ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੇ ਨੰਬਰ ਇੱਥੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ: ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ। ਸਵਾਲ ਸੌਖੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੇ ਜਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਸੋਲਾਂ ਜਾਂ ਸੌਲਾਂ, ਪੈਂਹਠ ਜਾਂ ਪੈਂਸਠ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਜਾਂ ਮੰਗਲਾਵਰ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਹਰ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਟਣਾ ਘੱਟ ਪਵੇ।
ਇਸ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ:
- 12 ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨਾ ਕਿਹੜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- '+2' ਨਿਯਮ: ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਾ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ।
- ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ: ਤਰਤੀਬ, ਨੰਬਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ ਅਤੇ 'ਪਹਿਲਾਂ/ਬਾਅਦ' ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ।
- ਗਿਣਤੀ 1–100 ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ, 'ਉਣ' ਨਿਯਮ, ਸਵਾ / ਸਾਢੇ / ਪੌਣੇ, ਘੜੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ-ਸੂਚਕ ਰੂਪ।
- ਆਮ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ: ਮੇਮਣਾ, ਸਪੋਲੀਆ, ਸਕੀਰੀ, ਨੱਕਾ।
ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ
ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਚੇਤ ਤੋਂ ਫੱਗਣ ਤੱਕ। ਹਰ ਮਹੀਨਾ ਸੰਗਰਾਂਦ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਮਹੀਨੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ ਚੇਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫੱਗਣ। ਹਰ ਮਹੀਨਾ ਸੰਗਰਾਂਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਲਗਭਗ 13–15 ਤਾਰੀਖ਼) ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਾ ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
- ਦੇਸੀ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ
- ਬਸੰਤ
- 1 ਵਿਸਾਖ ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ
- ਹਾੜ੍ਹੀ (ਕਣਕ) ਦੀ ਵਾਢੀ
- ਗਰਮੀ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮੀ
- ਬਰਸਾਤ
- ਤੀਆਂ
- ਬਰਸਾਤ
- ਸਰਦ-ਰੁੱਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
- ਸਰਦ-ਰੁੱਤ
- ਸਿਆਲ
- ਸਿਆਲ
- ਪੋਹ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਤ ਲੋਹੜੀ
- ਸਿਆਲ
- 1 ਮਾਘ ਨੂੰ ਮਾਘੀ
- ਹੋਲੀ ਵਾਲਾ ਮਹੀਨਾ
- ਬਸੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
- 1ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਲਓਚੇਤ = 1, ਵਿਸਾਖ = 2 … ਪੋਹ = 10, ਮਾਘ = 11, ਫੱਗਣ = 12।
- 2ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ 2 ਜੋੜੋਇਹ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 12 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 12 ਘਟਾਓ।
- 3ਅਗਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜੋਅੱਸੂ = 7 → 7 + 2 = 9 = ਸਤੰਬਰ → ਅੱਸੂ = ਸਤੰਬਰ–ਅਕਤੂਬਰ। ਪੋਹ = 10 → 12 = ਦਸੰਬਰ → ਦਸੰਬਰ–ਜਨਵਰੀ।
| ਪੇਪਰ ਦਾ ਸਵਾਲ | ਉੱਤਰ (ਕਿਉਂ) |
|---|---|
| ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | 12 — ਚੇਤ ਤੋਂ ਫੱਗਣ ਤੱਕ |
| ਦੇਸੀ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ | ਚੇਤ — ਵਿਸਾਖ ਦੂਜਾ ਹੈ; ਵਿਸਾਖੀ ਕਰਕੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ |
| ਚੇਤ ਕਿਹੜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ | ਮਾਰਚ - ਅਪ੍ਰੈਲ — ਸ਼ੁੱਧ ਜੋੜ ਅਪ੍ਰੈਲ ਹੈ — ਅਪ੍ਰਲ, ਅਪਲ, ਮਰਚ ਗ਼ਲਤ |
| ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਾ | ਅੱਸੂ — ਆਂਸੂ ਗ਼ਲਤ ਜੋੜ ਹੈ |
| ਫੱਗਣ ਕਿਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ | ਮਾਰਚ — ਫੱਗਣ = ਫ਼ਰਵਰੀ–ਮਾਰਚ |
| ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ | ਫੱਗਣ — ਫ਼ਾਗੁਣ, ਫ਼ਾਗ਼, ਫ਼ਾਗਨ ਨਹੀਂ |
| ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਵਾਢੀ | ਵੈਸਾਖ — ਕਣਕ ਵਿਸਾਖ ਵਿੱਚ ਵੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
| ਸਹੀ ਤਰਤੀਬ | ਹਾੜ, ਸਾਉਣ, ਭਾਦੋਂ, ਅੱਸੂ — 4-5-6-7 ਲਗਾਤਾਰ |
ਇੱਕੋ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਪਰਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਵਰਤੇ ਹਨ: ਵਿਸਾਖ / ਵੈਸਾਖ, ਹਾੜ੍ਹ / ਹਾੜ, ਸਾਉਣ / ਸਾਵਣ। ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ। ਗ਼ਲਤ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਨਾਂ ਹੀ ਬਦਲ ਦੇਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਂਸੂ (ਅੱਸੂ ਦੀ ਥਾਂ) ਜਾਂ ਫ਼ਾਗਨ (ਫੱਗਣ ਦੀ ਥਾਂ)।
ਦਿਨ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨੇ
ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- 1ਸ਼ੁਰੂ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਲੱਭੋਉੱਪਰਲੀ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਰੱਖੋ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਐਤਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਹਫ਼ਤਾ ਗੋਲ ਹੈ।
- 2ਦਿਸ਼ਾ ਚੁਣੋ'ਪਹਿਲਾਂ' = ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ, 'ਬਾਅਦ' = ਅੱਗੇ ਵੱਲ।
- 3ਕਦਮ ਗਿਣੋ'ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ/ਬਾਅਦ' = 1 ਕਦਮ; 'ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ' = 2 ਕਦਮ। ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ: ਐਤਵਾਰ ਛੱਡੋ → ਸ਼ਨੀਵਾਰ।
| ਪੇਪਰ ਦਾ ਸਵਾਲ | ਉੱਤਰ |
|---|---|
| ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ | ਸੱਤ (7) |
| ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | ਐਤਵਾਰ |
| ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | ਬੁੱਧਵਾਰ |
| ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | ਵੀਰਵਾਰ |
| ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ | ਸ਼ਨੀਵਾਰ |
| ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (ਕੁੰਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ) |
| ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ | ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ |
| Weekend ਦੇ ਦਿਨ | ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ-ਐਤਵਾਰ |
| ਮੰਗਲਵਾਰ ਕਿਹੜੇ ਨੰਬਰ ਦਾ ਦਿਨ | ਤੀਸਰਾ (ਤੀਜਾ) — ਤਿਸਰਾ, ਪਹੀਲਾ ਗ਼ਲਤ ਜੋੜ |
| Tuesday / TUESDAY | ਮੰਗਲਵਾਰ — ਟਿਊਜ਼ਡੇ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਹੈ, ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ |
ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹਫ਼ਤਾ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੀਸਰਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕੈਲੰਡਰ ਨਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੋ ਕਿ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਹੈ।
| ਨੰਬਰ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨੇ (ਸ਼ੁੱਧ ਜੋੜ ਤੇ ਜਾਲ) |
|---|---|
| 1–3 | ਜਨਵਰੀ, ਫ਼ਰਵਰੀ, ਮਾਰਚ — ਮਰਚ ਗ਼ਲਤ |
| 4–6 | ਅਪ੍ਰੈਲ, ਮਈ, ਜੂਨ — ਅਪ੍ਰਲ, ਅਪਲ ਗ਼ਲਤ |
| 7–9 | ਜੁਲਾਈ, ਅਗਸਤ, ਸਤੰਬਰ — ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪੀ |
| 10–12 | ਅਕਤੂਬਰ, ਨਵੰਬਰ, ਦਸੰਬਰ — ਨਵੰਬਰ, ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪੀ ਦਾ ਧਿਆਨ; ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪੀ ਨਹੀਂ |
ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ
1–100 ਰਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਰ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਅੰਤ (ਪਿਛੇਤਰ) ਸਿੱਖੋ।
'ਉਣ' ਜਾਂ 'ਉਨ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਘੱਟ। ਹਰ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਕ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਬਣਦਾ ਹੈ: 29 ਉਣੱਤੀ (ਤੀਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ), 49 ਉਣੰਜਾ, 69 ਉਣੱਤਰ (ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ), 79 ਉਣਾਸੀ (ਅੱਸੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ)। ਦੋ ਅਪਵਾਦ: 19 ਉੱਨੀ ਅਤੇ 99 ਨੜਿੰਨਵੇਂ।
| ਦਹਾਕਾ (ਅੰਤ) | ਉਦਾਹਰਨਾਂ |
|---|---|
| 21–28 (-ਈ / -ਵੀ) | ਇੱਕੀ, ਬਾਈ, ਤੇਈ, ਚੌਵੀ, ਪੰਝੀ, ਛੱਬੀ, ਸਤਾਈ, ਅਠਾਈ |
| 31–38 (-ਤੀ) | ਇਕੱਤੀ, ਬੱਤੀ, ਤੇਤੀ, ਚੌਂਤੀ, ਪੈਂਤੀ, ਛੱਤੀ, ਸੈਂਤੀ (37), ਅਠੱਤੀ (38) |
| 41–48 (-ਤਾਲੀ / -ਆਲੀ) | ਇਕਤਾਲੀ, ਬਤਾਲੀ, ਤਰਤਾਲੀ, ਚੁਤਾਲੀ, ਪੰਜਤਾਲੀ, ਛਿਆਲੀ, ਸੰਤਾਲੀ, ਅਠਤਾਲੀ |
| 51–58 (ਅੰਤ 'ਜਾ') | ਇਕਵੰਜਾ, ਬਵੰਜਾ, ਤਰਵੰਜਾ (53), ਚੁਰੰਜਾ, ਪਚਵੰਜਾ (55), ਛਪੰਜਾ, ਸਤਵੰਜਾ (57), ਅਠਵੰਜਾ |
| 61–68 (-ਹਠ) | ਇਕਾਹਠ, ਬਾਹਠ, ਤਰੇਹਠ, ਚੌਂਹਠ, ਪੈਂਹਠ (65), ਛਿਆਹਠ (66), ਸਤਾਹਠ (67), ਅਠਾਹਠ |
| 71–78 (ਅੰਤ 'ਤਰ') | ਇਕੱਤਰ, ਬਹੱਤਰ (72), ਤਿਹੱਤਰ (73), ਚੁਹੱਤਰ, ਪੰਝੱਤਰ, ਛਿਹੱਤਰ, ਸਤੱਤਰ (77), ਅਠੱਤਰ |
| 81–88 (-ਆਸੀ) | ਇਕਾਸੀ, ਬਿਆਸੀ, ਤਿਰਾਸੀ, ਚੁਰਾਸੀ, ਪਚਾਸੀ, ਛਿਆਸੀ, ਸਤਾਸੀ, ਅਠਾਸੀ (88) |
| 91–98 (-ਨਵੇਂ) | ਇਕਾਨਵੇਂ, ਬਾਨਵੇਂ, ਤਰਾਨਵੇਂ, ਚੁਰਾਨਵੇਂ, ਪਚਾਨਵੇਂ, ਛਿਆਨਵੇਂ, ਸਤਾਨਵੇਂ, ਅਠਾਨਵੇਂ |
| 29 … 89 (ਉਣ- = ਇੱਕ ਘੱਟ) | ਉਣੱਤੀ, ਉਣਤਾਲੀ, ਉਣੰਜਾ (49), ਉਣਾਹਠ (59), ਉਣੱਤਰ (69), ਉਣਾਸੀ (79), ਉਣਾਨਵੇਂ |
ਕੁੰਜੀਆਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਜੋੜ ਮੰਨੇ ਹਨ: ਉਨੱਤੀ (29) ਅਤੇ ਉਨੱਤਰ (69) ਵੀ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਣਾਸੀ (79), ਉਣੰਜਾ (49) ਵੀ। ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੂਪ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੁਣੋ — ਪਰ ਅੰਕ ਦਾ ਨਾਂ ਸਹੀ ਹੋਵੇ (ਉਨਾਸੀ 79 ਹੈ, 69 ਨਹੀਂ)।
| ਘੜੀ ਦਾ ਸਮਾਂ | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ |
|---|---|
| 4:15 | ਸਵਾ ਚਾਰ ਵਜੇ |
| 4:30 | ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ |
| 4:45 | ਪੌਣੇ ਪੰਜ ਵਜੇ (ਪੰਜ ਵਜਣ ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ) |
| 1:30 | ਡੇਢ ਵਜੇ |
| 2:30 | ਢਾਈ ਵਜੇ |
- 1ਭਾਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਾਮੇ ਲਾਓ199738 → 1,99,738 (ਲੱਖ, ਹਜ਼ਾਰ, ਸੌ)।
- 2ਹਰ ਟੋਟਾ ਵੱਖ ਪੜ੍ਹੋ1 ਲੱਖ · 99 ਹਜ਼ਾਰ · 7 ਸੌ · 38
- 3ਹਰ ਟੋਟੇ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਨਾਂ99 = ਨੜਿੰਨਵੇਂ, 38 = ਅਠੱਤੀ, ਹਜ਼ਾਰ (ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ), ਸੱਤ (ਸਤਿ ਨਹੀਂ)।
- 4ਜੋੜ ਕੇ ਲਿਖੋਇੱਕ ਲੱਖ ਨੜਿੰਨਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਤ ਸੌ ਅਠੱਤੀ
| ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕ | ਆਮ ਅੰਕ |
|---|---|
| ੦ ੧ ੨ ੩ ੪ | 0 1 2 3 4 |
| ੫ ੬ ੭ ੮ ੯ | 5 6 7 8 9 |
ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕ ਵੀ ਆਮ ਅੰਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ: ੨੧, ੨੨, ੨੩, ੨੪, ੨੫, ੨੬, ੨੭, ੨੮, ੨੯ = 21 ਤੋਂ 29। ੧੯੮ = 198 = ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਨਵੇਂ।
| ਕਿਸਮ | ਰੂਪ |
|---|---|
| ਕ੍ਰਮ-ਸੂਚਕ: ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਵੱਖਰੇ | ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ, ਤੀਜਾ (ਤੀਸਰਾ), ਚੌਥਾ |
| ਪੰਜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ -ਵਾਂ | ਪੰਜਵਾਂ, ਛੇਵਾਂ, ਸੱਤਵਾਂ, ਅੱਠਵਾਂ, ਨੌਵਾਂ, ਦਸਵਾਂ, ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ, ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ, ਵੀਹਵਾਂ, ਸੌਵਾਂ |
| ਇਸਤਰੀ-ਲਿੰਗ | ਪਹਿਲੀ, ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ, ਚੌਥੀ; ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ, ਦਸਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (-ਵੀਂ) |
| ਗੁਣਾ-ਸੂਚਕ | ਦੁੱਗਣਾ, ਤਿੱਗਣਾ, ਚੌਗੁਣਾ; ਦੋਹਰਾ, ਤੀਹਰਾ |
| ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ | ਸੌ (100), ਹਜ਼ਾਰ (1,000), ਲੱਖ (1,00,000), ਕਰੋੜ (100 ਲੱਖ), ਅਰਬ (100 ਕਰੋੜ), ਖਰਬ (100 ਅਰਬ) |
ਆਮ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ਬਦ।
| ਜਾਨਵਰ | ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ |
|---|---|
| ਬੱਕਰੀ | ਮੇਮਣਾ |
| ਭੇਡ | ਲੇਲਾ |
| ਕੁੱਤੀ | ਕਤੂਰਾ |
| ਹਿਰਨ | ਹਰਨੋਟਾ |
| ਸੱਪ | ਸਪੋਲੀਆ |
- ਮੇਮਣਾ = ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਬੱਚਾ (ਪੇਪਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ)। ਭੇਡ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲੇਲਾ ਹੈ। ਭਾਵ-ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਮੇਮਣਾ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਬੰਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਪੋਲੀਆ = ਸੱਪ ਦਾ ਬੱਚਾ; ਸਪੇਰਾ = ਸੱਪ ਫੜਨ ਤੇ ਖਿਡਾਉਣ ਵਾਲਾ।
| ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਸਕੀਰੀ | ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਪਸਾਰ — ਮਾਪੇ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਚਾਚੇ-ਤਾਏ, ਭੂਆ ('ਸਕਾ' ਤੋਂ) |
| ਕੁੜਮਾਚਾਰੀ | ਵਿਆਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਰਿਸ਼ਤੇ |
| ਸ਼ਰੀਕਾ | ਇੱਕੋ ਵਡੇਰੇ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਆਪਸੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲਾ ਸੰਬੰਧ |
| ਸ਼ਬਦ | ਅਰਥ |
|---|---|
| ਨੱਕਾ | ਸੂਈ ਦਾ ਛੇਕ (ਮੋਰੀ ਆਮ ਛੇਕ ਹੈ, ਟੋਆ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ) |
| ਕੋੜੀ | ਵੀਹ ਦੀ ਗਿਣਤੀ |
| ਦਰਜਨ | ਬਾਰਾਂ |
| ਪਹਿਰ | ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ |
| ਭਲਕੇ | ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਲ੍ਹ |
| ਪਰਸੋਂ | ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਅਗਲਾ (ਜਾਂ ਪਿਛਲਾ) ਦਿਨ |
| ਕੱਲ੍ਹ | ਬੀਤਿਆ ਦਿਨ ਵੀ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਵੀ (ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ) |
| ਚੌਥ | ਪਰਸੋਂ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਦਿਨ |
| ਦਿਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ | ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਤਿਰਕਾਲਾਂ / ਸ਼ਾਮ, ਰਾਤ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ |
ਜਾਲ ਤੇ ਦੁਹਰਾਈ
ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੇ ਜਾਲ, ਯਾਦ-ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ।
- ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ -ਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁੱਕਦੇ ਹਨ: ਮੰਗਲਵਾਰ — ਮੰਗਲਾਵਰ, ਮੱਗਲਵਾਰ ਗ਼ਲਤ; ਵੀਰਵਾਰ — ਵਿਰਾਵਾਰ ਗ਼ਲਤ।
- ਬੁੱਧਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- ਸੋਲਾਂ (16) — ਸੌਲਾਂ, ਸੋਲਾਂਹ, ਸੋਲਾ ਗ਼ਲਤ।
- ਸੈਂਤੀ (37) — ਸ਼ੈਂਤੀ, ਛੈਂਤੀ, ਸੈਤੀਂ ਗ਼ਲਤ।
- ਸਤਵੰਜਾ (57), ਤਰਵੰਜਾ (53), ਉਣੰਜਾ (49) — ਬਿੰਦੀ ਜਾਂ ਪੈਰ ਬਿੰਦੀ ਵਾਧੂ ਨਾ ਲਾਓ (ਸਤਵੰਜ਼ਾ, ਅੰਣਜਾ ਗ਼ਲਤ)।
- ਪੈਂਹਠ (65) ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ; ਪੈਂਸਠ ਹਿੰਦੀ।
- ਤਿਹੱਤਰ (73) — ਤਿਹੱਰਤ, ਤ੍ਰੇਹਟ ਗ਼ਲਤ; ਤਿਰਾਸੀ 83 ਹੈ।
- ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੌ (100) ਉੱਤੇ ਕਨੌੜਾ: ਇੱਕ ਸੌ, ਸੋ ਨਹੀਂ।
- 16
- ਸੋਲਾਂ
- 29
- ਉਣੱਤੀ / ਉਨੱਤੀ
- 37
- ਸੈਂਤੀ
- 49
- ਉਣੰਜਾ
- 53
- ਤਰਵੰਜਾ
- 57
- ਸਤਵੰਜਾ
- 65
- ਪੈਂਹਠ
- 69
- ਉਣੱਤਰ / ਉਨੱਤਰ
- 73
- ਤਿਹੱਤਰ
- 79
- ਉਣਾਸੀ
ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ 1–100ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਅੰਕ | ਸ਼ਬਦ |
|---|---|
| 1–10 | ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਨੌਂ, ਦਸ |
| 11–20 | ਗਿਆਰਾਂ, ਬਾਰਾਂ, ਤੇਰਾਂ, ਚੌਦਾਂ, ਪੰਦਰਾਂ, ਸੋਲਾਂ, ਸਤਾਰਾਂ, ਅਠਾਰਾਂ, ਉੱਨੀ, ਵੀਹ |
| 21–30 | ਇੱਕੀ, ਬਾਈ, ਤੇਈ, ਚੌਵੀ, ਪੰਝੀ, ਛੱਬੀ, ਸਤਾਈ, ਅਠਾਈ, ਉਣੱਤੀ, ਤੀਹ |
| 31–40 | ਇਕੱਤੀ, ਬੱਤੀ, ਤੇਤੀ, ਚੌਂਤੀ, ਪੈਂਤੀ, ਛੱਤੀ, ਸੈਂਤੀ, ਅਠੱਤੀ, ਉਣਤਾਲੀ, ਚਾਲੀ |
| 41–50 | ਇਕਤਾਲੀ, ਬਤਾਲੀ, ਤਰਤਾਲੀ, ਚੁਤਾਲੀ, ਪੰਜਤਾਲੀ, ਛਿਆਲੀ, ਸੰਤਾਲੀ, ਅਠਤਾਲੀ, ਉਣੰਜਾ, ਪੰਜਾਹ |
| 51–60 | ਇਕਵੰਜਾ, ਬਵੰਜਾ, ਤਰਵੰਜਾ, ਚੁਰੰਜਾ, ਪਚਵੰਜਾ, ਛਪੰਜਾ, ਸਤਵੰਜਾ, ਅਠਵੰਜਾ, ਉਣਾਹਠ, ਸੱਠ |
| 61–70 | ਇਕਾਹਠ, ਬਾਹਠ, ਤਰੇਹਠ, ਚੌਂਹਠ, ਪੈਂਹਠ, ਛਿਆਹਠ, ਸਤਾਹਠ, ਅਠਾਹਠ, ਉਣੱਤਰ, ਸੱਤਰ |
| 71–80 | ਇਕੱਤਰ, ਬਹੱਤਰ, ਤਿਹੱਤਰ, ਚੁਹੱਤਰ, ਪੰਝੱਤਰ, ਛਿਹੱਤਰ, ਸਤੱਤਰ, ਅਠੱਤਰ, ਉਣਾਸੀ, ਅੱਸੀ |
| 81–90 | ਇਕਾਸੀ, ਬਿਆਸੀ, ਤਿਰਾਸੀ, ਚੁਰਾਸੀ, ਪਚਾਸੀ, ਛਿਆਸੀ, ਸਤਾਸੀ, ਅਠਾਸੀ, ਉਣਾਨਵੇਂ, ਨੱਬੇ |
| 91–100 | ਇਕਾਨਵੇਂ, ਬਾਨਵੇਂ, ਤਰਾਨਵੇਂ, ਚੁਰਾਨਵੇਂ, ਪਚਾਨਵੇਂ, ਛਿਆਨਵੇਂ, ਸਤਾਨਵੇਂ, ਅਠਾਨਵੇਂ, ਨੜਿੰਨਵੇਂ, ਸੌ |
29 ਲਈ ਕੁੰਜੀ: ਉਨੱਤੀ; 69 ਲਈ: ਉਨੱਤਰ; 98 ਲਈ ਅਠਾਨਵੇਂ ਤੇ ਅਠਾਣਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਲਿਖੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਿਣਤੀ (ਚੜ੍ਹਦੀ ਤਰਤੀਬ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਛਾਲ | ਚੜ੍ਹਦੀ ਤਰਤੀਬ |
|---|---|
| +1 | ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ; ਪੰਜ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ |
| +2 | ਦੋ, ਚਾਰ, ਛੇ, ਅੱਠ |
| +3 | ਤਿੰਨ, ਛੇ, ਨੌਂ, ਬਾਰਾਂ; ਇੱਕ, ਚਾਰ, ਸੱਤ, ਦਸ; ਦੋ, ਪੰਜ, ਅੱਠ, ਗਿਆਰਾਂ |
| +4 | ਚਾਰ, ਅੱਠ, ਬਾਰਾਂ, ਸੋਲਾਂ |
| +5 | ਪੰਜ, ਦਸ, ਪੰਦਰਾਂ, ਵੀਹ |
ਚੜ੍ਹਦੀ = ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵੱਲ। ਉਤਰਦੀ = ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਵੱਲ (ਬਾਰਾਂ, ਨੌਂ, ਛੇ, ਤਿੰਨ)।
ਦਿਨ-ਮਿਲਾਨ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸ ਸਵਾਲਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- 'ਗ਼ਲਤ ਮਿਲਾਇਆ ਜੋੜਾ' ਲੱਭਣ ਲਈ ਹਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰਲੀ ਸਾਰਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ।
- Monday – ਐਤਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Monday = ਸੋਮਵਾਰ)।
- Tuesday – ਬੁੱਧਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Tuesday = ਮੰਗਲਵਾਰ)।
- Wednesday – ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ Wednesday – ਮੰਗਲਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Wednesday = ਬੁੱਧਵਾਰ)।
- Thursday – ਬੁੱਧਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Thursday = ਵੀਰਵਾਰ)।
- Friday – ਵੀਰਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Friday = ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ)।
- Saturday – ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Saturday = ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ)।
- Sunday – ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਗ਼ਲਤ (Sunday = ਐਤਵਾਰ)।
- ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨ ਕੇ: ਐਤਵਾਰ ਪਹਿਲਾ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੀਜਾ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਚੌਥਾ, ਵੀਰਵਾਰ ਪੰਜਵਾਂ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਛੇਵਾਂ।
- ਲਗਾਤਾਰ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਹੀਨਾ-ਜੋੜ: ਜਨਵਰੀ-ਨਵੰਬਰ (ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ, ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ, ਦਸੰਬਰ-ਜਨਵਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਨ)। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਚ।
- ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ: 12; ਪਹਿਲਾ ਚੇਤ, ਦਸਵਾਂ ਪੋਹ, ਆਖ਼ਰੀ ਫੱਗਣ
- '+2' ਨਿਯਮ: ਅੱਸੂ (7) → ਸਤੰਬਰ–ਅਕਤੂਬਰ
- ਹਾੜ੍ਹ: ਜੂਨ–ਜੁਲਾਈ; ਚੇਤ: ਮਾਰਚ–ਅਪ੍ਰੈਲ; ਫੱਗਣ: ਫ਼ਰਵਰੀ–ਮਾਰਚ
- ਹੋਲੀ: ਫੱਗਣ; ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਵਾਢੀ: ਵੈਸਾਖ
- ਰੁੱਤਾਂ: ਬਸੰਤ, ਗਰਮੀ, ਵਰਖਾ, ਸਰਦੀ
- ਹਫ਼ਤਾ (ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ): ਐਤਵਾਰ ਪਹਿਲਾ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੀਸਰਾ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਚੌਥਾ
- Weekend: ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ-ਐਤਵਾਰ
- ਉਣ = ਇੱਕ ਘੱਟ: 29 ਉਣੱਤੀ, 49 ਉਣੰਜਾ, 69 ਉਣੱਤਰ, 79 ਉਣਾਸੀ
- ਅਪਵਾਦ: 19 ਉੱਨੀ, 99 ਨੜਿੰਨਵੇਂ
- 65 ਪੈਂਹਠ (ਪੈਂਸਠ ਨਹੀਂ); 73 ਤਿਹੱਤਰ; 37 ਸੈਂਤੀ; 16 ਸੋਲਾਂ
- ਸਵਾ +¼, ਸਾਢੇ +½, ਪੌਣੇ = ਅਗਲੇ ਤੋਂ −¼
- 555 ਪੰਜ ਸੌ ਪਚਵੰਜਾ; 1,99,738 ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੜਿੰਨਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਤ ਸੌ ਅਠੱਤੀ
- ਮੇਮਣਾ: ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਬੱਚਾ; ਸਪੋਲੀਆ: ਸੱਪ ਦਾ ਬੱਚਾ
- ਸਕੀਰੀ: ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਪਸਾਰ; ਨੱਕਾ: ਸੂਈ ਦਾ ਛੇਕ
- ਸਮਾਂ: ਸਵਾ ਚਾਰ 4:15 · ਸਾਢੇ ਚਾਰ 4:30 · ਪੌਣੇ ਪੰਜ 4:45 · ਡੇਢ 1:30 · ਢਾਈ 2:30
- ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ, ਤੀਜਾ, ਚੌਥਾ, ਫਿਰ -ਵਾਂ (ਪੰਜਵਾਂ); ਦੁੱਗਣਾ, ਤਿੱਗਣਾ, ਚੌਗੁਣਾ
ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਾ 'ਕੱਤਕ' ਲਗਭਗ ਕਿਹੜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ? '+2' ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਕੱਤਕ 8ਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। 8 + 2 = 10 = ਅਕਤੂਬਰ। ਇਸ ਲਈ ਕੱਤਕ = ਅਕਤੂਬਰ–ਨਵੰਬਰ।
8¾ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੋਗੇ: ਸਵਾ ਅੱਠ, ਸਾਢੇ ਅੱਠ, ਪੌਣੇ ਅੱਠ ਜਾਂ ਪੌਣੇ ਨੌਂ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਪੌਣੇ ਨੌਂ। 8¾ ਨੌਂ ਤੋਂ ¼ ਘੱਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਣੇ ਅਗਲੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਣੇ ਅੱਠ = 7¾।
ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਅਤੇ 89 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਵੀਰਵਾਰ → ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (ਛੱਡਿਆ) → ਸ਼ਨੀਵਾਰ। 89 = ਨੱਬੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ = ਉਣਾਨਵੇਂ।