ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਦਿਨ ↔ ਰਾਤ, ਹਲਾਲ ↔ ਹਰਾਮ, ਸੁਚੱਜਾ ↔ ਕੁਚੱਜਾ। ਬਹੁਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਅਗੇਤਰ ਲਾ ਕੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੇਪਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੋੜੇ (ਰਾਤ/ਹਨੇਰਾ, ਸੂਰਜ/ਧੁੱਪ) ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਇਸ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ
- ਵਿਰੋਧੀ, ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ।
- ਅ-, ਨਿਰ-, ਕੁ-, ਦੁਰ-, ਪਰ-, ਵਿ- ਅਗੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ।
- ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੇ ਜੋੜੇ, ਅਤੇ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਔਖੇ ਜੋੜੇ (ਤੋਕੜ, ਸਖੀ, ਸੰਗਾਊ)।
- 'ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੁੱਟ ਚੁਣੋ', ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ।
- ਅੱਖਰ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ।
70+
ਪਿਛਲੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ
2016–2026
1–3
ਹਰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ
4
ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਪਰਿਵਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ, PSSSB, PPSC, ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ
ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹਨ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ (ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ, Antonyms)
ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ, ਉਹ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਇਹੀ ਨਾਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ; ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ, ਉਲਟ-ਭਾਵੀ ਜਾਂ ਵਿਪਰੀਤ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਚਾਰੇ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦੂਜੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਉਲਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ (ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ) ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨ→↔→ਰਾਤ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਲਟ-ਭਾਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ
ਉਲਟ-ਭਾਵੀ = ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ। (a) ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਦੀ ਅਤੇ (d) ਬਹੁ-ਅਰਥਕ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਾ ਚੁਣੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਵੱਸਣਾ/ਉੱਜੜਨਾ
ਵੱਸਣਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਉਲਟ ਉੱਜੜਨਾ। ਦੂਰ/ਪਰੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹਨ; ਰਾਤ/ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ/ਧੁੱਪ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ।
ਪ੍ਰਸੰਗ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਬਦਲੇ
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਵਾਕ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ↔ ਹੌਲੀ, ਪਰ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ↔ ਨੀਵੀਂ। ਪਤਲਾ ਸਰੀਰ ↔ ਮੋਟਾ, ਪਤਲਾ ਦੁੱਧ ↔ ਗਾੜ੍ਹਾ, ਪਤਲਾ ਕੱਪੜਾ ↔ ਗਫ਼। ਸੁੱਕਾ ਬੂਟਾ ↔ ਹਰਾ, ਸੁੱਕੀ ਸੜਕ ↔ ਗਿੱਲੀ। ਪੱਕਾ ਅੰਬ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ↔ ਕੱਚਾ / ਕੱਚੀ, ਪਰ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਿਆ ਘੜਾ ↔ ਪਿੱਲਾ। ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਇਸੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਪਰਖਦੇ ਹਨ: ਪੁਲਿਸ 2024 ਨੇ ਪਤਲੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਅਗੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ
ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਅਗੇਤਰ ਲਾਓ ਜਾਂ ਬਦਲੋ — ਅਰਥ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
| ਅਗੇਤਰ (ਅਰਥ) | ਉਦਾਹਰਣ | ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ |
|---|---|---|
| ਅ- / ਅਣ- / ਅਨ- (ਨਾ) | ਗਿਆਨ ↔ ਅਗਿਆਨ, ਸੰਭਵ ↔ ਅਸੰਭਵ, ਉਚਿਤ ↔ ਅਨੁਚਿਤ / ਅਣਉਚਿਤ, ਸਫਲਤਾ ↔ ਅਸਫਲਤਾ, ਸਮਰੱਥ ↔ ਅਸਮਰੱਥ, ਪੜ੍ਹਿਆ ↔ ਅਨਪੜ੍ਹ | ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ (ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ) ↔ ਕ੍ਰਿਤੱਗ (ਅਹਿਸਾਨਮੰਦ) — ਧਿਆਨ: ਇੱਥੇ 'ਅ' ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ |
| ਨਿਰ- / ਨਿਸ਼- (ਬਿਨਾਂ) | ਸਾਕਾਰ ↔ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਦੋਸ਼ੀ ↔ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਧਨੀ ↔ ਨਿਰਧਨ, ਆਸ ↔ ਨਿਰਾਸ | ਨਿਸ਼ਕਪਟ ↔ ਕਪਟੀ; ਨਿਰਭਉ ↔ ਡਰਪੋਕ |
| ਸੁ- ↔ ਕੁ- (ਚੰਗਾ ↔ ਮਾੜਾ) | ਸੁਚੱਜਾ ↔ ਕੁਚੱਜਾ, ਸੰਗਤ ↔ ਕੁਸੰਗਤ, ਸੁਲੱਖਣਾ ↔ ਕੁਲੱਖਣਾ | ਕੁਚੱਜਾ (ਤਿੰਨ ਵਾਰ), ਕੁਸੰਗਤ |
| ਸੁ- / ਸ- ↔ ਦੁ- / ਦੁਰ- (ਮਾੜਾ) | ਸੁਖਾਂਤ ↔ ਦੁਖਾਂਤ, ਸੱਜਣ ↔ ਦੁਰਜਨ, ਸਦਾਚਾਰ ↔ ਦੁਰਾਚਾਰ, ਸੁਗੰਧ ↔ ਦੁਰਗੰਧ | ਦੁਖਾਂਤ, ਦੁਰਜਨ |
| ਪਰ- (ਦੂਜਾ, ਪਰਲਾ) | ਲੋਕ ↔ ਪਰਲੋਕ, ਸੁਤੰਤਰ ↔ ਪਰਤੰਤਰ, ਸੁਤੰਤਰ ↔ ਪਰਾਧੀਨ | ਪਰਲੋਕ, ਪਰਾਧੀਨ - ਸੁਤੰਤਰ |
| ਸੰ- ↔ ਵਿ- (ਮੇਲ ↔ ਵਿਛੋੜਾ) | ਸੰਜੋਗ ↔ ਵਿਜੋਗ / ਵਿਯੋਗ | ਵਿਯੋਗ, ਵਿਜੋਗ |
| ਸ- ↔ ਕ- (ਠੀਕ ↔ ਗ਼ਲਤ) | ਸਵੇਲਾ (ਸਮੇਂ ਸਿਰ) ↔ ਕਵੇਲਾ (ਬੇਵਕਤ) | ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਜੋੜਾ |
| ਬੇ- / ਨਾ- / ਗ਼ੈਰ- (ਬਿਨਾਂ) | ਈਮਾਨਦਾਰ ↔ ਬੇਈਮਾਨ, ਇੱਜ਼ਤ ↔ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਲਾਇਕ ↔ ਨਾਲਾਇਕ, ਹਾਜ਼ਰ ↔ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ | 'ਬੇ-' ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਉਲਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਸੁਚੱਜਾ' ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ -
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਕੁਚੱਜਾ
ਸੁ- (ਚੰਗਾ) ਦੀ ਥਾਂ ਕੁ- (ਮਾੜਾ): ਸੁਚੱਜਾ ↔ ਕੁਚੱਜਾ। ਦੁਰਚੱਜਾ, ਨਿਰਚੱਜਾ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਗੇਤਰ ਨਹੀਂ — ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੇ ਜੋੜੇ ਪਹਿਲਾਂ।
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
|---|---|
| ਉਸਤਤ | ਨਿੰਦਿਆ (ਨਿੰਦਾ) |
| ਹਲਾਲ | ਹਰਾਮ |
| ਆਕੜ / ਹੰਕਾਰ | ਹਲੀਮੀ / ਨਿਮਰਤਾ |
| ਨੇਕੀ | ਬਦੀ |
| ਦਲੇਰ / ਨਿਰਭਉ | ਡਰਪੋਕ |
| ਡਰਾਕਲ | ਨਿਡਰ |
| ਉਧਾਰ | ਨਕਦ (ਉਦਾਰ = ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ, ਵੱਖਰਾ ਸ਼ਬਦ) |
| ਉਜਾੜ | ਵਸੋਂ (ਸੁੰਨਸਾਨ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ) |
| ਉਤਪਤੀ | ਵਿਨਾਸ਼ |
| ਏਕਤਾ | ਫੁੱਟ |
| ਆਮਦਨ | ਖ਼ਰਚ |
| ਖ਼ਰੀਦਣਾ | ਵੇਚਣਾ |
| ਸੁੱਟਣਾ | ਚੁੱਕਣਾ |
| ਯਕੀਨ | ਸ਼ੱਕ |
| ਪਤਲਾ | ਗਾੜ੍ਹਾ (ਦੁੱਧ ਲਈ); ਬਰੀਕ ↔ ਮੋਟਾ |
| ਗੂੜ੍ਹਾ | ਫਿੱਕਾ |
| ਭਰਿਆ | ਖਾਲੀ, ਊਣਾ |
| ਭੁੱਖਾ | ਰੱਜਿਆ |
| ਖੱਬਾ | ਸੱਜਾ (ਅੱਧਕ ਨਾਲ) |
| ਖੱਟਾ | ਮਿੱਠਾ |
| ਹੱਸਣਾ | ਰੋਣਾ |
| ਜ਼ਬਾਨੀ | ਲਿਖਤੀ |
| ਨਵਾਂ | ਪੁਰਾਣਾ (ਤਾਜ਼ਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ) |
| ਸੰਝ | ਸਵੇਰਾ |
| ਦਾਤਾ | ਮੰਗਤਾ |
| ਅਮੀਰ | ਗ਼ਰੀਬ (ਧਨੀ, ਧਨਵਾਨ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹਨ) |
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਦੇਖੋ, ਦੂਜਾ ਦੱਸੋ
- ਹਲਾਲ
- ਹਰਾਮ
- ਨੇਕੀ
- ਬਦੀ
- ਉਧਾਰ
- ਨਕਦ
- ਉਜਾੜ
- ਵਸੋਂ
- ਉਤਪਤੀ
- ਵਿਨਾਸ਼
- ਦੁਰਜਨ
- ਸੱਜਣ
- ਆਕੜ
- ਹਲੀਮੀ
- ਯਕੀਨ
- ਸ਼ੱਕ
- ਲੋਕ
- ਪਰਲੋਕ
- ਦਾਤਾ
- ਮੰਗਤਾ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
“ਹਲਾਲ” ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਹਰਾਮ
ਹਲਾਲ = ਜਾਇਜ਼, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ; ਉਲਟ ਹਰਾਮ = ਨਾਜਾਇਜ਼। ਲਾਲ ਤੇ ਮਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨੀ ਜਾਂ ਭਾਵ ਦੇ ਜਾਲ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਉਸਤਤ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਨਿੰਦਿਆ
ਉਸਤਤ = ਪ੍ਰਸੰਸਾ, ਸਿਫ਼ਤ, ਵਡਿਆਈ (ਤਿੰਨੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ)। ਉਲਟ ਨਿੰਦਿਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
‘ਗੂੜ੍ਹਾ’ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਫ਼ਿੱਕਾ
ਗੂੜ੍ਹਾ (ਤੇਜ਼) ਰੰਗ ਦਾ ਉਲਟ ਫਿੱਕਾ (ਹਲਕਾ) ਰੰਗ — ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 'ਫ਼ਿੱਕਾ' ਛਪਿਆ; ਸ਼ੁੱਧ ਜੋੜ ਬਿਨਾਂ ਪੈਰ-ਬਿੰਦੀ ਫਿੱਕਾ ਹੈ। 'ਗੁੜ' ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨੀ ਦਾ ਜਾਲ ਹੈ।
ਠੇਠ ਤੇ ਔਖੇ ਜੋੜੇ
ਪੁਲਿਸ ਤੇ PPSC ਦੇ ਪੇਪਰ ਹੁਣ ਪੇਂਡੂ ਠੇਠ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਅਰਥ ਸਮਝੋ, ਫਿਰ ਉਲਟ ਸੌਖਾ ਲੱਭੇਗਾ।
| ਸ਼ਬਦ (ਅਰਥ) | ਵਿਰੋਧੀ (ਅਰਥ) | ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਜਾਲ |
|---|---|---|
| ਤੋਕੜ (ਜਿਸ ਮੱਝ-ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੂਇਆਂ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ) | ਸੱਜਰ (ਨਵੀਂ ਸੂਈ) | ਮੱਝ, ਊਠਣੀ |
| ਬੇਹਾ (ਬਾਸੀ) | ਸੱਜਰਾ (ਤਾਜ਼ਾ) | ਅਣਬੇਹਾ, ਨਵਾਂ |
| ਸਖੀ (ਦਾਨੀ) | ਸੂਮ (ਕੰਜੂਸ) | ਅਸਖੀ, ਸਖਾ |
| ਮਸਕੀਨ (ਨਿਮਰ, ਗ਼ਰੀਬੜਾ) | ਹੰਕਾਰੀ | ਡਰਪੋਕ, ਸੂਰਮਾ |
| ਸੰਗਾਊ (ਸ਼ਰਮੀਲਾ) | ਨਿਝੱਕ (ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ) | ਹੰਕਾਰੀ, ਧੀਰਾ |
| ਊਰਾ (ਅਧੂਰਾ) | ਪੂਰਾ | ਅਧੂਰਾ (ਸਮਾਨਾਰਥਕ) |
| ਪੀਚਵਾਂ (ਕੱਸਿਆ ਹੋਇਆ) | ਢਿੱਲਾ | ਤੰਗ |
| ਸਰੋਤਾ (ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ) | ਵਕਤਾ (ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ) | ਜਗਿਆਸੂ |
| ਕਾਰੀਗਰ (ਹੁਨਰਮੰਦ) | ਅਨਾੜੀ | ਬੇਕਾਰ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ |
| ਸਪੁਰਦ (ਹਵਾਲੇ ਕਰਨਾ) | ਵਾਪਸੀ | ਹਵਾਲੇ (ਸਮਾਨਾਰਥਕ) |
| ਸਭਿਆ (ਸੱਭਿਅਕ) | ਜਾਂਗਲੀ | ਪੇਂਡੂ |
| ਅਣਜਾਣ | ਵਾਕਿਫ਼ (ਜਾਣੂ) | ਬੇਗਾਨਾ, ਪਰਾਇਆ |
| ਉਜਲੀ (ਸਾਫ਼, ਸਪੱਸ਼ਟ) | ਧੁੰਦਲੀ | ਚਮਕਦੀ, ਸਾਫ਼ |
| ਸੁਲਾਹੁਣਾ (ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨਾ) | ਭੰਡਣਾ | ਪ੍ਰਸੰਸਾ, ਤਾਰੀਫ਼ |
| ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨਾ (ਨਿੰਦਾ) | ਪ੍ਰਸੰਸਾ / ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨੀ | ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ (ਸਮਾਨਾਰਥਕ) |
| ਨਿਸ਼ਕਪਟ (ਛਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ) | ਕਪਟੀ | ਚਲਾਕ, ਚਤੁਰ |
| ਇਨਵੇਂਟ (ਖੋਜਣਾ, ਸਿਰਜਣਾ) | ਤੋੜ (ਨਾਸ਼) | ਸਿਰਜਣਾ, ਉਤਪੰਨ |
| ਖਰਾਂਟ (ਚਲਾਕ, ਘਾਗ) | ਸਿੱਧਾ-ਪੱਧਰਾ (ਭੋਲਾ) | ਚੁਸਤ, ਨਿਕੰਮਾ, ਖਰ੍ਹਵਾ |
| ਖਰ੍ਹਵਾ (ਖੁਰਦਰਾ, ਰੁੱਖਾ) | ਮੁਲਾਇਮ (ਨਰਮ) | ਪਤਲਾ, ਮੋਟਾ, ਵੱਡਾ |
| ਉਣਨਾ (ਬੁਣਨਾ) | ਉਧੇੜਨਾ | ਬੁਣਨਾ (ਸਮਾਨਾਰਥਕ) |
| ਖਾਂਗੜ (ਦੁੱਧੋਂ ਹਟਦੀ ਲਵੇਰੀ) | ਸੱਜਰ (ਨਵੀਂ ਸੂਈ) | — |
| ਸੂਖਮ (ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ, ਅਦਿੱਖ) | ਸਥੂਲ (ਮੋਟਾ, ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ) | ਸਰਲ, ਸੁੰਦਰ, ਸਪਸ਼ਟ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
‘ਤੋਕੜ’ ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਸੱਜਰ
ਤੋਕੜ = ਪੁਰਾਣੀ ਸੂਈ, ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ; ਉਲਟ ਸੱਜਰ = ਨਵੀਂ ਸੂਈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
“ਮਸਕੀਨ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਹੰਕਾਰੀ
ਮਸਕੀਨ = ਨਿਮਰ, ਅਧੀਨਗੀ ਵਾਲਾ; ਉਲਟ ਹੰਕਾਰੀ। ਸੂਰਮਾ ਤੇ ਡਰਪੋਕ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਕਾਰੀਗਰ' ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਅਨਾੜੀ
ਕਾਰੀਗਰ = ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਉਲਟ ਅਨਾੜੀ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ = ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਵੱਖਰਾ ਅਰਥ।
ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਉਸੇ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ
ਨਾਂਵ ਦਾ ਉਲਟ ਨਾਂਵ, ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਉਲਟ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਿਰਿਆ: ਕੁੜੱਤਣ (ਨਾਂਵ) ↔ ਮਿਠਾਸ, ਕੌੜਾ ਨਹੀਂ। ਭਿਉਣਾ (ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰਨਾ) ↔ ਸੁਕਾਉਣਾ, ਪਰ ਭਿੱਜਣਾ (ਆਪ ਗਿੱਲਾ ਹੋਣਾ) ↔ ਸੁੱਕਣਾ। 'ਦੂਰ' ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇੜੇ, ਕੋਲ, ਪਾਸ ਹਨ; 'ਸਾਹਮਣੇ' ਸਿਰਫ਼ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਭਿਉਣਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਸੁਕਾਉਣਾ
ਭਿਉਣਾ = ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰਨਾ (ਸਕਰਮਕ), ਇਸ ਲਈ ਉਲਟ ਵੀ ਸਕਰਮਕ: ਸੁਕਾਉਣਾ। 'ਸੁੱਕਣਾ' ਆਪ ਸੁੱਕਣਾ ਹੈ — ਉਹ 'ਭਿੱਜਣਾ' ਦਾ ਉਲਟ ਹੈ; 'ਭਿੱਜਣਾ' ਤਾਂ ਭਿਉਣਾ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਅਰਥ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਖਰ੍ਹਵਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਮੁਲਾਇਮ
ਖਰ੍ਹਵਾ = ਖੁਰਦਰਾ, ਰੁੱਖਾ (ਛੋਹ ਵਿੱਚ); ਉਲਟ ਮੁਲਾਇਮ = ਨਰਮ। ਪਤਲਾ, ਮੋਟਾ, ਵੱਡਾ ਆਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਉਣਨਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਉਧੇੜਨਾ
ਉਣਨਾ = ਬੁਣਨਾ (ਸਵੈਟਰ ਉਣਨਾ); ਉਲਟ ਉਧੇੜਨਾ = ਬੁਣਿਆ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣਾ। 'ਬੁਨਨਾ' ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ; ਅੰਨਾ ਤੇ ਆਸਤਕ ਬੇਮੇਲ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।
ਜੁੱਟ, ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਮਿਲਾਨ
'ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੁੱਟ ਚੁਣੋ' ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਜਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਸ਼ਬਦ-ਜੁੱਟ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਹਾੜ੍ਹੀ – ਸਾਉਣੀ
ਹਾੜ੍ਹੀ (ਸਿਆਲ ਦੀ ਫ਼ਸਲ) ਤੇ ਸਾਉਣੀ (ਸਾਉਣ-ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ) ਉਲਟ ਰੁੱਤਾਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਜੁੱਟ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਿਪਰੀਤ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ ਜੁੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਦੁੱਧ - ਘਿਉ
ਦੁੱਧ ਤੇ ਘਿਉ ਦੋਵੇਂ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਉਲਟ ਨਹੀਂ। ਨਖਿੱਧ = ਘਟੀਆ (ਉੱਤਮ ਦਾ ਉਲਟ)।
| ਵਾਕ | ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ |
|---|---|
| ਬੱਚੇ ਨੂੰ ___ ਦੁੱਧ ਨਾ ਪਚੇ ਤਾਂ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। | ਗਾੜ੍ਹਾ |
| ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ___ ਲੱਗੀ। | ਵਧਣ |
| ਨੀਲਮ ਜ਼ਬਾਨੀ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ___ ਅੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। | ਲਿਖਤੀ (ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 'ਲਿਖ਼ਤੀ' ਛਪਿਆ; ਸ਼ੁੱਧ ਜੋੜ ਲਿਖਤੀ) |
| ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਖੁਦ ___ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ ਤੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ___ ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ। | ਸੁੱਚਾ / ਜੂਠਾ |
| ਪੈਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 'ਸੰਭਵ' ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ | ਅਸੰਭਵ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
"ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਖੁਦ ..... ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ ਤੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ..... ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ।" ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੋੜਾ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਸੁੱਚਾ / ਜੂਠਾ
ਸੁੱਚਾ = ਬਿਨਾਂ ਵਰਤਿਆ, ਸਾਫ਼; ਉਲਟ ਜੂਠਾ = ਕਿਸੇ ਦਾ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲਾਓ: ਸੂਚੀ I A. ਸੰਜੋਗ B. ਸਾਕਾਰ C. ਆਉਂਦੇ D. ਅਗਾੜੀ ਸੂਚੀ II I. ਪਿਛਾੜੀ II. ਜਾਂਦੇ III. ਵਿਜੋਗ IV. ਨਿਰਾਕਾਰ ਉਪਰੋਕਤ ਦਾ ਸਹੀ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — A- III, B- IV, C- II, D- I
ਸੰਜੋਗ ↔ ਵਿਜੋਗ (III), ਸਾਕਾਰ ↔ ਨਿਰਾਕਾਰ (IV), ਆਉਂਦੇ ↔ ਜਾਂਦੇ (II), ਅਗਾੜੀ ↔ ਪਿਛਾੜੀ (I)।
ਜਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ
ਆਖ਼ਰੀ ਦੁਹਰਾਈ: ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ, ਫਿਰ ਅੱਖਰ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋੜਾ।
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਨਾ ਚੁਣੋ: ਅਮੀਰ ਲਈ ਧਨੀ, ਨਵਾਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ, ਭਰਿਆ ਲਈ ਪੂਰਾ, ਉਜਾੜ ਲਈ ਸੁੰਨਸਾਨ — ਇਹ ਸਭ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹਨ।
- ਧੁਨੀ ਦੇ ਜਾਲ: ਉਧਾਰ ↔ ਨਕਦ (ਉਦਾਰ ਨਹੀਂ); ਹਲਾਲ ↔ ਹਰਾਮ (ਲਾਲ ਨਹੀਂ); ਗੂੜ੍ਹਾ ↔ ਫਿੱਕਾ (ਗੁੜ ਨਹੀਂ); ਸਖੀ ↔ ਸੂਮ (ਸਖਾ ਨਹੀਂ)।
- ਸ਼ੁੱਧ ਜੋੜ: ਖੱਬਾ ↔ ਸੱਜਾ (ਅੱਧਕ ਵਾਲਾ) — ਸਜਾ (ਦੰਡ) ਵੱਖਰਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
- ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ (ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ) ਦਾ ਉਲਟ ਕ੍ਰਿਤੱਗ (ਅਹਿਸਾਨਮੰਦ) ਹੈ। 'ਅ' ਹਟਾ ਕੇ ਬਣਿਆ 'ਕ੍ਰਿਤਘਣ' ਉਲਟ ਨਹੀਂ — ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ ਹੈ।
- ਸੰਝ = ਸ਼ਾਮ, ਇਸ ਲਈ ਉਲਟ ਸਵੇਰਾ; ਹਨੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
- 'ਹੰਕਾਰ' ਦਾ ਉਲਟ ਨਿਮਰਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛਪੀ ਕੁੰਜੀ ਨੇ 'ਹਸਮੁੱਖ' ਦੱਸਿਆ ਸੀ — ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
- ਖ਼ੁਸ਼ੀ ↔ ਗ਼ਮੀ (ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਗ਼ਮੀ ਪੱਕਾ ਜੋੜਾ); 'ਦੁੱਖ' ਦਾ ਜੋੜਾ 'ਸੁੱਖ' ਹੈ — ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਹੋਣ ਤਾਂ ਗ਼ਮੀ ਚੁਣੋ (ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜ 'ਗਮੀ')।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਵਿਪਰੀਤ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ ਜੁੱਟ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਅਮੀਰ/ ਗਰੀਬ
ਅਮੀਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਉਲਟ ਗਰੀਬ। ਦੁੱਧ/ਲੱਸੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ; ਕਾਲਾ/ਹਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਰੰਗ; ਸਿਆਣਾ/ਖੂਬਸੂਰਤ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।
ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ: ੳ, ਅ, ੲ (ਸਵਰ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
|---|---|
| ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ | ਕ੍ਰਿਤੱਗ |
| ਅੰਤ | ਅਰੰਭ, ਆਦਿ |
| ਅਗਾੜੀ | ਪਿਛਾੜੀ |
| ਅਣਜਾਣ | ਵਾਕਿਫ਼ |
| ਅਮੀਰ | ਗ਼ਰੀਬ |
| ਅੰਦਰ | ਬਾਹਰ |
| ਅੱਗੇ | ਪਿੱਛੇ |
| ਆਉਂਦੇ | ਜਾਂਦੇ |
| ਆਕੜ | ਹਲੀਮੀ |
| ਆਜ਼ਾਦੀ | ਗ਼ੁਲਾਮੀ |
| ਆਮਦਨ | ਖ਼ਰਚ |
| ਆਰੰਭ | ਅੰਤ |
| ਇਨਵੇਂਟ | ਤੋੜ |
| ਉੱਚਾ | ਨੀਵਾਂ (ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਉੱਚੀ ↔ ਹੌਲੀ) |
| ਉਜਲੀ | ਧੁੰਦਲੀ |
| ਉਜਾੜ | ਵਸੋਂ |
| ਉਤਪਤੀ | ਵਿਨਾਸ਼ |
| ਉਧਾਰ | ਨਕਦ |
| ਉਸਤਤ | ਨਿੰਦਿਆ |
| ਉੱਨਤੀ | ਪਤਨ |
| ਊਰਾ | ਪੂਰਾ |
| ਏਕਤਾ | ਫੁੱਟ |
ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ: ਸ, ਹ, ਕ–ਘਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
|---|---|
| ਕਾਰੀਗਰ | ਅਨਾੜੀ |
| ਖ਼ਰੀਦਣਾ | ਵੇਚਣਾ |
| ਖ਼ੁਸ਼ੀ | ਗ਼ਮੀ |
| ਖੁੱਲ੍ਹਾ | ਬੰਦ |
| ਖੱਟਾ | ਮਿੱਠਾ |
| ਖੱਬਾ | ਸੱਜਾ |
| ਗਰਮ | ਠੰਢਾ |
| ਗਿਆਨ | ਅਗਿਆਨ |
| ਗੂੜ੍ਹਾ | ਫਿੱਕਾ |
| ਘਟਣ | ਵਧਣ |
| ਸਖੀ | ਸੂਮ |
| ਸਪੁਰਦ | ਵਾਪਸੀ |
| ਸਭਿਆ | ਜਾਂਗਲੀ |
| ਸਰੋਤਾ | ਵਕਤਾ |
| ਸਾਕਾਰ | ਨਿਰਾਕਾਰ |
| ਸੁਖਾਂਤ | ਦੁਖਾਂਤ |
| ਸੁਚੱਜਾ | ਕੁਚੱਜਾ |
| ਸੁਲਾਹੁਣਾ / ਸਲਾਹੁਣਾ | ਭੰਡਣਾ, ਨਿੰਦਣਾ |
| ਸੁੱਚਾ | ਜੂਠਾ |
| ਸੁੱਟਣਾ | ਚੁੱਕਣਾ |
| ਸੌਖਾ | ਔਖਾ |
| ਸੰਗਤ | ਕੁਸੰਗਤ |
| ਸੰਗਾਊ | ਨਿਝੱਕ |
| ਸੰਜੋਗ | ਵਿਜੋਗ, ਵਿਯੋਗ |
| ਸੰਝ | ਸਵੇਰਾ |
| ਸੱਚ | ਝੂਠ |
| ਹਰਾਮ | ਹਲਾਲ |
| ਹਲਾਲ | ਹਰਾਮ |
| ਹਾੜ੍ਹੀ | ਸਾਉਣੀ |
| ਹੰਕਾਰ | ਨਿਮਰਤਾ |
| ਹੱਸਣਾ | ਰੋਣਾ |
ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ: ਚ–ਨਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
|---|---|
| ਚੰਗਾ | ਮਾੜਾ |
| ਜਵਾਨ | ਬੁੱਢਾ |
| ਜ਼ਬਾਨੀ | ਲਿਖਤੀ |
| ਜਿੱਤ | ਹਾਰ |
| ਠੰਢਾ | ਗਰਮ |
| ਡਰਾਕਲ | ਨਿਡਰ |
| ਤੋਕੜ | ਸੱਜਰ |
| ਦਲੇਰ | ਡਰਪੋਕ |
| ਦਾਤਾ | ਮੰਗਤਾ |
| ਦਿਨ | ਰਾਤ |
| ਦੁਰਜਨ | ਸੱਜਣ |
| ਨਵਾਂ | ਪੁਰਾਣਾ |
| ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨਾ | ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਨੀ |
| ਨਿਸ਼ਕਪਟ | ਕਪਟੀ |
| ਨੇਕੀ | ਬਦੀ |
ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ: ਪ–ਵਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
|---|---|
| ਪਤਲਾ | ਗਾੜ੍ਹਾ (ਤਰਲ), ਮੋਟਾ (ਸਰੀਰ), ਗਫ਼ (ਕੱਪੜਾ) |
| ਪੀਚਵਾਂ | ਢਿੱਲਾ |
| ਬਰੀਕ | ਮੋਟਾ |
| ਬੇਹਾ | ਸੱਜਰਾ |
| ਭਰਿਆ | ਖਾਲੀ, ਊਣਾ |
| ਭੁੱਖਾ | ਰੱਜਿਆ |
| ਮਸਕੀਨ | ਹੰਕਾਰੀ |
| ਮਿੱਤਰ | ਦੁਸ਼ਮਣ |
| ਯਕੀਨ | ਸ਼ੱਕ |
| ਰੋਸ਼ਨੀ | ਹਨੇਰਾ |
| ਲਾਭ | ਹਾਨੀ |
| ਲੋਕ | ਪਰਲੋਕ |
| ਵੱਡਾ | ਛੋਟਾ |
| ਵੱਸਣਾ | ਉੱਜੜਨਾ |
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਹੋਰ ਜੋੜੇ: ਕਿਰਿਆ, ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (53)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰਾਮ, ਬੇਹਾ, ਬਰੀਕ, ਕੁਚੱਜਾ, ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸੰਘਣਾ, ਤਿੱਖਾ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੂਚੀ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹੋ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਜੋੜੇ ਹਨ ਜੋ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਆਏ।
| ਕਿਰਿਆ | ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ |
|---|---|
| ਉੱਸਰਨਾ | ਢਹਿਣਾ, ਢੱਠਣਾ |
| ਉੱਤਰਨਾ | ਚੜ੍ਹਨਾ |
| ਉਲਝਣਾ | ਸੁਲਝਣਾ |
| ਸੁਆਰਨਾ | ਵਿਗਾੜਨਾ |
| ਸੁਧਰਨਾ | ਵਿਗੜਨਾ |
| ਗੁਆਚਣਾ | ਲੱਭਣਾ, ਮਿਲਣਾ |
| ਘਟਣਾ | ਵਧਣਾ |
| ਛੱਡਣਾ | ਫੜਨਾ |
| ਜਗਣਾ | ਬੁਝਣਾ |
| ਜਿੱਤਣਾ | ਹਾਰਨਾ |
| ਤਾਰਨਾ | ਡੋਬਣਾ |
| ਪੁੱਟਣਾ | ਦੱਬਣਾ, ਗੱਡਣਾ, ਲਾਉਣਾ |
| ਬੰਨ੍ਹਣਾ | ਖੋਲ੍ਹਣਾ |
| ਭਿੱਜਣਾ | ਸੁੱਕਣਾ |
| ਮੰਨਣਾ | ਰੁੱਸਣਾ, ਮੁੱਕਰਨਾ |
| ਨਾਂਵ | ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ |
|---|---|
| ਉੱਦਮ | ਆਲਸ |
| ਊਚ | ਨੀਚ |
| ਅੱਗਾ | ਪਿੱਛਾ |
| ਅਮਨ | ਜੰਗ |
| ਔਖ | ਸੌਖ |
| ਆਸਾ | ਨਿਰਾਸਾ |
| ਸਰਾਪ | ਵਰ |
| ਸੱਜਣ | ਵੈਰੀ, ਦੁਰਜਨ |
| ਸੁਸਤੀ | ਚੁਸਤੀ |
| ਸੋਗ | ਹਰਖ |
| ਹਨੇਰਾ | ਚਾਨਣ |
| ਹਿੰਸਾ | ਅਹਿੰਸਾ |
| ਗਰਮੀ | ਸਰਦੀ |
| ਚੰਗਿਆਈ | ਬੁਰਿਆਈ |
| ਜਨਮ | ਮਰਨ |
| ਦੇਸ | ਪਰਦੇਸ |
| ਨਰਕ | ਸੁਰਗ |
| ਪਾਪ | ਪੁੰਨ |
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ | ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ |
|---|---|
| ਉਲਟਾ | ਸਿੱਧਾ |
| ਉਤਲਾ | ਹੇਠਲਾ |
| ਅਸਲੀ | ਨਕਲੀ |
| ਅਗਲਾ | ਪਿਛਲਾ, ਮਗਰਲਾ |
| ਅੰਦਰਲਾ | ਬਾਹਰਲਾ |
| ਆਸਤਿਕ | ਨਾਸਤਿਕ |
| ਆਮ | ਖ਼ਾਸ |
| ਸਸਤਾ | ਮਹਿੰਗਾ |
| ਸੰਘਣਾ | ਵਿਰਲਾ |
| ਕੁਆਰਾ | ਵਿਆਹਿਆ |
| ਕੌੜਾ | ਮਿੱਠਾ |
| ਗੁਪਤ | ਪ੍ਰਗਟ |
| ਘਟੀਆ | ਵਧੀਆ |
| ਠੀਕ | ਗ਼ਲਤ |
| ਢਿੱਲਾ | ਕੱਸਿਆ |
| ਤਕੜਾ | ਮਾੜਾ |
| ਤਿੱਖਾ | ਖੁੰਢਾ |
| ਥੋੜ੍ਹਾ | ਬਹੁਤ |
| ਨੰਗਾ | ਕੱਜਿਆ, ਢਕਿਆ |
| ਭਾਰਾ | ਹੌਲਾ |
ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਜੋੜੇ: ਅਕਲਮੰਦ–ਧੀਰਜ (81)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ |
|---|---|
| ਅਕਲਮੰਦ | ਬੇਅਕਲ |
| ਅਕਾਲ | ਸੁਕਾਲ |
| ਅਧਰਮ | ਧਰਮ |
| ਅਧਿਕ | ਘੱਟ |
| ਅਨੁਕੂਲ | ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ |
| ਅਪਮਾਨ | ਸਨਮਾਨ |
| ਅੰਮ੍ਰਿਤ | ਜ਼ਹਿਰ |
| ਅੱਜ | ਕੱਲ੍ਹ |
| ਆਕਾਸ਼ | ਧਰਤੀ / ਪਾਤਾਲ |
| ਆਗਿਆ | ਮਨਾਹੀ |
| ਆਦਰ | ਨਿਰਾਦਰ |
| ਆਪਣਾ | ਬੇਗਾਨਾ |
| ਆਯਾਤ | ਨਿਰਯਾਤ |
| ਆਲਸੀ | ਮਿਹਨਤੀ |
| ਆਸਮਾਨ | ਜ਼ਮੀਨ |
| ਆਸਾਨ | ਮੁਸ਼ਕਲ |
| ਇਕਾਂਤ | ਭੀੜ |
| ਇਕੱਠ | ਖਿੰਡਾਅ |
| ਇਨਸਾਫ਼ | ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ |
| ਇੱਥੇ | ਉੱਥੇ |
| ਈਮਾਨ | ਬੇਈਮਾਨੀ |
| ਈਰਖਾ | ਪ੍ਰੇਮ |
| ਉਦਾਸ | ਖ਼ੁਸ਼ |
| ਉਪਕਾਰ | ਅਪਕਾਰ |
| ਉਸਤਾਦ | ਸ਼ਾਗਿਰਦ |
| ਉੱਤਰ | ਦੱਖਣ |
| ਉੱਤਰ (ਜਵਾਬ) | ਪ੍ਰਸ਼ਨ |
| ਉੱਦਮੀ | ਆਲਸੀ |
| ਏਕ | ਅਨੇਕ |
| ਐਬ | ਗੁਣ |
| ਓਪਰਾ | ਆਪਣਾ |
| ਕਠੋਰ | ਕੋਮਲ |
| ਕਦਰ | ਬੇਕਦਰੀ |
| ਕਮਾਈ | ਖ਼ਰਚ |
| ਕਾਇਰ | ਬਹਾਦਰ |
| ਕਿਰਤੀ | ਵਿਹਲੜ |
| ਕੁੜੱਤਣ | ਮਿਠਾਸ |
| ਕ੍ਰੋਧ | ਸ਼ਾਂਤੀ |
| ਕੰਜੂਸ | ਖ਼ਰਚੀਲਾ |
| ਕੱਚਾ | ਪੱਕਾ |
| ਖਰਾ | ਖੋਟਾ |
| ਖ਼ਰੀਦ | ਵੇਚ |
| ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ | ਪਰਉਪਕਾਰੀ |
| ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ | ਬਦਬੂ |
| ਗ਼ਰੀਬੀ | ਅਮੀਰੀ |
| ਗ਼ੁਲਾਮ | ਆਜ਼ਾਦ |
| ਗਿਆਨੀ | ਅਗਿਆਨੀ |
| ਗੁਣ | ਦੋਸ਼ |
| ਗੁਰੂ | ਚੇਲਾ |
| ਘਰ | ਬਾਹਰ |
| ਘਾਟਾ | ਲਾਭ |
| ਘੱਟ | ਵੱਧ |
| ਚਤੁਰ | ਮੂੜ੍ਹ |
| ਚਲਾਕ | ਸਿੱਧੜ |
| ਚਾਲੂ | ਬੰਦ |
| ਚਿੱਟਾ | ਕਾਲਾ |
| ਚੇਤਨ | ਅਚੇਤ |
| ਚੜ੍ਹਾਈ | ਉਤਰਾਈ |
| ਜਲ | ਥਲ |
| ਜ਼ਾਹਰ | ਗੁਪਤ |
| ਜ਼ਿੰਦਾ | ਮੁਰਦਾ |
| ਜ਼ੁਲਮ | ਇਨਸਾਫ਼ |
| ਜਾਗਣਾ | ਸੌਣਾ |
| ਜਾਣ | ਆਉਣ |
| ਜੀਵਨ | ਮੌਤ |
| ਜੋੜ | ਘਟਾਓ |
| ਟੁੱਟਣਾ | ਜੁੜਨਾ |
| ਠੰਢ | ਗਰਮੀ |
| ਡੂੰਘਾ | ਪੇਤਲਾ |
| ਤਰੱਕੀ | ਪਤਨ |
| ਤਾਜ਼ਾ | ਬੇਹਾ |
| ਤਾਰੀਫ਼ | ਨਿੰਦਾ |
| ਤੇਜ਼ | ਮੱਠਾ |
| ਤੰਗ | ਖੁੱਲ੍ਹਾ |
| ਤੱਤਾ | ਠੰਢਾ |
| ਦਾਨੀ | ਕੰਜੂਸ |
| ਦੁਖੀ | ਸੁਖੀ |
| ਦੇਸੀ | ਵਿਦੇਸ਼ੀ |
| ਦੋਸਤ | ਦੁਸ਼ਮਣ |
| ਧਰਮ | ਅਧਰਮ |
| ਧੀਰਜ | ਬੇਸਬਰੀ |
ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਜੋੜੇ: ਨਕਲ–ਹੌਲੀ (81)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧਾਰਥਕ |
|---|---|
| ਨਕਲ | ਅਸਲ |
| ਨਫ਼ਰਤ | ਪਿਆਰ |
| ਨਰਮ | ਸਖ਼ਤ |
| ਨਿਮਰ | ਹੰਕਾਰੀ |
| ਨਿਰਾਸ਼ਾ | ਆਸ਼ਾ |
| ਨਿੰਦਾ | ਪ੍ਰਸੰਸਾ |
| ਨੇਕ | ਬਦ |
| ਨੌਕਰ | ਮਾਲਕ |
| ਪਹਿਲਾ | ਆਖ਼ਰੀ |
| ਪਿਆਰ | ਵੈਰ |
| ਪੁਰਾਤਨ | ਨਵੀਨ |
| ਪੂਰਬ | ਪੱਛਮ |
| ਪ੍ਰਤੱਖ | ਪਰੋਖ |
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
| ਪ੍ਰੇਮ | ਘ੍ਰਿਣਾ |
| ਪੰਡਤ | ਮੂਰਖ |
| ਪੱਕਾ | ਕੱਚਾ |
| ਫ਼ਰਜ਼ | ਹੱਕ |
| ਫ਼ਾਇਦਾ | ਨੁਕਸਾਨ |
| ਫੁੱਲ | ਕੰਡਾ |
| ਬਲਵਾਨ | ਨਿਰਬਲ |
| ਬਹਾਦਰ | ਕਾਇਰ |
| ਬੁਰਾ | ਭਲਾ |
| ਬੁੱਧੀਮਾਨ | ਬੁੱਧੂ |
| ਬੋਲਣਾ | ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ |
| ਭਲਾਈ | ਬੁਰਾਈ |
| ਭਾਰੀ | ਹਲਕਾ |
| ਭਿਉਣਾ | ਸੁਕਾਉਣਾ |
| ਭੀੜ | ਇਕਾਂਤ |
| ਮਨੁੱਖ | ਪਸ਼ੂ |
| ਮਿਹਨਤੀ | ਆਲਸੀ |
| ਮੁਸ਼ਕਲ | ਸੌਖਾ |
| ਮੂਰਖ | ਸਿਆਣਾ |
| ਮੌਤ | ਜੀਵਨ |
| ਯੁੱਧ | ਸ਼ਾਂਤੀ |
| ਯੋਗ | ਅਯੋਗ |
| ਰਾਜਾ | ਰੰਕ / ਪਰਜਾ |
| ਰੋਗ | ਅਰੋਗਤਾ |
| ਲੈਣਾ | ਦੇਣਾ |
| ਲੋਭੀ | ਸੰਤੋਖੀ |
| ਵਫ਼ਾਦਾਰ | ਬੇਵਫ਼ਾ |
| ਵਾਧਾ | ਘਾਟਾ |
| ਵਿਕਾਸ | ਵਿਨਾਸ਼ |
| ਵਿਦਵਾਨ | ਮੂਰਖ |
| ਵਿਧਵਾ | ਸੁਹਾਗਣ |
| ਵਿਰੋਧ | ਸਮਰਥਨ |
| ਵਿਸ਼ਵਾਸ | ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ |
| ਵੈਰ | ਪ੍ਰੇਮ |
| ਸਜੀਵ | ਨਿਰਜੀਵ |
| ਸਫਲ | ਅਸਫਲ |
| ਸਭਿਅ | ਅਸਭਿਅ |
| ਸਰਲ | ਕਠਿਨ |
| ਸਵਰਗ | ਨਰਕ |
| ਸਵਾਰਥ | ਪਰਮਾਰਥ |
| ਸਹੀ | ਗ਼ਲਤ |
| ਸ਼ਹਿਰੀ | ਪੇਂਡੂ |
| ਸ਼ਾਂਤ | ਅਸ਼ਾਂਤ |
| ਸ਼ੁਭ | ਅਸ਼ੁਭ |
| ਸ਼ੁਰੂ | ਅੰਤ |
| ਸ਼ੁੱਧ | ਅਸ਼ੁੱਧ |
| ਸ਼ੋਰ | ਸ਼ਾਂਤੀ |
| ਸਾਊ | ਬਦਮਾਸ਼ |
| ਸਾਫ਼ | ਗੰਦਾ |
| ਸਿਹਤਮੰਦ | ਰੋਗੀ |
| ਸਿੱਧੀ | ਪੁੱਠੀ |
| ਸੁਖ | ਦੁਖ |
| ਸੁਪਨਾ | ਹਕੀਕਤ |
| ਸੁਭਾਗ | ਦੁਰਭਾਗ |
| ਸੁਰੀਲਾ | ਬੇਸੁਰਾ |
| ਸੁੰਦਰ | ਕੋਝਾ |
| ਸੁੱਕਾ | ਗਿੱਲਾ |
| ਸੂਰਮਾ | ਕਾਇਰ |
| ਸੇਵਕ | ਮਾਲਕ |
| ਸੋਹਣਾ | ਕੋਝਾ |
| ਸੰਖੇਪ | ਵਿਸਥਾਰ |
| ਸੰਤੋਖ | ਲਾਲਚ |
| ਸੰਪੂਰਨ | ਅਪੂਰਨ |
| ਸੱਚਾ | ਝੂਠਾ |
| ਹਲਕਾ | ਭਾਰੀ |
| ਹਿੰਮਤ | ਬੇਹਿੰਮਤੀ |
| ਹੌਲੀ | ਤੇਜ਼ |
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਅਗੇਤਰ ਲਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣਾਓ: ਸੰਭਵ, ਸਾਕਾਰ, ਸੁਚੱਜਾ, ਲੋਕ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਅਸੰਭਵ (ਅ-), ਨਿਰਾਕਾਰ (ਨਿਰ-), ਕੁਚੱਜਾ (ਸੁ- ਦੀ ਥਾਂ ਕੁ-), ਪਰਲੋਕ (ਪਰ-)।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਕਿਹੜਾ ਜੁੱਟ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ: ਸੂਰਜ/ਧੁੱਪ, ਦੂਰ/ਪਰੇ, ਏਕਤਾ/ਫੁੱਟ, ਰਾਤ/ਹਨੇਰਾ? ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਏਕਤਾ/ਫੁੱਟ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਦੂਰ/ਪਰੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ; ਸੂਰਜ/ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਰਾਤ/ਹਨੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
'ਤੋਕੜ' ਅਤੇ 'ਬੇਹਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਤੋਕੜ = ਜਿਸ ਮੱਝ-ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੂਇਆਂ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ; ਉਲਟ ਸੱਜਰ। ਬੇਹਾ = ਬਾਸੀ; ਉਲਟ ਸੱਜਰਾ (ਤਾਜ਼ਾ)।
ਝਟਪਟ ਤੱਥ
- ਉਸਤਤ ↔ ਨਿੰਦਿਆ
- ਹਲਾਲ ↔ ਹਰਾਮ
- ਸੁਚੱਜਾ ↔ ਕੁਚੱਜਾ
- ਸੰਗਤ ↔ ਕੁਸੰਗਤ
- ਸਾਕਾਰ ↔ ਨਿਰਾਕਾਰ
- ਸੰਜੋਗ ↔ ਵਿਜੋਗ
- ਦੁਖਾਂਤ ↔ ਸੁਖਾਂਤ
- ਦੁਰਜਨ ↔ ਸੱਜਣ
- ਉਧਾਰ ↔ ਨਕਦ
- ਉਜਾੜ ↔ ਵਸੋਂ
- ਆਕੜ ↔ ਹਲੀਮੀ
- ਤੋਕੜ ↔ ਸੱਜਰ
- ਸਖੀ ↔ ਸੂਮ
- ਸਰੋਤਾ ↔ ਵਕਤਾ
- ਦਾਤਾ ↔ ਮੰਗਤਾ
- ਹਾੜ੍ਹੀ ↔ ਸਾਉਣੀ
- ਭਿਉਣਾ ↔ ਸੁਕਾਉਣਾ; ਭਿੱਜਣਾ ↔ ਸੁੱਕਣਾ
- ਉਣਨਾ ↔ ਉਧੇੜਨਾ; ਖਰ੍ਹਵਾ ↔ ਮੁਲਾਇਮ
- ਸੂਖਮ ↔ ਸਥੂਲ; ਖ਼ੁਸ਼ੀ ↔ ਗ਼ਮੀ