ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਐਪਾਂ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪ ਸਮੱਗਰੀ (content) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। Facebook, Instagram, YouTube, X (ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ Twitter), LinkedIn ਅਤੇ WhatsApp ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੀ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਹੈ, ਹਰ ਐਪ ਦਾ ਬਾਨੀ (founder) ਕੌਣ ਹੈ, ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕੌਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਸਟੈਂਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਪੱਖ।
70+
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI ਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ
280
X ਦੀ ਆਮ ਪੋਸਟ ਦੇ ਅੱਖਰ
2017 ਤੱਕ 140 ਸੀ
2006
Google ਨੇ YouTube ਖ਼ਰੀਦਿਆ
YouTube 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
2021
Facebook ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਂ Meta ਬਣਿਆ
Facebook, Instagram, WhatsApp ਦੀ ਮਾਲਕ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੀ ਹੈ
ਉਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜੋ ਪੇਪਰ ਲਗਭਗ ਸ਼ਬਦ-ਬ-ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ
ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਕਨੀਕ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਰਚੁਅਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ (communities) ਰਾਹੀਂ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਟਰਨੈੱਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਕੋਈ ਵੀ ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ (user-generated) ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪ ਫ਼ੋਟੋਆਂ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਲਾਈਕ, ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਕੁਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਪੋਸਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ→ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ→ਲਾਈਕ, ਸ਼ੇਅਰ, ਕੁਮੈਂਟ
ਕੰਮ 1
ਗੱਲਬਾਤ
ਦੂਜੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਅਤੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕਰਨਾ।
ਕੰਮ 2
ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ
ਖ਼ਬਰਾਂ, ਫ਼ੋਟੋਆਂ, ਲਿੰਕ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣਾ।
ਕੰਮ 3
ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣਾ
ਆਪਣਾ ਲਿਖਿਆ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪਾਉਣਾ।
ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
| ਜੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ… | ਉੱਤਰ ਹੈ |
|---|---|
| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ___ ਜਾਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਹਨ | ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ |
| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ___ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ (user-generated) |
| ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਉੱਤੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮ-ਖ਼ਿਆਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ | ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ |
| ਗਰੁੱਪਾਂ, ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਨਾ | ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ |
| ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲ, ਜਾਣਕਾਰੀ, ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ | ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
______ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਵਰਚੁਅਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਚਾਰ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. "ਵਰਚੁਅਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ" ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕਿਤਾਬੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ? (i) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੰਟਰਾਨੈੱਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਹੈ। (ii) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਸਿਰਫ਼ (ii)
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਕਥਨ (i) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈੱਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇੰਟਰਾਨੈੱਟ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਬੰਦ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵੀਡੀਓ, ਫ਼ੋਟੋ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ।
| ਕਿਸਮ | ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ | ਪਛਾਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ |
|---|---|---|
| ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ | X (Twitter) | ਛੋਟੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ, 280 ਅੱਖਰ |
| ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ | YouTube | ਵੀਡੀਓ ਪਾਉਣਾ, ਦੇਖਣਾ, ਲਾਈਕ, ਕੁਮੈਂਟ, ਸ਼ੇਅਰ |
| ਛੋਟੀ ਵੀਡੀਓ, ਵੀਡੀਓ ਹਿੱਸੇ | TikTok, Facebook Watch | TikTok: ਛੋਟੇ ਕਲਿੱਪ। Facebook Watch: Facebook ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਹਿੱਸਾ |
| ਫ਼ੋਟੋ ਤੇ ਵੀਡੀਓ, ਫ਼ਿਲਟਰ, ਸਟੋਰੀਜ਼ | ਫ਼ਿਲਟਰਾਂ ਤੇ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਾਲੀ ਫ਼ੋਟੋ ਐਪ | |
| ਤਸਵੀਰ-ਅਧਾਰਿਤ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਖੋਜ | ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਪਿੰਨ ਕਰਨਾ | |
| ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ | ਨੌਕਰੀਆਂ, ਕਰੀਅਰ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਪਰਕ | |
| ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ | Quora | ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਵਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |
| ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ | ਸਬਰੈਡਿਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਵੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ | |
| ਭਾਈਚਾਰਕ ਬਲੌਗ | Tumblr | ਛੋਟੇ ਬਲੌਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮੁੜ ਪੋਸਟ (reblog) ਕਰਦੇ ਹਨ |
| ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | Twitch | ਚੈਟ ਤੇ ਇਮੋਟਸ ਨਾਲ ਲਾਈਵ ਵੀਡੀਓ |
ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹਨ
- Snapchat (ਗ਼ਾਇਬ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ)
- WeChat (ਚੀਨੀ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਐਪ)
- Douyin (TikTok ਦਾ ਚੀਨੀ ਰੂਪ)
- Medium (ਬਲੌਗਿੰਗ), Quora (ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ), Discord (ਚੈਟ ਭਾਈਚਾਰੇ)
- ResearchGate (ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ), Pinterest
ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨਹੀਂ ਹਨ
- Bing, Google, Yahoo, Yandex: ਸਰਚ ਇੰਜਣ (Yandex ਰੂਸੀ ਹੈ)
- Chrome: ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ
- Amazon Web Services: Amazon ਦੀ ਕਲਾਊਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸੇਵਾ
- Uber: ਗੱਡੀ ਬੁੱਕ ਕਰਨਾ; Flipkart: ਔਨਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ
- Chatterley, Bingo: ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨਹੀਂ
- ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਸਾਈਟਾਂ: Dailymotion ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਸਾਈਟ ਹੈ, Wistia ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ YouTube ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਹਨ।
- Quora ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬਾਂ ਵਾਲੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਸਾਈਟ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (content aggregator) ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — Reddit
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Reddit ਪੋਸਟਾਂ ਤੇ ਲਿੰਕਾਂ ਨੂੰ ਸਬਰੈਡਿਟ ਨਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਵੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। Pinterest ਤਸਵੀਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਭਾਈਚਾਰਕ ਬਲੌਗ (community blog) ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — Tumblr
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Tumblr ਉੱਤੇ ਹਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਛੋਟਾ ਬਲੌਗ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮੁੜ ਪੋਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। YouTube ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਹੈ, Facebook ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਹੈ, Twitter ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — Yandex
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Yandex ਰੂਸ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Douyin TikTok ਦਾ ਚੀਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ WeChat ਚੀਨ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਹੈ।
ਕਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅੱਜ ਮਾਲਕ ਕੌਣ
ਬਾਨੀ, ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਾਂ। ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬਾਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਮਾਰਕ ਜ਼ਕਰਬਰਗ
Facebook · 2004 · Facebook ਦਾ ਬਾਨੀ; Meta ਦਾ ਮੁਖੀ
- 2004 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ Facebook ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ
- ਉਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ Instagram (2012) ਅਤੇ WhatsApp (2014) ਖ਼ਰੀਦੇ; ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ
Anthony Quintano, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਜੈਕ ਡੋਰਸੀ
Twitter · 2006 · Twitter (ਹੁਣ X) ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ
- Twitter ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ: ਜੈਕ ਡੋਰਸੀ, ਨੋਆ ਗਲਾਸ, ਇਵਾਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਬਿਜ਼ ਸਟੋਨ
- ਡੋਰਸੀ ਨੇ ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਟਵੀਟ ਭੇਜਿਆ
Brian Solis, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਜੈਨ ਕੂਮ
WhatsApp · 2009 · WhatsApp ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ
- 2009 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਕਟਨ ਨਾਲ WhatsApp ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ
- ਦੋਵੇਂ Yahoo ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ
afromusing, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਕੈਵਿਨ ਸਿਸਟ੍ਰੋਮ
Instagram · 2010 · Instagram ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ
- 2010 ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ ਕ੍ਰੀਗਰ ਨਾਲ Instagram ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ
- Facebook ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ Instagram ਖ਼ਰੀਦੀ
Christopher Michel, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
| ਐਪ | ਬਾਨੀ | ਅੱਜ ਮਾਲਕ |
|---|---|---|
| Facebook (2004) | ਮਾਰਕ ਜ਼ਕਰਬਰਗ | Meta (2021 ਵਿੱਚ Facebook Inc. ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਨਾਂ) |
| YouTube (2005) | ਚੈਡ ਹਰਲੀ, ਸਟੀਵ ਚੈੱਨ, ਜਾਵੇਦ ਕਰੀਮ | Google (2006 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ) |
| Twitter → X (2006) | ਡੋਰਸੀ, ਗਲਾਸ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਸਟੋਨ | ਐਲਨ ਮਸਕ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ; 2023 ਵਿੱਚ ਨਾਂ X ਰੱਖਿਆ |
| WhatsApp (2009) | ਜੈਨ ਕੂਮ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਕਟਨ (ਸਾਬਕਾ Yahoo) | Meta (Facebook ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀ) |
| Instagram (2010) | ਕੈਵਿਨ ਸਿਸਟ੍ਰੋਮ, ਮਾਈਕ ਕ੍ਰੀਗਰ | Meta (Facebook ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀ) |
| Telegram (2013) | ਭਰਾ ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਤੇ ਪਾਵੇਲ ਡੁਰੋਵ | Telegram ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ (Meta ਨਹੀਂ) |
| LinkedIn (2003) | ਰੀਡ ਹੌਫ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀ | Microsoft (2016 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ) |
ਵੱਡੀਆਂ ਐਪਾਂ ਕਦੋਂ ਆਈਆਂ
- 2003LinkedIn
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸ਼ੁਰੂ।
- 2004Facebook
ਮਾਰਕ ਜ਼ਕਰਬਰਗ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 2005YouTube
ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਸਾਈਟ ਸ਼ੁਰੂ; 2006 ਵਿੱਚ Google ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
- 2006Twitter
140 ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਟਵੀਟਾਂ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ।
- 2009WhatsApp
ਜੈਨ ਕੂਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਕਟਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 2010Instagram, Pinterest
ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਐਪਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- 2013Telegram
ਡੁਰੋਵ ਭਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 2021Meta
Facebook Inc. ਆਪਣਾ ਨਾਂ Meta Platforms ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
- 2023Twitter ਬਣਿਆ X
ਐਲਨ ਮਸਕ ਹੇਠ ਨਵਾਂ ਨਾਂ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ
"Yahoo ਦੇ ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ WhatsApp ਬਣਾਈ; Facebook ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਰੀਦੀ।" ਬਾਨੀ: ਕੂਮ ਅਤੇ ਐਕਟਨ। ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ: Facebook (ਹੁਣ Meta)।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ Twitter ਦਾ ਬਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਸਰਗੇਈ ਬ੍ਰਿਨ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Twitter ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਡੋਰਸੀ, ਗਲਾਸ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਅਤੇ ਸਟੋਨ ਸਨ। ਸਰਗੇਈ ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਲੈਰੀ ਪੇਜ ਨਾਲ Google ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
WhatsApp ਨੂੰ _________ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — Yahoo
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਜੈਨ ਕੂਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਕਟਨ ਦੋਵੇਂ 2009 ਵਿੱਚ WhatsApp ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Yahoo ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ Meta ਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — Facebook
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Facebook Inc. ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ Meta ਰੱਖਿਆ। YouTube Google ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ Telegram ਤੇ TikTok ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
YouTube ਅਤੇ X: ਅੰਕੜੇ
ਪਲੇ ਬਟਨ, 280 ਦੀ ਹੱਦ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
YouTube
ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਐਪ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਸ਼ਕ ਦੇਖਦੇ, ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ, ਲਾਈਕ, ਕੁਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਐਡਿਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਚੈਟ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ (parent) ਕੰਪਨੀ Google ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ।
2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ→2006 ਵਿੱਚ Google ਨੇ ਖ਼ਰੀਦਿਆ→ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ
| ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ | YouTube ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਐਵਾਰਡ |
|---|---|
| 1,00,000 (1 ਲੱਖ) | ਸਿਲਵਰ ਪਲੇ ਬਟਨ |
| 10,00,000 (10 ਲੱਖ) | ਗੋਲਡ ਪਲੇ ਬਟਨ |
| 1,00,00,000 (1 ਕਰੋੜ) | ਡਾਇਮੰਡ ਪਲੇ ਬਟਨ |
| 10,00,00,000 (10 ਕਰੋੜ) | ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ ਪਲੇ ਬਟਨ |
ਯਾਦ ਰੱਖੋ
S-G-D-R, ਹਰ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ ਵਧਾਓ: ਸਿਲਵਰ 1 ਲੱਖ → ਗੋਲਡ 10 ਲੱਖ → ਡਾਇਮੰਡ 1 ਕਰੋੜ → ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ 10 ਕਰੋੜ।
YOUTUBE ਅਗਲੀ ਵੀਡੀਓ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਦਾ ਹੈ
ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ (recommendation) ਸਿਸਟਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਵੀਡੀਓ ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ: Twitter, ਹੁਣ X
ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਲੋਅਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਜਨਤਕ ਸੁਨੇਹੇ ਪਾਉਣਾ। Twitter ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੇਲੇ ਟਵੀਟ ਦੀ ਹੱਦ 140 ਅੱਖਰ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਹੱਦ 280 ਅੱਖਰ ਹੋ ਗਈ। ਐਲਨ ਮਸਕ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ Twitter ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਨਾਂ X ਰੱਖਿਆ। ਹੁਣ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਏ (paid) X ਖਾਤੇ ਲੰਮੇ ਸੁਨੇਹੇ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੇਪਰ ਦਾ ਉੱਤਰ 280 ਹੀ ਹੈ।
140 (2006)→280 (2017)→ਨਾਂ X (2023)
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
Google ਨੇ YouTube ਕਿਸ ਸਾਲ ਖ਼ਰੀਦਿਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — 2006
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. YouTube 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ Google ਨੇ 2006 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ। 2005 ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ: ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
YouTube ਪਲੇ ਬਟਨ ਅਤੇ ਚੈਨਲ ਦੇ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਜੋੜੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? I. 100000 - ਸਿਲਵਰ ਪਲੇ ਬਟਨ II. 10000000 - ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ ਪਲੇ ਬਟਨ III. 1000000 - ਗੋਲਡ ਪਲੇ ਬਟਨ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਸਿਰਫ਼ II
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2021. 1 ਕਰੋੜ (10 ਮਿਲੀਅਨ) ਉੱਤੇ ਡਾਇਮੰਡ ਬਟਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ ਲਈ 10 ਕਰੋੜ (100 ਮਿਲੀਅਨ) ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਜੋੜੀ II ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿੰਨੇ ਅੱਖਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — 280
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਪੁਰਾਣੀ 140 ਦੀ ਹੱਦ 2017 ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਕੇ 280 ਬਣੀ। ਬਾਕੀ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਕ ਕਦੇ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇੰਸਟੈਂਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਾਂ
WhatsApp, Telegram, Signal, Messenger, Teams, FaceTime ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ।
| ਐਪ | ਬਣਾਉਣ / ਮਾਲਕ | ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|---|
| Meta | ਮੁਫ਼ਤ, ਕਈ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਅਤੇ VoIP (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਾਲਾਂ) | |
| Telegram | ਡੁਰੋਵ ਭਰਾ | ਮੁਫ਼ਤ, ਕਈ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ, ਕਲਾਊਡ-ਅਧਾਰਿਤ; ਫ਼ਾਈਲ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ, ਕਾਲਾਂ |
| Signal | Signal (ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ) | ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ; ਚੈਟਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ |
| Messenger | Meta (Facebook) | ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਚੈਟ ਹਿਸਟਰੀ ਵਾਲੀ Facebook ਦੀ ਚੈਟ ਐਪ |
| Teams | Microsoft | ਹਰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਚੈਟ ਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ |
| FaceTime | Apple | Apple ਯੰਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ (proprietary) ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਿੰਗ |
| Skype | Microsoft | ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਿੰਗ ਤੇ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਐਪ; Microsoft ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ Teams ਵੱਲ ਭੇਜੇ |
| Slack, Cliq, Viber | Salesforce, Zoho, Rakuten | ਹੋਰ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਾਂ (Slack ਤੇ Cliq ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਲਈ) |
ਮਲਟੀ-ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ
- ਇੱਕੋ ਖਾਤਾ ਮੋਬਾਈਲ, ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਡੈਸਕਟਾਪ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ
- ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ (sync) ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
- WhatsApp Web / ਡੈਸਕਟਾਪ ਨੂੰ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਫ਼ੋਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ
- ਸੁਨੇਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ
- ਇਹ ਨਿੱਜਤਾ (privacy) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ sync ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ
- "End-to-end decryption" ਕਿਸੇ ਫ਼ੀਚਰ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਇੰਸਟੈਂਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਲੋਕਲ ਡਿਵਾਈਸ ਸਟੋਰੇਜ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — Signal
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. Signal ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। Telegram ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ: ਇਹ ਚੈਟਾਂ ਆਪਣੇ ਕਲਾਊਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਇੰਸਟੈਂਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਫ਼ੀਚਰ ਮੋਬਾਈਲ, ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਡੈਸਕਟਾਪ ਉੱਤੇ ਸੁਨੇਹੇ sync ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਮਲਟੀ-ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣਾ ਮਲਟੀ-ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਫ਼ੀਚਰ ਹੈ। ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਨੇਹਾ ਕੌਣ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੈਂਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਮ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ, ਸਿਵਾਏ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਗਰੁੱਪ ਚੈਟ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. "ਸਿਵਾਏ" ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਚੁਣੋ। ਗਰੁੱਪ ਚੈਟ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਅਸਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ।
ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ
ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ।
| ਸ਼ਬਦ | ਮਤਲਬ |
|---|---|
| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ (SMM) | ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਲ ਵੇਚਣਾ: Facebook ਜਾਂ Instagram ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਇਨਫ਼ਲੂਐਂਸਰ, ਔਨਲਾਈਨ ਹਾਜ਼ਰੀ |
| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ | ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਬਲੌਗਾਂ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪਰਖਣਾ (analyse) |
| ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ | ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਚਾਲ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਭੇਤ ਕਢਵਾਉਣਾ। ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ। |
| ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਆਪਟੀਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (SEO) | ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਖੋਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਲਿਆਉਣਾ |
ਨਵਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੁਹਿੰਮ
ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਉੱਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਪੋਸਟਾਂ ਅਤੇ ਇਨਫ਼ਲੂਐਂਸਰ ਸਮੱਗਰੀ।
ਨਵਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
ਪੁਸ਼ ਮੈਸੇਜ
ਐਪ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਜੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯੰਤਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਵਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
ਪੇ ਪਰ ਕਲਿੱਕ (PPC)
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤਦ ਹੀ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੇ।
ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਹਨ।
- ਹਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਖੇਤਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਊਰਜਾ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਾਰੇ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਅੱਪਡੇਟ ਅਤੇ ਮੀਮ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
- Twitter (X) ਅਤੇ LinkedIn ਦੋਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਾਖ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਕੀਟਰ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
- ਸਰਕਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੰਭਲਣ (resilience), ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਾਇਦੇ
- ਨਵੇਂ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣਾ
- ਸਸਤੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
- ਗਾਹਕ ਖਿੱਚਣਾ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਣਾਉਣਾ, ਵੱਡੀ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ
- ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਨੁਕਸਾਨ
- ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਜਾਅਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਬਣਾਉਣਾ ਸੌਖਾ
- ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਬਲੌਗਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪਰਖਣ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ________ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ "ਪਰਖਣਾ (analysing)" ਹੈ। ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਡਾਟਾ ਮਾਪਦਾ ਹੈ; ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਵੇਚਣਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਇਹ ਜਾਅਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ SI, 2023. ਜਾਅਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ, ਜੋ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਅਸਲੀ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ।
ਛੇਤੀ ਦੁਹਰਾਈ
ਐਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਮਾਲਕ, ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਤੱਥ।
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਕਿਹੜੀ ਐਪ ਹੈ? ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖੋ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ
- ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਲੌਗਿੰਗ, 280 ਅੱਖਰ
- Twitter (now X)
- ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਤਸਵੀਰ ਪਿੰਨ
- ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ
- Quora
- ਚੈਟ ਤੇ ਇਮੋਟਸ ਨਾਲ ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ
- Twitch
- ਫ਼ੋਟੋਆਂ, ਫ਼ਿਲਟਰ ਅਤੇ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਡੁਰੋਵ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕਲਾਊਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੈਸੇਂਜਰ
- Telegram
- Microsoft ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਚੈਟ ਐਪ
- Teams
- Apple ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਿੰਗ ਐਪ
- FaceTime
- ਪੂਰੀ ਚੈਟ ਹਿਸਟਰੀ ਵਾਲੀ Facebook ਦੀ ਚੈਟ ਐਪ
- Messenger
- YouTube ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ
- WhatsApp ਦੀ ਮਾਲਕ
- Meta
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ: ਜ਼ਕਰਬਰਗ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ Facebook ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। WhatsApp ਕੂਮ ਅਤੇ ਐਕਟਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
- YouTube: 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ, 2006 ਵਿੱਚ Google ਨੇ ਖ਼ਰੀਦਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਸਾਲ ਨਾ ਰਲਾਓ।
- 1 ਕਰੋੜ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ = ਡਾਇਮੰਡ, ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ ਨਹੀਂ (ਰੈੱਡ ਡਾਇਮੰਡ = 10 ਕਰੋੜ)।
- ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ, ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ।
- Telegram = ਕਲਾਊਡ; WhatsApp ਅਤੇ Signal = ਲੋਕਲ ਡਿਵਾਈਸ ਸਟੋਰੇਜ।
- Bing, Yandex, Google ਅਤੇ Chrome ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- WhatsApp ਦਾ ਆਈਕਨ ਹਰਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲਾ ਬੁਲਬੁਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿੱਟਾ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਰਿਸੀਵਰ ਹੈ।
- Telegram ਨੂੰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਡੁਰੋਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਪਾਵੇਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੁਫ਼ਤ, ਕਈ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਲਾਊਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਕਾਲਾਂ ਤੇ ਫ਼ਾਈਲ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਨਾਲ।
- WhatsApp Meta ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਮੁਫ਼ਤ, ਕਈ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਅਤੇ VoIP ਸੇਵਾ ਹੈ।
- Facebook ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪੰਨਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪੋਸਟਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਵਰਤੋਂਆਂ ਸਹੀ ਹਨ।
- Amazon Web Services ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਈਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ YouTube ਫ਼ੋਟੋ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਸਾਈਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਥਨ ਗ਼ਲਤ ਹਨ।
- Facebook Watch Facebook ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Quora ਨਹੀਂ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
WhatsApp ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅੱਜ WhatsApp ਦੀ ਮਾਲਕ ਕੰਪਨੀ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਜੈਨ ਕੂਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਕਟਨ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ WhatsApp ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ Yahoo ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ। Facebook ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਿਆ, ਅਤੇ Facebook ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੁਣ Meta ਹੈ।