | ਪਰਤ ਚੜ੍ਹੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਚੁੰਬਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨ | ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ, ਫ਼ਲੌਪੀ ਡਿਸਕ, ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ |
| ਆਪਟੀਕਲ | ਚਮਕਦਾਰ ਪਰਤ 'ਤੇ ਟੋਏ, ਲੇਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ | CD, DVD, Blu-ray |
| ਫ਼ਲੈਸ਼ (ਸਾਲਿਡ ਸਟੇਟ) | ਚਿੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਚਾਰਜ; ਕੋਈ ਹਿੱਲਦਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ | ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ, ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ, SSD |
ਇੱਕ ਡਿਸਕ ਦੀ ਆਮ ਸਮਰੱਥਾ (ਇੱਕ ਪਰਤ)
Blu-ray ਵੱਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨੀਲਾ-ਬੈਂਗਣੀ ਲੇਜ਼ਰ ਛੋਟੇ ਟੋਏ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ DVD 4.7 GB ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ
ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ ਨੂੰ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ, USB ਡਰਾਈਵ ਜਾਂ ਥੰਬ ਡਰਾਈਵ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ ਹੈ। ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਮੈਮਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ→= ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ→= USB / ਥੰਬ ਡਰਾਈਵ
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- SSD, "SDD" ਨਹੀਂ। SSD = Solid State Drive। ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ।
- DDR, SRAM RAM (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ) ਹਨ। ਫ਼ਲੈਸ਼ ROM ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਹੈ।
- "ਲਾਈਟ ਡਰਾਈਵ" ਅਤੇ "ਪੈਨਸਿਲ ਡਰਾਈਵ" ਅਸਲੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਦੀ ਕਿਸਮ - ਯੰਤਰ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਜੋੜਾ ਸਹੀ ਹੈ? I. ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਡਿਸਕ - ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ II. ਆਪਟੀਕਲ ਡਿਸਕ - DVD
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — I ਅਤੇ II ਦੋਵੇਂ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, 2021. ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਚੁੰਬਕੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। DVD ਲੇਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਟੀਕਲ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਜੋੜੇ ਸਹੀ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — USB ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ (ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ)
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, 2025. DDR ਅਤੇ SRAM, RAM ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈ। ਫ਼ਲੈਸ਼ ROM ਫ਼ਰਮਵੇਅਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸਟੋਰੇਜ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕਿਹੜੇ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਜਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੇਪ ਵੀ ਚੁੰਬਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਲਚਕੀਲਾ ਫ਼ੀਤਾ ਹੈ, ਪਲੇਟਾਂ ਨਹੀਂ।
ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਦੇ ਅੰਦਰ: ਟਰੈਕ, ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ
ਪਲੇਟਾਂ, ਹੈੱਡ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਉਡੀਕਾਂ।
ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੋਈ 2.5 ਇੰਚ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਡਰਾਈਵ। ਚਮਕਦਾਰ ਡਿਸਕ ਪਲੇਟਰ ਹੈ। ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਰੀਡ-ਰਾਈਟ ਹੈੱਡ ਹੈ, ਜੋ ਘੁੰਮਦੀ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: Evan-Amos, Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0ਛੱਲਾ
ਟਰੈਕ
ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਚੱਕਰ। ਟਰੈਕ ਇੱਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਈ ਦਾ ਟੁਕੜਾ
ਸੈਕਟਰ
ਟਰੈਕ ਦਾ ਪਾਈ ਵਰਗਾ ਟੁਕੜਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 512 ਬਾਈਟ।
ਢੇਰ
ਸਿਲੰਡਰ
ਹਰ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਨੰਬਰ ਵਾਲਾ ਟਰੈਕ, ਇੱਕ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ।
"ਸੈਗਮੈਂਟ" ਡਿਸਕ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਿਸਕ ਪੈਕ ਇੱਕ ਧੁਰੇ (spindle) ਉੱਤੇ ਕਈ ਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ।
ਡਿਸਕ ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ = ਤਿੰਨ ਉਡੀਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ
1
ਸੀਕ ਟਾਈਮ
ਹੈੱਡ ਸਹੀ ਟਰੈਕ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
↓
2
ਲੇਟੈਂਸੀ
ਡਿਸਕ ਘੁੰਮ ਕੇ ਸਹੀ ਸੈਕਟਰ ਹੈੱਡ ਹੇਠ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਡਿਲੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
↓
3
ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਟਾਈਮ
ਡਾਟਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਰੇਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ = ਸੀਕ ਟਾਈਮ + ਲੇਟੈਂਸੀ + ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਟਾਈਮ। ਤਿੰਨੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਯਾਦ ਰੱਖੋ
"ਗਲੀ ਲੱਭੋ, ਘਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਅੰਦਰ ਜਾਓ।" ਸੀਕ = ਟਰੈਕ ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ। ਲੇਟੈਂਸੀ = ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਉਡੀਕ। ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ = ਡਾਟਾ ਪੜ੍ਹਨਾ।
- ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਡਰਾਈਵ ਨੂੰ ਹਾਰਡ ਡਰਾਈਵ, ਫ਼ਿਕਸਡ ਡਿਸਕ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਸਕ ਡਰਾਈਵ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ "ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਡਰਾਈਵ" ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
- ਡਿਸਕ ਸਿੱਧੀ (ਰੈਂਡਮ) ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਹੈ: ਹੈੱਡ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਰੈਕ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੇਪ ਤਰਤੀਬਵਾਰ (sequential) ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੰਘਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਡਿਸਕ ਵਿੱਚ ਰੀਡ-ਰਾਈਟ ਹੈੱਡ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਟਰੈਕ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਸਮਾਂ ______ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਸੀਕ ਟਾਈਮ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. ਟਰੈਕ ਤੱਕ ਜਾਣਾ = ਸੀਕ ਟਾਈਮ। ਲੇਟੈਂਸੀ ਅਗਲੀ ਉਡੀਕ ਹੈ, ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਹੈੱਡ ਹੇਠ ਆਉਣ ਦੀ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਲੇਟੈਂਸੀ ਟਾਈਮ ਨੂੰ ______ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਡਿਲੇ ਟਾਈਮ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. ਲੇਟੈਂਸੀ ਡਿਸਕ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਡਿਲੇ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਟਾਈਮ ਵੱਖਰਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਡਿਸਕ ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ? I. ਸੀਕ ਟਾਈਮ II. ਲੇਟੈਂਸੀ III. ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਰੇਟ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — I, II ਅਤੇ III
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2022. ਐਕਸੈੱਸ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਉਡੀਕਾਂ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਰੇਟ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲਵੇ।
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ: ਚੈਨਲ, ਫ਼ਰੇਮ ਅਤੇ ਬਲਾਕਿੰਗ
ਪੁਰਾਣੀ, ਹੌਲੀ, ਸਸਤੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁੱਛੀ ਜਾਂਦੀ।
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਉੱਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਮ
ਚੈਨਲ (ਟਰੈਕ)
ਫ਼ਰੇਮ
ਦਿਸ਼ਾ
ਲੇਟਵੀਂ ਕਤਾਰ, ਟੇਪ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੱਲ
ਖੜ੍ਹਵਾਂ ਕਾਲਮ, ਟੇਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵੱਲ
ਕੀ ਰੱਖਦਾ
ਇੱਕ ਬਿੱਟ ਦੀ ਥਾਂ
ਇੱਕ ਅੱਖਰ
9-ਟਰੈਕ ਟੇਪ ਉੱਤੇ
9 ਚੈਨਲ
8 ਡਾਟਾ ਬਿੱਟ + 1 ਪੈਰਿਟੀ ਬਿੱਟ
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਬਲਾਕਿੰਗ
ਟੇਪ ਡਰਾਈਵ ਨੂੰ ਹਰ ਵਾਰ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਰੁਕਣ ਲਈ ਖ਼ਾਲੀ ਟੇਪ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਬਲਾਕਿੰਗ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਲਾਕਿੰਗ ਫ਼ੈਕਟਰ ਹੈ। ਦੋ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਇੰਟਰ-ਬਲਾਕ ਗੈਪ (IBG) ਹੈ। ਬਲਾਕਿੰਗ ਨਾਲ ਟੇਪ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਰਿਕਾਰਡ→ਰਿਕਾਰਡ→= 1 ਬਲਾਕ→ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ (IBG)
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਵੇਂ (vertical) ਕਾਲਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ______ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਫ਼ਰੇਮ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. ਖੜ੍ਹਵੇਂ ਕਾਲਮ ਫ਼ਰੇਮ ਹਨ; ਹਰ ਫ਼ਰੇਮ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਚੈਨਲ ਲੇਟਵੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ______ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਬਲਾਕਿੰਗ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ = ਬਲਾਕਿੰਗ। "ਅਪੈਂਡਿੰਗ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਛੇਤੀ ਦੁਹਰਾਈ
ਪੂਰੇ ਨਾਂ, ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਤੱਥ।
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਪੂਰੇ ਨਾਂ: ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖੋ
- RAM
- Random Access Memory
- ROM
- Read Only Memory
- PROM
- Programmable Read Only Memory
- EPROM
- Erasable Programmable Read Only Memory
- EEPROM
- Electrically Erasable Programmable Read Only Memory
- SRAM / DRAM
- Static RAM / Dynamic RAM
- DDR
- Double Data Rate
- SSD
- Solid State Drive
- HDD
- Hard Disk Drive
- CD / DVD
- Compact Disc / Digital Versatile Disc
- USB
- Universal Serial Bus
- IBG
- Inter-Block Gap
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- RAM ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ (ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ) ਸੈਕੰਡਰੀ ਹੈ।
- ਵੋਲੇਟਾਈਲ = ਬਿਜਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਲਟਾ ਨਾ ਕਰੋ: RAM ਭੁੱਲਦੀ ਹੈ, ROM ਯਾਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
- ਸੀਕ = ਟਰੈਕ ਤੱਕ। ਲੇਟੈਂਸੀ = ਸੈਕਟਰ ਤੱਕ।
- ਡਿਸਕ: ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ। ਟੇਪ: ਚੈਨਲ ਅਤੇ ਫ਼ਰੇਮ।
- ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਮਰੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਹੌਲੀ ਨਹੀਂ।
ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ ਨੂੰ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਡਰਾਈਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਡਿਸਕ ਡਰਾਈਵ ਹੈ।
- ਫ਼ਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ ਮੈਮਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
- ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਅਤੇ ਆਪਟੀਕਲ ਮੈਮਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਮਰੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
- ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਡਿਸਕ ਦੇ ਪਾਈ ਵਰਗੇ ਟੁਕੜੇ ਸੈਕਟਰ ਹਨ।
- ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਟੇਪ ਦੀਆਂ ਲੇਟਵੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਚੈਨਲ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਤਰਤੀਬ ਦਿਓ: ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ, ਕੈਸ਼, ਰਜਿਸਟਰ, RAM। ਫਿਰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਰਜਿਸਟਰ → ਕੈਸ਼ → RAM → ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ। ਰਜਿਸਟਰ, ਕੈਸ਼ ਅਤੇ RAM ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹਨ। ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਨਾਨ-ਵੋਲੇਟਾਈਲ ਹੈ।
❧