ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਭਾਗ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਤੱਥ ਹੈ: RBI ਕਦੋਂ ਬਣੀ ਤੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ, ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ (NEFT, RTGS, IMPS, IFSC), ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੇ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਤੇ GST ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਬਜਟ ਸ਼ਬਦ। ਇਹ ਪੱਕੇ ਤੱਥ ਹਨ — ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਸਿੱਖੋ।
1935
RBI ਸਥਾਪਿਤ
1949 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ
2017
GST ਲਾਗੂ
'ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਇੱਕ ਕਰ' (1 ਜੁਲਾਈ)
15
ਮੁਦਰਾ ਨੋਟ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਨੋਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਪੈਨਲ 'ਤੇ
RBI ਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ, ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ।
| ਤੱਥ | ਵੇਰਵਾ |
|---|---|
| RBI ਸਥਾਪਿਤ | 1935 (ਹਿਲਟਨ ਯੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ); ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁੰਬਈ |
| RBI ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ | 1949 |
| ਬੈਂਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ | 1969 ਵਿੱਚ 14 ਬੈਂਕ, 1980 ਵਿੱਚ 6 ਹੋਰ |
| ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰੀ ਪੇਂਡੂ ਬੈਂਕ | 1975 |
| NABARD ਸਥਾਪਿਤ | 1982 (ਪੇਂਡੂ/ਖੇਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ) |
| SEBI (ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਿਯਾਮਕ) | 1988; 1992 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਕਿਸ ਸਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 1935
RBI 1935 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — RBI ਕਿਸ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 1949
RBI 1949 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਹੇਠ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰੀ ਪੇਂਡੂ ਬੈਂਕ ਕਿਸ ਸਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — 1975
ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰੀ ਪੇਂਡੂ ਬੈਂਕ (ਪ੍ਰਥਮਾ ਬੈਂਕ) 1975 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — NABARD ਕਿਸ ਸਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — 1982
NABARD, ਪੇਂਡੂ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸਿਖਰ ਸੰਸਥਾ, 1982 ਵਿੱਚ ਬਣੀ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 'ਕੋਲੈਟਰਲ' ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਜੋ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਤੱਕ ਜ਼ਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ
ਕੋਲੈਟਰਲ ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਤੱਕ ਰਿਣਦਾਤਾ ਕੋਲ ਜ਼ਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਮੁਦਰਾ ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ
ਕੌਣ ਕੀ ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੂਰੇ ਰੂਪ।
ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ
ਨੋਟ RBI ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ (₹1 ਨੋਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ)। ਨੋਟ 'ਤੇ 15 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪੈਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Reserve Bank of India · GODL-India
| ਸੰਖੇਪ | ਪੂਰਾ ਰੂਪ |
|---|---|
| NEFT | ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫ਼ੰਡਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ |
| RTGS | ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਗ੍ਰਾਸ ਸੈਟਲਮੈਂਟ (ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ) |
| IMPS | ਇਮੀਡੀਏਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ (ਤੁਰੰਤ, 24x7) |
| IFSC | ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਾਈਨੈਂਸ਼ਲ ਸਿਸਟਮ ਕੋਡ (ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਪਛਾਣੇ) |
| GSTIN | ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ IMPS ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਇਮੀਡੀਏਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ
IMPS = ਇਮੀਡੀਏਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ — ਤੁਰੰਤ, ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸੇਵਾ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — NEFT ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਡ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — IFSC
IFSC (ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਾਈਨੈਂਸ਼ਲ ਸਿਸਟਮ ਕੋਡ) ਹਰ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ ਨੋਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — 15
ਨੋਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਰਕਮ 15 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਨਾਲ ਮੂਹਰੇ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਜਿੱਥੇ ਬੈਂਕਰ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਸੀ ਦਾਅਵੇ ਨਿਪਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਹਾਊਸ
ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਹਾਊਸ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੈਂਕ ਆਪਸੀ ਦਾਅਵੇ ਤੇ ਚੈੱਕ ਨਿਪਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗਾਈ, ਕਰ ਤੇ ਬਜਟ
ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਕਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਤੇ GST।
| ਸ਼ਬਦ | ਮਤਲਬ |
|---|---|
| ਮਹਿੰਗਾਈ | ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਆਮ ਵਾਧਾ; ਪੈਸੇ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਘਟੇ |
| ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ | ਸਿੱਧਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ (ਆਮਦਨ ਕਰ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰ) |
| ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ | ਵਸਤਾਂ/ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ (GST, ਕਸਟਮ) |
| ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਰ | ਵੱਧ ਆਮਦਨ → ਵੱਧ ਕਰ ਦਰ |
| GST (2017) | 'ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਇੱਕ ਕਰ'; GST ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ 33 ਮੈਂਬਰ |
| ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ | ਜਦ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰਚ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਜੇ ਮੁਦਰਾ-ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਸਲ GDP ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਕੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਮਹਿੰਗਾਈ
ਉਹੀ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਉਹ ਕਰ ਜੋ ਘੱਟ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਰ
ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਰ ਆਮਦਨ ਵਧਣ 'ਤੇ ਵੱਧ ਦਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਸਲੈਬ)।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — GSTIN ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ
GSTIN = ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ — ਹਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਨੰਬਰ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — GST ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — 33
GST ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ 33 ਮੈਂਬਰ ਹਨ (ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ, ਇੱਕ ਰਾਜ-ਮੰਤਰੀ, ਤੇ ਹਰ ਰਾਜ/UT ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ)।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ
ਸ਼ੇਅਰ ਕਿੱਥੇ ਵਿਕਦੇ, ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਮ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · SSC — ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨ − ਨਿੱਜੀ ਕਰ − ਗ਼ੈਰ-ਕਰ ਭੁਗਤਾਨ ਬਰਾਬਰ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਨਿੱਜੀ ਖ਼ਰਚਯੋਗ ਆਮਦਨ
ਨਿੱਜੀ ਖ਼ਰਚਯੋਗ ਆਮਦਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਰਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਖ਼ਰਚਣ/ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਚਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- RBI: ਸਥਾਪਿਤ 1935, ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ 1949 — ਦੋ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਰਲਾਓ ਨਾ।
- ਬੈਂਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ: 1969 ਵਿੱਚ 14, 1980 ਵਿੱਚ 6; RRB 1975 ਤੋਂ; NABARD 1982।
- IMPS = ਇਮੀਡੀਏਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ ('Instant' ਨਹੀਂ); IFSC ਬ੍ਰਾਂਚ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
- GST ਤੇ ਕਸਟਮ = ਅਪ੍ਰਤੱਖ; ਆਮਦਨ ਕਰ = ਪ੍ਰਤੱਖ। GST ਕੌਂਸਲ = 33 ਮੈਂਬਰ।
- ਨੋਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਪੈਨਲ 'ਤੇ 15 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)।
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਤੇਜ਼ ਦੁਹਰਾਈ
- RBI ਸਥਾਪਿਤ / ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ
- 1935 / 1949
- ਪਹਿਲਾ ਬੈਂਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ
- 1969 (14 ਬੈਂਕ)
- NABARD ਸਥਾਪਿਤ
- 1982
- IMPS
- ਇਮੀਡੀਏਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ
- GST ਲਾਗੂ
- 1 ਜੁਲਾਈ 2017
- ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਿਯਾਮਕ
- SEBI
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ? (a) ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ (b) ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ (c) ਮੁੱਲ-ਵਾਧਾ ਕਰ (d) ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
(b) ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿੱਧਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; GST ਤੇ ਕਸਟਮ ਵਸਤਾਂ/ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ ਹਨ।