206.ਗੈਂ (ਗਊ), ਚਾਸਣੀ (ਕੜਾਹੀ), ਭੱਤ (ਚੌਲ) ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨ?#
Child Development Project Officer (Group-B) 2026
- Aਪੁਆਧੀ
- Bਮੁਲਤਾਨੀ
- Cਪੋਠੋਹਾਰੀ
- Dਡੋਗਰੀ
Phonology & Script — PPSC previous year questions
All 16 Phonology & Script questions the Punjab PSC asked between 2019 and 2026, each with a worked answer and the exam it came from. First 10 free to read.
- Questions
- 16
- Years covered
- 2019–2026
- Papers
- 17
- Repeated
- 0
The 10 it asks most
Free to read, with the worked answer and the exam each one came from. The book prints this topic in the order the Commission favours, so these are the ones to know first.
207.ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਲਗਾਖਰ ਹਨ?#
Senior Assistant (Accounts) (Group B) 2026
- Aਇੱਕ
- Bਦੋ
- Cਤਿੰਨ
- Dਚਾਰ
208.ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜਾ/ਕਿਹੜੇ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ/ਹਨ ?#
- 1. ਜਦੋਂ ਪਿਜਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 2. ਜਦੋਂ ਪਿਜਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਰਿਓਲ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 3. ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- 4. ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Law Officer 2024Legal Assistant 2024+2 more
- Aਕੇਵਲ 1 ਅਤੇ 3
- Bਕੇਵਲ 1 ਅਤੇ 4
- Cਕੇਵਲ 2 ਅਤੇ 3
- Dਕੇਵਲ 2 ਅਤੇ 4
209.ਉਹ ਬੋਲੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ#
Assistant Electrical Inspector (Group-A) 2024
- Aਸਾਹਿਤਕ ਬੋਲੀ
- Bਟਕਸਾਲੀ
- Cਕਰਿਓਲ
- Dਉਪ-ਬੋਲੀ
210.ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਹੈ#
Assistant Electrical Inspector (Group-A) 2024
- Aਧੁਨੀ-ਬੋਧ
- Bਨਾਦ-ਬੋਧ
- Cਅਰਥ-ਬੋਧ
- Dਵਾਕ-ਬੋਧ
211.ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਸਵਰ-ਲੋਪ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ -#
Planning Officer (Group A) 2024
- Aਮਰੂਦ
- Bਸ਼ਨਾਨ
- Cਖੰਡਪਾਠ
- Dਇਤਰਾਜ਼
212.ਜੀਭ ਦੀ 'ਵਿਚਲੀ' ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸਵਰਾਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਜੁੱਟ ਸਹੀ ਹੈ#
Assistant Electrical Inspector (Group-A) 2024
- Aਇ, ਈ, ਐ, ਏ
- Bਊ, ਓ, ਔ, ਉ
- Cਈ, ਏ, ਐ
- Dਆ, ਉ, ਇ, ਅ
213.ਸਹੀ ਕਥਨ ਚੁਣੋ:#
- 1. ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮਾਝਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 2. ‘ਪੰਝੀ ਪੈਹੇ’ ਸ਼ਬਦ ਪੁਆਧੀ ਅਤੇ ਮਲਵਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
District Manager (Group-B) in Punjab State Warehousing Corporation Under the Dep 2024
- Aਕੇਵਲ 1
- Bਕੇਵਲ 2
- Cਦੋਵੇਂ 1 ਅਤੇ 2
- Dਨਾ 1 ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ 2
214.‘ਅ’ ਸਵਰ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਲਗਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ#
Assistant Electrical Inspector (Group-A) 2024
- Aਕਨੌੜਾ
- Bਕੰਨਾ
- Cਲਾਂ
- Dਦੁਲਾਵਾਂ
215.ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?#
Assistant Town Planner 2023Assistant Town Planner (Group A) 2023
- Aਉਪਭਾਸ਼ਾਈ
- Bਟਕਸਾਲੀ
- Cਪਿਜ਼ਿਨ
- Dਕਿਰਿਓਲ
Solutions
10 answers · same numbers206.(A) ਪੁਆਧੀ
ਗੈਂ (ਗਊ), ਚਾਸਣੀ (ਕੜਾਹੀ) ਅਤੇ ਭੱਤ (ਚੌਲ) ਪੁਆਧੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਪੁਆਧੀ ਰੋਪੜ, ਮੋਹਾਲੀ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਹਰਿਆਣੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਹਰਿਆਣਵੀ (ਬਾਂਗਰੂ) ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ 'ਭੱਤ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਅਤੇ ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਡੋਗਰੀ ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ।
207.(C) ਤਿੰਨ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਗਾਖਰ ਹਨ: ਬਿੰਦੀ ( ਂ ), ਟਿੱਪੀ ( ੰ ) ਅਤੇ ਅੱਧਕ ( ੱ )। ਬਿੰਦੀ ਅਤੇ ਟਿੱਪੀ ਨਾਸਿਕੀ ਧੁਨੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਧਕ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਦੂਹਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਂ (ਮਾਤਰਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ 'ਲਗਾਖਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਸ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅੱਖਰ 35 ਹਨ।
208.(D) ਕੇਵਲ 2 ਅਤੇ 4
ਪਿਜਿਨ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸਾਦੀ ਮਿਲਗੋਭਾ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਿਓਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿਆਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਗ਼ਲਤ। ਲਹਿੰਦੇ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ) ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਆਧਾਰਿਤ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਚੜ੍ਹਦੇ (ਭਾਰਤੀ) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਥਨ 4 ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਗ਼ਲਤ। ਸਹੀ ਜੋੜ 2 ਅਤੇ 4 ਹੈ।
209.(D) ਉਪ-ਬੋਲੀ
ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਨੂੰ ਉਪ-ਬੋਲੀ (ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਝੀ, ਮਲਵਈ, ਦੁਆਬੀ ਅਤੇ ਪੁਆਧੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਟਕਸਾਲੀ ਬੋਲੀ ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਝੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਰਿਓਲ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
210.(B) ਨਾਦ-ਬੋਧ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹਨ: ਧੁਨੀ-ਬੋਧ (ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਲਿਪੀ), ਸ਼ਬਦ-ਬੋਧ (ਸ਼ਬਦ-ਰਚਨਾ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ), ਵਾਕ-ਬੋਧ (ਵਾਕ-ਬਣਤਰ) ਅਤੇ ਅਰਥ-ਬੋਧ। ਨਾਦ-ਬੋਧ ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਗ ਵਿਆਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; 'ਨਾਦ' ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
211.(D) ਇਤਰਾਜ਼
ਸਵਰ-ਲੋਪ ਉਹ ਧੁਨੀ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਰ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਾਲਾ) ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਮਰੂਦ' ਅਮਰੂਦ ਤੋਂ, 'ਸ਼ਨਾਨ' ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਅਤੇ 'ਖੰਡਪਾਠ' ਅਖੰਡਪਾਠ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ — ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਸਵਰ ਲੋਪ ਹੋਇਆ ਹੈ। 'ਇਤਰਾਜ਼' ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਵਰ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਿਆ; ਇਹ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਵਰ-ਲੋਪ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ।
212.(D) ਆ, ਉ, ਇ, ਅ
ਜੀਭ ਦੀ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਵਰ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਅਗਲੇ (ਈ, ਏ, ਐ), ਵਿਚਲੇ (ਇ, ਅ, ਆ, ਉ) ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ (ਊ, ਓ, ਔ)। ਲਘੂ ਸਵਰ ਇ ਅਤੇ ਉ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਖਿਸਕ ਕੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅ, ਆ ਨਾਲ ਵਿਚਲੇ ਸਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ)। ਵਿਕਲਪ (c) ਅਗਲੇ ਸਵਰਾਂ ਦਾ ਜੁੱਟ ਹੈ।
213.(B) ਕੇਵਲ 2
ਕਥਨ 1 ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਇਲਾਕਾ ਦੁਆਬਾ (ਬਿਸਤ ਦੁਆਬ) ਹੈ। ਮਾਝਾ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ)। ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ। 'ਸ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਹ' ਦੀ ਧੁਨੀ (ਪੈਸੇ → ਪੈਹੇ) ਅਤੇ 'ਪੰਝੀ' ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਮਲਵਈ ਅਤੇ ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਨ। ਮਾਝੀ ਵਿੱਚ 'ਪੱਚੀ ਪੈਸੇ' ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੇਵਲ ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ।
214.(C) ਲਾਂ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ‘ਅ’ ਨਾਲ ਮੁਕਤਾ (ਅ), ਕੰਨਾ (ਆ), ਦੁਲਾਵਾਂ (ਐ) ਅਤੇ ਕਨੌੜਾ (ਔ) ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਲਾਂ (ੇ) ‘ਅ’ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਲਾਂ, ਸਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰੀ ‘ੲ’ ਨਾਲ (ਏ, ਇ, ਈ) ਅਤੇ ਔਂਕੜ, ਦੁਲੈਂਕੜ ਤੇ ਹੋੜਾ ‘ੳ’ ਨਾਲ (ਉ, ਊ, ਓ) ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
215.(B) ਟਕਸਾਲੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਟਕਸਾਲੀ (ਮਿਆਰੀ) ਰੂਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਪ ਦੇ ਵਿਆਕਰਨ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਟਕਸਾਲੀ ਰੂਪ ਮਾਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪ ਇਲਾਕਾਈ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਜ਼ਿਨ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੰਪਰਕ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਕਿਰਿਓਲ ਉਹ ਪਿਜ਼ਿਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।
6 more Phonology & Script questions in the book
You have read the ten the Commission asks most. The rest of this topic — and all 4,239 questions across the book, each with a worked solution — come with either edition.
Read it now
Digital edition
The whole book online, on any device. Read it or attempt it question by question. Nothing to download, nothing to wait for.
Access does not expire, and includes every test released later in whichever series you buy.
You sign in with your phone number as part of checkout — that is what your copy is tied to.
On paper
Printed book — ₹999
536 pages, delivered. Five full papers and five OMR sheets at the back. Online access is included free, from the moment you pay.
See the printed book →Common questions about Phonology & Script in PPSC
How many Phonology & Script questions come in PPSC exams?
The Commission set 16 Phonology & Script questions across 17 papers between 2019–2026. That is the whole set, not a sample — every one of them is in the book, and the 10 most-asked are on this page free.
Are PPSC Phonology & Script questions repeated?
Not in this set — each of these 16 was set once in the years covered. Questions elsewhere in the book do repeat, and carry a badge saying how often.
Where can I get Phonology & Script MCQs with answers and solutions?
Here. Every question on this page is a solved MCQ: the four options as printed, the correct answer, and a worked explanation in plain English — not just a letter. The rest of the 16 are in the book, in the same form.
Can I practice these Phonology & Script questions online?
Switch to Attempt mode at the top of the questions. You get one question at a time and it is marked the moment you pick an option, with the reason underneath — the same way the exam feels, on your phone.
Is a PDF available?
The questions are on screen rather than in a downloadable file, so they stay current and correct. The printed book has all 16 of these plus the rest of the Punjabi section, and every buyer gets the whole thing online as well.
Which papers asked Phonology & Script
The exams behind these questions, most first. A paper here is a sitting: a question set in two papers of the same sitting counts once.
| Exam | Year | Questions |
|---|---|---|
| Assistant Electrical Inspector (Group-A) | 2024 | 4 |
| Principal | 2020 | 4 |
| Head Master Head Mistress | 2020 | 4 |
| Block Primary Education Officer | 2020 | 4 |
| Senior Assistant (Accounts) (Group B) | 2026 | 1 |
| Child Development Project Officer (Group-B) | 2026 | 1 |
| Planning Officer (Group A) | 2024 | 1 |
| Law Officer | 2024 | 1 |
| Legal Assistant | 2024 | 1 |
| Legal Assistant (Subordinate Office) Group-B | 2024 | 1 |
| District Manager (Group-B) in Punjab State Warehousing Corporation Under the Dep | 2024 | 1 |
| Legal Assistant (Head Office) Group-B | 2024 | 1 |