ਹਰੇ ਪੌਦੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵ ਹਨ ਜੋ ਧੁੱਪ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਸਾਡੇ ਸਮੇਤ ਹਰ ਜੰਤੂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੱਡੀ ਆਕਸੀਜਨ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਯੋਗ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਉੱਤੇ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ: ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਸਲ ਕਦੋਂ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੇ ਪਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ:
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ, ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੁੱਖ CO2 ਕਿਉਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ
- ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ: ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ, ਪਰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ
- ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਾਉਣੀ, ਹਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਜ਼ੈਦ ਫ਼ਸਲਾਂ
- ਵਾਹੀ, ਫ਼ਸਲੀ ਢੰਗ, ਰੂੜੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ
- ਕੀੜੇ, ਬੀਟੀ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਪਕਾਉਣਾ
- ਹਰੀ, ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ
Mg
ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਾਲੀ ਧਾਤ
ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ
3
ਫ਼ਸਲੀ ਮੌਸਮ
ਸਾਉਣੀ, ਹਾੜ੍ਹੀ, ਜ਼ੈਦ
1960s
ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਵੱਧ ਝਾੜ ਵਾਲੀ ਕਣਕ; ਪੰਜਾਬ ਮੋਹਰੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ CO2 ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ
ਹਰੇ ਪੌਦੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਊਰਜਾ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਰੰਗ ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕਲੋਰੋਪਲਾਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੱਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਹਨ। ਵਾਧੂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਸਟਾਰਚ ਵਜੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
6CO2 + 6H2O→ਧੁੱਪ + ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ→C6H12O6 + 6O2
| ਲੋੜੀਂਦਾ | ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ |
|---|---|
| ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ | ਹਵਾ, ਸਟੋਮੈਟਾ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ |
| ਪਾਣੀ | ਮਿੱਟੀ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੋਖ ਕੇ ਜ਼ਾਇਲਮ ਰਾਹੀਂ ਉੱਪਰ |
| ਧੁੱਪ | ਸੂਰਜ |
| ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ | ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕਲੋਰੋਪਲਾਸਟ; ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਪਰਖਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਕੱਢੋ। ਫਿਰ ਆਇਓਡੀਨ ਪਾਓ: ਰੰਗ ਨੀਲਾ-ਕਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਦਿਨ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪੱਤਾ ਨੀਲਾ-ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC OHE 2016 — ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਯੌਗਿਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਧਾਤ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ
ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਦੇ ਛੱਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਆਇਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police SI 2016 — ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੌਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਉਂਕਿ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਨਿਕਾਸ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੁੱਖ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
| ਢੰਗ | ਅਰਥ | ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| ਪਰਜੀਵੀ | ਜਿਉਂਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ | ਅਮਰਵੇਲ (ਕਸਕਿਊਟਾ) |
| ਕੀਟ-ਭਖੀ | ਵਾਧੂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਲਈ ਕੀੜੇ ਫੜਦਾ ਹੈ | ਘੜਾ ਪੌਦਾ, ਵੀਨਸ ਫ਼ਲਾਈਟ੍ਰੈਪ |
| ਮ੍ਰਿਤ-ਪੋਸ਼ੀ | ਮਰੇ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਸੋਖਦਾ ਹੈ | ਖੁੰਬਾਂ (ਉੱਲੀਆਂ) |
| ਸਹਿਜੀਵੀ | ਦੋ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ | ਲਾਈਕੇਨ (ਕਾਈ + ਉੱਲੀ); ਦਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police SI 2023 — ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਣੂ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਫਲੀਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਿੱਚ
ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਛੋਲੇ, ਮਟਰ, ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਵਰਗੇ ਫਲੀਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਂਸ ਇੱਕ ਘਾਹ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police Constable 2025 — ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਈਰੋਲਿਜ਼ੀਡੀਨ ਐਲਕਲਾਇਡ (PAs) ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਬੋਰਾਗਿਨੇਸੀ, ਐਸਟਰੇਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ੈਬੇਸੀ
PAs ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪੌਦੇ ਬੋਰੇਜ, ਗੁਲਦਾਊਦੀ ਅਤੇ ਮਟਰ ਕੁਲ ਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲੀ ਮੌਸਮ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਸਾਉਣੀ ਮਾਨਸੂਨ ਨਾਲ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਾੜ੍ਹੀ ਸਰਦੀਆਂ ਨਾਲ।
| ਮੌਸਮ | ਬਿਜਾਈ | ਵਾਢੀ | ਫ਼ਸਲਾਂ |
|---|---|---|---|
| ਸਾਉਣੀ (ਖ਼ਰੀਫ਼) | ਜੂਨ–ਜੁਲਾਈ | ਸਤੰਬਰ–ਅਕਤੂਬਰ | ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ, ਕਪਾਹ, ਬਾਜਰਾ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਸੋਇਆਬੀਨ |
| ਹਾੜ੍ਹੀ (ਰਬੀ) | ਅਕਤੂਬਰ–ਨਵੰਬਰ | ਮਾਰਚ–ਅਪ੍ਰੈਲ | ਕਣਕ, ਛੋਲੇ, ਮਟਰ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਜੌਂ |
| ਜ਼ੈਦ | ਮਾਰਚ | ਜੂਨ | ਤਰਬੂਜ਼, ਖੀਰਾ, ਮੂੰਗੀ |
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਸਾਉਣੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾੜ੍ਹੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲਈ ਠੰਢਾ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪੱਕਣ ਲਈ ਨਿੱਘਾ, ਸੁੱਕਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੈਦ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC APRO 2016 — ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਉਣੀ (ਖ਼ਰੀਫ਼) ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਮੱਕੀ
ਮੱਕੀ ਮਾਨਸੂਨ ਨਾਲ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਜੌਂ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PSSSB Patwari 2021 — ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਹੀਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਜੌਂ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ
ਜੌਂ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ–ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਜੋੜੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲੀ ਢੰਗ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਹੀ; ਫਿਰ ਬਿਜਾਈ, ਖ਼ੁਰਾਕ, ਪਾਣੀ, ਗੋਡੀ, ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ।
ਫ਼ਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਪੜਾਅ
- 1ਮਿੱਟੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾਵਾਹੀ (ਹਲ ਚਲਾਉਣਾ) ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪੋਲੀ ਤੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੱਧਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਖੁਰਦਾ।
- 2ਬਿਜਾਈਚੰਗੇ ਬੀਜ ਸਹੀ ਡੂੰਘਾਈ ਉੱਤੇ, ਅਕਸਰ ਸੀਡ-ਡ੍ਰਿਲ ਨਾਲ, ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- 3ਰੂੜੀ ਅਤੇ ਖਾਦਫ਼ਸਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਲਏ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮੁੜ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 4ਸਿੰਜਾਈਖੂਹ, ਨਹਿਰਾਂ ਤੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ; ਫੁਹਾਰਾ ਤੇ ਤੁਪਕਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- 5ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮਨਦੀਨ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ 2,4-D ਵਰਗੇ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- 6ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨਕੰਬਾਈਨ ਵੱਢਦੀ ਤੇ ਗਹਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਅਨਾਜ ਸੁਕਾ ਕੇ ਸਾਇਲੋ ਤੇ ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
| ਢੰਗ | ਅਰਥ | ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| ਇੱਕ-ਫ਼ਸਲੀ ਖੇਤੀ | ਇੱਕੋ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ | ਹਰ ਸਾਲ ਉਸੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ |
| ਮਿਸ਼ਰਤ ਖੇਤੀ | ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਫ਼ਸਲਾਂ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਕੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਬੀਜੀਆਂ | ਕਣਕ + ਛੋਲੇ; ਕਣਕ + ਸਰ੍ਹੋਂ |
| ਅੰਤਰ-ਫ਼ਸਲੀ ਖੇਤੀ | ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਫ਼ਸਲਾਂ ਮਿੱਥੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ | ਸੋਇਆਬੀਨ + ਮੱਕੀ |
| ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ | ਇੱਕੋ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ | ਕਣਕ, ਫਿਰ ਮੂੰਗੀ |
| ਕੈਚ ਫ਼ਸਲ | ਦੋ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਵਕਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ | ਕਣਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮੀ ਦੀ ਮੂੰਗੀ |
| ਰਿਲੇ ਖੇਤੀ | ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਸਲ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਗਲੀ ਬੀਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | — |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police Constable 2021 — ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪੋਲੀ ਅਤੇ ਮੁਸਾਮਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ _____ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਹਲ ਚਲਾਉਣਾ (Ploughing)
ਹਲ ਚਲਾਉਣਾ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਮੁੱਖ ਵਾਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਜਿੰਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪੋਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਵੀਆਂ ਫੇਰਨਾ ਤੇ ਢੇਲੇ ਭੰਨਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police Constable 2021 — ਕਿਹੜੀ ਖੇਤੀ ਇੱਕੋ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਪਿੰਗ
ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਪਿੰਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ, ਇੱਕੋ ਜ਼ਮੀਨ, ਹਰ ਸਾਲ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Patwari 2016 — ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੌਸਮੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੀਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਕੈਚ ਫ਼ਸਲ
ਕੈਚ ਫ਼ਸਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਛੋਟਾ ਵਕਫ਼ਾ 'ਫੜ' ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਣਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮੀ ਦੀ ਮੂੰਗੀ। ਅੰਤਰ ਫ਼ਸਲ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਗਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC OHE 2016 — ਜਦੋਂ _____ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਾਲ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਮੂੰਗੀ
ਮੂੰਗੀ ਇੱਕ ਦਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿਚਲਾ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਨਾਜਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਮੁੜ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਰਾਖੀ, ਬੀਟੀ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਫਲ ਪਕਾਉਣਾ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਤੋਂ ਪਛਾਣੋ — ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ ਕਪਾਹ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਬੀਟੀ ਕਪਾਹ
ਬੀਟੀ (Bt) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬੈਸਿਲਸ ਥੁਰਿੰਜੀਐਂਸਿਸ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਨ ਕਪਾਹ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੌਦਾ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਦੇ ਜੀਨ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਨਿਕ (ਜੀਨ-ਸੋਧਿਆ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬੀਟੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਜੀਨ→ਕਪਾਹ ਦਾ ਪੌਦਾ→ਸੁੰਡੀ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਈਥਾਈਲੀਨ ਇੱਕ ਪੌਦਾ-ਹਾਰਮੋਨ ਅਤੇ ਗੈਸ ਹੈ। ਪੱਕਦਾ ਫਲ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਕੇਲੇ ਤੇ ਅੰਬ ਇੱਕਸਾਰ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਈਥਾਈਲੀਨ ਗੈਸ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਐਸੀਟਿਲੀਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਵਰਤਣਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police Constable 2025 — ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੀਟ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਕਪਾਹ
ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ ਦਾ ਲਾਰਵਾ ਕਪਾਹ ਦੇ ਟੀਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਰੂੰ ਤੇ ਬੀਜ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਕਪਾਹ ਪੱਟੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੀਟ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC DSSO 2018 — ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਥਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। I. ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਨਿਕ ਪੌਦੇ ਬੀਟੀ ਕਪਾਹ ਵਿੱਚ Bt ਦਾ ਅਰਥ ਕਲੋਸਟ੍ਰਿਡੀਅਮ ਥੁਰਿੰਜੀਐਂਸਿਸ ਹੈ। II. Bt ਜੀਨ ਇੱਕ ਉੱਲੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। III. Bt ਜੀਨ ਪਾ ਕੇ ਨੀਮਾਟੋਡ-ਰੋਧਕ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ/ਕਿਹੜੇ ਸਹੀ ਹੈ/ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
ਤਿੰਨੇ ਗ਼ਲਤ ਹਨ। Bt ਬੈਸਿਲਸ ਹੈ (ਕਲੋਸਟ੍ਰਿਡੀਅਮ ਨਹੀਂ), ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੈ (ਉੱਲੀ ਨਹੀਂ), ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜੀਨ ਸੁੰਡੀ ਵਰਗੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨੀਮਾਟੋਡ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Police SI 2016 — ਹਰੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਟੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਗੈਸ ਹੈ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਈਥਾਈਲੀਨ
ਈਥਾਈਲੀਨ ਫਲ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਾਰਮੋਨ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਐਸੀਟਿਲੀਨ ਵੀ ਫਲ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਹਰ 'ਕ੍ਰਾਂਤੀ' ਖੇਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਹੈ — ਰੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
| ਕ੍ਰਾਂਤੀ | ਪੈਦਾਵਾਰ | ਜੁੜੇ ਨਾਂ |
|---|---|---|
| ਹਰੀ | ਅਨਾਜ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਣਕ | ਐਮ. ਐਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ (ਭਾਰਤ); ਨੌਰਮਨ ਬੋਰਲੌਗ (ਵੱਧ ਝਾੜ ਵਾਲੀ ਕਣਕ) |
| ਚਿੱਟੀ | ਦੁੱਧ | ਵਰਗੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਨ; ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ਲੱਡ |
| ਨੀਲੀ | ਮੱਛੀ (ਜਲ-ਖੇਤੀ) | — |
| ਪੀਲੀ | ਤੇਲ ਬੀਜ | — |
| ਸੁਨਹਿਰੀ | ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ (ਫਲ) ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ | — |
| ਗੋਲ | ਆਲੂ | — |
| ਸਲੇਟੀ | ਖਾਦਾਂ | — |
| ਚਾਂਦੀ | ਆਂਡੇ (ਮੁਰਗੀ-ਪਾਲਣ) | — |
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਣਕ ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ (HYV) ਨੂੰ ਸਿੰਜਾਈ, ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ। ਅਨਾਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਕਣਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਇਸ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
HYV ਬੀਜ→ਸਿੰਜਾਈ→ਖਾਦਾਂ→ਵੱਧ ਅਨਾਜ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · Punjab Election Kanungo 2021 — ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ' ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — ਐਮ. ਐਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ
ਐਮ. ਐਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਬੋਰਲੌਗ ਨੇ ਵੱਧ ਝਾੜ ਵਾਲੀ ਕਣਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Punjab Excise Inspector 2018 ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC OHE 2016 — 'ਚਿੱਟੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — ਵੀ. ਕੁਰੀਅਨ
ਵਰਗੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਨ ਨੇ ਅਮੂਲ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ਲੱਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
PYQ · PPSC EO 2018 — ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ: 1. ਪੀਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ – ਆਂਡੇ 2. ਸੁਨਹਿਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ – ਤੇਲ ਬੀਜ 3. ਗੋਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀ – ਆਲੂ 4. ਸਲੇਟੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ – ਖਾਦਾਂ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ/ਕਿਹੜੇ ਸਹੀ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 3 ਅਤੇ 4
ਗੋਲ = ਆਲੂ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ = ਖਾਦਾਂ ਸਹੀ ਹਨ। ਪੀਲੀ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 1 ਅਤੇ 2 ਗ਼ਲਤ ਹਨ। PPSC SSO 2018 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ।
| ਖੇਤਰ | ਅਰਥ | ਨੋਟ |
|---|---|---|
| ਡੇਅਰੀ (ਪਸ਼ੂ) | ਦੁੱਧ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਮੱਝਾਂ ਪਾਲਣਾ | ਮੁੱਰਾ ਮੱਝ; ਸਾਹੀਵਾਲ ਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਧੀ ਗਾਵਾਂ |
| ਮੁਰਗੀ-ਪਾਲਣ | ਮੁਰਗੀਆਂ ਪਾਲਣਾ | ਲੇਅਰ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਮੀਟ |
| ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ | ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਪਾਲਣਾ | ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਮੋਮ |
| ਮੱਛੀ-ਪਾਲਣ | ਮੱਛੀਆਂ ਪਾਲਣਾ | ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹੂ, ਕਤਲਾ |
| ਰੇਸ਼ਮ ਕੀਟ ਪਾਲਣ | ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਪਾਲਣਾ | ਕੋਏ ਤੋਂ ਰੇਸ਼ਮ |
ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪੁੱਛੀਆਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਦਾ ਨਿਕਲਣਾ ਵਾਸ਼ਪ-ਉਤਸਰਜਨ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
- ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾਲ (ਫਲੀਦਾਰ) ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
- ਹਾਈਡ੍ਰੋਪੋਨਿਕਸ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੌਦੇ ਉਗਾਉਣਾ ਹੈ।
- ਚੌਲ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਸਲੀ ਪੌਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਨੋਮ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
- ਰੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਛੱਲੇ ਗਿਣ ਕੇ ਪਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਅਨਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਜਾਈ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ।
ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ
ਆਖ਼ਰੀ ਦੁਹਰਾਈ — ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਲਪ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ; ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ।
- ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਨਹੀਂ।
- ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫਲੀਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
- ਮੱਕੀ, ਝੋਨਾ, ਕਪਾਹ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ; ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਛੋਲੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੇ।
- ਇੱਕ-ਫ਼ਸਲੀ = ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ; ਕੈਚ ਫ਼ਸਲ = ਦੋ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਛੋਟੀ ਫ਼ਸਲ।
- Bt ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ (ਬੈਸਿਲਸ) ਹੈ, ਉੱਲੀ ਨਹੀਂ; ਬੀਟੀ ਕਪਾਹ ਸੁੰਡੀ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਹੈ।
- ਫਲ ਈਥਾਈਲੀਨ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਈਥੇਨ ਜਾਂ ਐਸੀਟਿਲੀਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
- ਹਰੀ = ਅਨਾਜ, ਚਿੱਟੀ = ਦੁੱਧ, ਨੀਲੀ = ਮੱਛੀ, ਪੀਲੀ = ਤੇਲ ਬੀਜ, ਗੋਲ = ਆਲੂ, ਸਲੇਟੀ = ਖਾਦਾਂ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਦੋ ਅਨਾਜ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੂੰਗੀ ਉਗਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਮੂੰਗੀ ਇੱਕ ਦਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿਚਲਾ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਹਵਾ ਦੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਯੂਰੀਆ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਪੌਦੇ ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਫ਼ਲੈਸ਼ਕਾਰਡ
- ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਵਿਚਲੀ ਧਾਤ
- ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ
- ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਛੇਕ
- ਸਟੋਮੈਟਾ
- ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ
- ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ
- ਪਰਜੀਵੀ ਪੌਦਾ
- ਅਮਰਵੇਲ
- ਕਪਾਹ ਦਾ ਕੀਟ
- ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ
- ਫਲ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ
- ਈਥਾਈਲੀਨ
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
- ਐਮ. ਐਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ
- ਚਿੱਟੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
- ਵਰਗੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਨ
ਝਟਪਟ ਤੱਥ
- 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2, ਧੁੱਪ ਤੇ ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ ਨਾਲ
- ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ: ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ; ਸਟਾਰਚ ਪਰਖ: ਆਇਓਡੀਨ ਨੀਲਾ-ਕਾਲਾ
- ਫਲੀਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ-ਗੰਢਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ
- ਸਾਉਣੀ: ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ, ਕਪਾਹ; ਹਾੜ੍ਹੀ: ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਸਰ੍ਹੋਂ
- ਵਾਹੀ ਮਿੱਟੀ ਪੋਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕੈਚ ਫ਼ਸਲ ਵਕਫ਼ਾ ਭਰਦੀ ਹੈ
- Bt = ਬੈਸਿਲਸ ਥੁਰਿੰਜੀਐਂਸਿਸ; ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ = ਕਪਾਹ
- ਹਰੀ: ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ; ਚਿੱਟੀ: ਕੁਰੀਅਨ
- PAs: ਬੋਰਾਗਿਨੇਸੀ, ਐਸਟਰੇਸੀ, ਫ਼ੈਬੇਸੀ