ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਦਨ ਹੈ — ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (117 ਸੀਟਾਂ)। ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 13 ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 7 ਮੈਂਬਰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੀ ਇੱਕੋ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ: ਰਾਜਪਾਲ, 1947 ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
117
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ
34 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ
13
ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ
4 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ
7
ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ
ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣਦੇ ਹਨ
23
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬ ਕੌਣ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਵੋਟਰ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਤੱਕ
- ਲੋਕਵੋਟਰਹਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ 117 ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।
- ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (117 ਵਿਧਾਇਕ)ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 59 ਸੀਟਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਅਸਲ ਤਾਕਤਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਰਾਜਪਾਲ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਰਸਮੀ ਮੁਖੀਰਾਜਪਾਲਰਾਜ ਦਾ ਰਸਮੀ ਮੁਖੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ। ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਅਧਿਕਾਰੀਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ਤੱਕ।
ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ — ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ UT ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਾਂਝੀ
Ishita Gupta, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੱਥ ਸਮਾਰਕ (Open Hand), ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ — ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਦੀ ਰਚਨਾ
Raakesh Blokhra, Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
ਤਿੰਨ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ → ਸ਼ਿਮਲਾ → ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ
- 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂਲਾਹੌਰ
ਲਾਹੌਰ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
- 15 ਅਗਸਤ 1947ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਠਨ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਇਸ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ। ਡਾ. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
- 15 ਜੁਲਾਈ 1948ਪੈਪਸੂ ਦਾ ਗਠਨ
ਅੱਠ ਰਿਆਸਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰਿਆਸਤੀ ਸੰਘ (ਪੈਪਸੂ) ਬਣੀਆਂ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਿਆਲਾ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ) ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਸਨ।
- 1950"ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ" ਬਣਿਆ "ਪੰਜਾਬ"
ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
- 7 ਅਕਤੂਬਰ 1953ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ
ਉਦਘਾਟਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕੀਤਾ।
- 1 ਨਵੰਬਰ 1956ਪੈਪਸੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ
ਰਾਜ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ 1956 (States Reorganisation Act) ਅਧੀਨ।
- 1 ਨਵੰਬਰ 1966ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ
ਹਰਿਆਣਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਏ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ। 1 ਨਵੰਬਰ ਪੰਜਾਬ ਦਿਵਸ ਹੈ।
- 1 ਜਨਵਰੀ 1970ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਖ਼ਤਮ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਇੱਕ-ਸਦਨੀ ਬਣ ਗਿਆ।
- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਨੇ ਬਣਾਈ — ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ — ਨਾਲ ਸਨ ਪਿਅਰ ਜਾਨਰੇ, ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਫ਼ਰਾਈ ਅਤੇ ਜੇਨ ਡਰਿਊ। ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਐਲਬਰਟ ਮੇਅਰ ਦਾ ਸੀ।
- 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (UT, ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਖੇਤਰ) ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
- ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 1984 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਹੀ UT ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਨਾ ਰਲਾਓ: ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ; ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਕੇਂਦਰ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਕਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਿੱਖ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੰਡ, ਪੈਪਸੂ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਲਹਿਰ ਅਤੇ 1966 ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪੰਨੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਪੂਰਬੀ) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਸ਼ਿਮਲਾ
1947 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ 1953 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਨ ਤੱਕ ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਸਥਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਇੱਕ ਸਦਨ, 117 ਸੀਟਾਂ।
| ਨੁਕਤਾ | ਤੱਥ |
|---|---|
| ਕਿਸਮ | ਇੱਕ-ਸਦਨੀ (ਇੱਕ ਸਦਨ) — 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ |
| ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ | ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ) ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਖ਼ਾਤਮਾ) ਐਕਟ 1969 (Punjab Legislative Council (Abolition) Act) ਦੁਆਰਾ 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ |
| ਸੀਟਾਂ | 117 ਮੈਂਬਰ (ਵਿਧਾਇਕ), ਸਿੱਧੀ ਚੋਣ |
| ਰਿਜ਼ਰਵ ਸੀਟਾਂ | 34 ਸੀਟਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ |
| ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਅੰਕੜਾ | 59 ਸੀਟਾਂ |
| ਇਮਾਰਤ | ਪੈਲੇਸ ਆਫ਼ ਅਸੈਂਬਲੀ, ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ — ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ |
| 2022 ਦੀ ਚੋਣ | 16ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ; 117 ਵਿੱਚੋਂ AAP ਨੇ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ |
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਇੱਕ-ਸਦਨੀ ਬਨਾਮ ਦੋ-ਸਦਨੀ
ਇੱਕ-ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ-ਸਦਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਦਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1969 ਤੱਕ ਦੋ ਸਦਨ ਸਨ ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈ।
1970 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਦੋ ਸਦਨ→1969: ਪਰਿਸ਼ਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ→1 ਜਨਵਰੀ 1970: ਇੱਕ ਸਦਨ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ 2022: ਜਿੱਤੀਆਂ ਸੀਟਾਂ
| ਅਹੁਦਾ (ਕਦੋਂ) | ਵਿਅਕਤੀ |
|---|---|
| ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਸਪੀਕਰ (1947–51) | ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ |
| ਸਪੀਕਰ (2017–22) | ਰਾਣਾ ਕੇ.ਪੀ. ਸਿੰਘ |
| ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ (ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ) | ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ |
| ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ (ਜੁਲਾਈ 2018 ਤੋਂ) | ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ (AAP); ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਦੀ ਥਾਂ |
| ਸਪੀਕਰ (2022 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ) | ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ |
| ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ (2022 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ) | ਜੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੌੜੀ |
| ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ (2022 ਤੋਂ) | ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ (ਕਾਂਗਰਸ) |
ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਸਪੀਕਰਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਡਾ. ਸਤਿਆ ਪਾਲ 1952–54 ਵਿੱਚ ਸਪੀਕਰ ਰਹੇ, ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਠੀਕ ਬਾਅਦ।
- ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ 1954–62 ਵਿੱਚ ਸਪੀਕਰ ਰਹੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਬਣੇ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਪੀਕਰ ਕੌਣ ਸਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ
ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ 1947 ਤੋਂ 1951 ਤੱਕ ਸਪੀਕਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1952 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸਤਿਆ ਪਾਲ ਆਏ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ (ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ) ਕਿਸ ਸਾਲ ਦੀ 1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — 1970
ਖ਼ਾਤਮੇ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ 1969 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਦਨ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ
ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 13, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 7।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ
13 – 7 – 117: ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ (13) ਵੱਡੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੂੰ; ਛੋਟੀ (7) ਰਾਜ ਸਭਾ ਨੂੰ; ਅਤੇ 117 ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਇੱਕੋ ਸਦਨ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 7
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 7 ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 13 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਉਲਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜਪਾਲ
- ਰਾਜਪਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮੁਖੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 153–162)। ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ UT ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵੀ ਹੈ — ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ 1984 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਰਾਜਪਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ (ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਧਾਰਾ 165) ਅਤੇ ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਧਾਰਾ 243K) ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਰ ਚੰਦੂਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ (1947–53) ਸਨ।
| ਰਾਜਪਾਲ | ਕਾਰਜਕਾਲ |
|---|---|
| ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਪਾਟਿਲ | 22 ਜਨਵਰੀ 2010 – 22 ਜਨਵਰੀ 2015 |
| ਕਪਤਾਨ ਸਿੰਘ ਸੋਲੰਕੀ (ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ; ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ) | 22 ਜਨਵਰੀ 2015 – 22 ਅਗਸਤ 2016 |
| ਵੀ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਬਦਨੌਰ | 22 ਅਗਸਤ 2016 – 30 ਅਗਸਤ 2021 |
| ਬਨਵਾਰੀਲਾਲ ਪੁਰੋਹਿਤ | 31 ਅਗਸਤ 2021 – 28 ਜੁਲਾਈ 2024 |
| ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ | 31 ਜੁਲਾਈ 2024 ਤੋਂ |
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕਾਰਜਕਾਲ
ਹੋਕਿਸ਼ੇ ਸੇਮਾ ਕੋਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਸਿਰਫ਼ 12 ਦਿਨ (14–26 ਨਵੰਬਰ 1985) ਰਿਹਾ — ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: ਅਗਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਾਰਜਕਾਲਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਏ.ਆਰ. ਕਿਦਵਈ (ਅਖ਼ਲਾਕੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਕਿਦਵਈ): ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ, 3–16 ਨਵੰਬਰ 2004, 13 ਦਿਨ।
- ਜਸਟਿਸ ਆਰ.ਐੱਸ. ਨਰੂਲਾ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ): 1977 ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਜਪਾਲ, ਲਗਭਗ 23 ਦਿਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਕੌਣ ਸਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਬਨਵਾਰੀਲਾਲ ਪੁਰੋਹਿਤ
ਪੁਰੋਹਿਤ 31 ਅਗਸਤ 2021 ਤੋਂ 28 ਜੁਲਾਈ 2024 ਤੱਕ ਰਾਜਪਾਲ ਰਹੇ। ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ "ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਪਾਲ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1947 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ "ਪਹਿਲੇ" ਤੱਥ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਦੌਰ-ਦਰ-ਦੌਰ
- ਕਾਂਗਰਸ1947–66: ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂਭਾਰਗਵ → ਸੱਚਰ → ਕੈਰੋਂ → ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ
- ਕਾਂਗਰਸ1966–67ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ — ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਅਕਾਲੀ ਅਗਵਾਈ1967–71: ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਸਾਲਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ (ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ) → ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ → ਮੁੜ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ → ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ (1970)
- ਰਲਵਾਂ1972–87ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ → ਬਾਦਲ → ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ → ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ → ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ
- ਕੋਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ1987–92ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ — ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ
- ਰਲਵਾਂ1992–2002ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ → ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ → ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ (ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ) → ਬਾਦਲ
- ਰਲਵਾਂ2002–22ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ → ਬਾਦਲ (2007, 2012) → ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ → ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ (ਪਹਿਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ)
- AAP16 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂਭਗਵੰਤ ਮਾਨ, AAP ਦੀਆਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਯਾਦ ਰੱਖਣਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ: "ਪਹਿਲੇ"
ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ
1947 · ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
- ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
Unknown author, Wikimedia Commons · Public domain
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ
1956–64 · ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- "ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ"।
- ਪੂਰਾ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
Unknown author, Wikimedia Commons · Public domain
ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
1966–67 · 1966 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤੋਂ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ
1967 · ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ / ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਮਾਰਚ 1967 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ
1996–97 · ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਕਾਂਗਰਸ।
Jagseer S Sidhu, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ
2021–22 · ਪਹਿਲੇ SC ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
ABP Sanjha, Wikimedia Commons · CC BY 3.0
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ
1970–2017 · ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਕਾਰਜਕਾਲ
- 1970 ਤੋਂ 2017 ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
- ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ; 14ਵਾਂ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2015)।
Sanyam Bahga, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ
16 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ · ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (AAP)
- AAP ਦੀ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
Jaypee, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਯਾਦ ਰੱਖੋ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ — "ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕਿੱਥੇ ਰੁਕਣਾ?" (ਭ-ਸ-ਕ-ਰ): ਭਾਰਗਵ → ਸੱਚਰ → ਕੈਰੋਂ → ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ। 1966 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ → ਗੁਰਨਾਮ → ਗਿੱਲ — "ਮੇਰੇ ਗੁਣੀ ਗੁਰੂ" (ਮ-ਗ-ਗ)।
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ: ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ।
ਪੂਰੀ ਸਾਰਣੀ: ਹਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਲਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ | ਪਾਰਟੀ | ਕਾਰਜਕਾਲ | ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|---|---|
| ਡਾ. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ | ਕਾਂਗਰਸ | 1947–49; 1949–51; 1964 (ਕਾਰਜਕਾਰੀ, 21 ਜੂਨ – 6 ਜੁਲਾਈ) | ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ; ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ |
| ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ | ਕਾਂਗਰਸ | 1949 (ਅਪ੍ਰੈਲ–ਅਕਤੂਬਰ); 1952–56 | ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ |
| ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ | ਕਾਂਗਰਸ | 1956–64 | "ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ" |
| ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ | ਕਾਂਗਰਸ | 1964–66 | 1966 ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ |
| ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ | ਕਾਂਗਰਸ | 1966–67 | ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤੋਂ) |
| ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ | ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਸੰਤ) | 1967; 1969–70 | ਪਹਿਲੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ |
| ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ | ਪੰਜਾਬ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ | 1967–68 | ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ (1967 ਦਾ ਐਕਟ) |
| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ | ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ | 1970–71; 1977–80; 1997–2002; 2007–17 | ਪੰਜ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ; ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਕਾਰਜਕਾਲ |
| ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ | ਕਾਂਗਰਸ | 1972–77 | ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (1982–87) |
| ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ | ਕਾਂਗਰਸ | 1980–83 | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ (1983–85) |
| ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ | ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ | 1985–87 | 11 ਜੂਨ 1987 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ |
| ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ | ਕਾਂਗਰਸ | 1992–95 | 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ; 31 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ |
| ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ | ਕਾਂਗਰਸ | 1995–96 | |
| ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ | ਕਾਂਗਰਸ | 1996–97 | ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ |
| ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | ਕਾਂਗਰਸ | 2002–07; 2017–21 | ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ |
| ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ | ਕਾਂਗਰਸ | 2021–22 | ਪਹਿਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ |
| ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ | ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ | 16 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ | AAP ਦੀਆਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ |
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 14ਵਾਂ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਲਈ) ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ: 1. ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ 2. ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ 3. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ 4. ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — 3, 2, 1, 4
ਭਾਰਗਵ (1947) → ਸੱਚਰ (1949) → ਕੈਰੋਂ (1956) → ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ (1992)।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੌਣ ਸਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: D — ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ
ਉਹ ਮਾਰਚ 1967 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ
ਅੱਠ ਵਾਰ — ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਧਾਰਾ 356 ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਪਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੁਅੱਤਲ ਜਾਂ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
8
ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ
1951 ਤੋਂ 1992
1987–92
ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ
ਲਗਭਗ 5 ਸਾਲ
0
1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ
356
ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ
| ਵਾਰ | ਨੋਟ |
|---|---|
| 1 · 1951 | ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ |
| 2 · 1966 | ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ |
| 3 · 1968–69 | ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ |
| 4 · 1971–72 | — |
| 5 · 1977 | — |
| 6 · 1980 | — |
| 7 · 1983–85 | ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ (29 ਸਤੰਬਰ 1985) ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ |
| 8 · 11 ਜੂਨ 1987 – 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992 | ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ; ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ। ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ |
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲੱਗਿਆ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: A — 8
1951, 1966, 1968, 1971, 1977, 1980, 1983 ਅਤੇ 1987। 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।
ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਤੱਕ
ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪੌੜੀ
- 1ਰਾਜਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ; ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ।
- 5ਡਿਵੀਜ਼ਨਮੁਖੀ: ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।
- 23 (2021 ਤੋਂ)ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਮੁਖੀ: ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (IAS ਅਧਿਕਾਰੀ)।
- ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਮੁਖੀ: ਉਪ-ਮੰਡਲ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ (SDM)।
- ਲਗਭਗ 97 + 82 (2024)ਤਹਿਸੀਲ / ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲਤਹਿਸੀਲਦਾਰ / ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
- ਲਗਭਗ 150ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕਬਲਾਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਅਫ਼ਸਰ (BDPO)।
- ਲਗਭਗ 12,500ਪਿੰਡਪਟਵਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸਰਪੰਚ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਨਕਸ਼ਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਜਲੰਧਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (7)ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (6)ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (4)ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (3)ਰੂਪਨਗਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (3)ਦਰਿਆ
ਨਕਸ਼ਾ: geoBoundaries (ODbL; DataMeet CC BY 2.5 IN), Natural Earth ਦਰਿਆ (ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ)
ਸੂਚੀਆਂ: ਹਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਦੋਂ ਬਣੇਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਡਿਵੀਜ਼ਨ | ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ | ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ |
|---|---|---|
| ਜਲੰਧਰ | 7 | ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ |
| ਪਟਿਆਲਾ | 6 | ਪਟਿਆਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਬਰਨਾਲਾ |
| ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ | 4 | ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੋਗਾ |
| ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ | 3 | ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ |
| ਰੂਪਨਗਰ | 3 | ਰੂਪਨਗਰ, ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ), ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ) |
ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ
- 196611 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੰਜਾਬ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ) ਵੀ ਸੀ।
- 1972ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ
ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਾਇਆ।
- 1992ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ
ਦੋਵੇਂ ਵਿਸਾਖੀ, 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਨੂੰ।
- 1995ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ, ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
ਮੁਕਤਸਰ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਹੈ; ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਬਣਿਆ।
- 2006ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਬਰਨਾਲਾ
18ਵਾਂ, 19ਵਾਂ ਅਤੇ 20ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ।
- 2011ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ
27 ਜੁਲਾਈ 2011 — 21ਵਾਂ ਅਤੇ 22ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ।
- 2021ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ
23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਾਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਤੱਥ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 5
ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ — ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਮੁਖੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।
ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ।
- ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪੰਜਾਬ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ 1994 (Punjab Panchayati Raj Act) ਹੈ, ਜੋ 73ਵੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ (1992) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਿਆ।
- ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਸੀਟਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਹੋਣ। ਇਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ ਹੈ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ।
- ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ 50% (ਅੱਧੀਆਂ) ਸੀਟਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ (2017 ਸੋਧ)।
- ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਚੋਣਾਂ ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ (1994 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ)।
- ਨਗਰ ਨਿਗਮ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਮੋਗਾ, ਫਗਵਾੜਾ, ਅਬੋਹਰ, ਬਟਾਲਾ, ਕਪੂਰਥਲਾ।
ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਧਾਰਾ 243K) ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਖਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਰਾਜ ਸਭਾ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਅੱਧੀਆਂ
ਪੰਜਾਬ ਤਿੰਨੇ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ 50% ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ
| ਸੰਸਥਾ | ਮੁੱਖ ਤੱਥ |
|---|---|
| ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ; ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ UT ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਈ ਸਾਂਝੀ। 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ (ਇਤਿਹਾਸ ਹੇਠਾਂ) |
| ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ | 1994 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਧਾਰਾ 243K); ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਪੰਜਾਬ ਲੋਕਪਾਲ | ਪੰਜਾਬ ਲੋਕਪਾਲ ਐਕਟ 1996 (Punjab Lokpal Act) ਅਧੀਨ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ। ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਪਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਉੱਤਰ ਜਸਟਿਸ ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਸੋਢੀ ਹੈ; ਜਸਟਿਸ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ 2019 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ |
| ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ | ਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਧਾਰਾ 165); ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ |
| ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ | ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ। ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ |
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ (ਪੀਟਰਹੌਫ਼ ਇਮਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਪੰਜਾਬ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ। ਪਹਿਲੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ: ਸਰ ਐਰਿਕ ਵੈਸਟਨ।
- 1955 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਆਈ।
- 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਨਾਂ ਹੇਠ ਪਹਿਲੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਜਸਟਿਸ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਸਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਕੌਣ ਸੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ
IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਾਓ।
ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀਕ
| ਵਿਸ਼ਾ | ਤੱਥ |
|---|---|
| ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ | ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ — ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ 1967 (Punjab Official Language Act) ਦੁਆਰਾ (ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸਰਕਾਰ)। 2008 ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਨੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤੀ |
| ਰਾਜ ਚਿੰਨ੍ਹ | ਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੰਭ-ਸਿਰ, ਉੱਪਰ ਕਣਕ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੋ ਕਾਟਵੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ; ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ ਸਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ |
| ਰਾਜ ਪਸ਼ੂ | ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ (Blackbuck) |
| ਰਾਜ ਪੰਛੀ | ਬਾਜ਼ (Northern Goshawk) |
| ਰਾਜ ਰੁੱਖ | ਟਾਹਲੀ (ਸ਼ੀਸ਼ਮ) |
| ਰਾਜ ਜਲ-ਜੀਵ | ਸਿੰਧ ਦਰਿਆਈ ਡਾਲਫ਼ਿਨ (Indus river dolphin) |
| ਪੰਜਾਬ ਦਿਵਸ | 1 ਨਵੰਬਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ, 1966) |
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
ਰਾਜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿਚਲੀ ਕਣਕ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦਾ ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ" ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਦਾ ਸਾਲ 1967 ਯਾਦ ਰੱਖੋ, 1966 ਨਹੀਂ — 1966 ਪੁਨਰਗਠਨ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸ ਸਾਲ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: B — 1967
ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ 1967 ਨੇ ਕੀਤਾ। 1966 ਪੁਨਰਗਠਨ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ — ਇਹ ਆਮ ਗ਼ਲਤ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਨੂੰਨ
| ਕਾਨੂੰਨ (ਸਾਲ) | ਇਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ |
|---|---|
| ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ (1966) | ਹਰਿਆਣਾ ਬਣਾਇਆ, ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ UT ਬਣਾਇਆ (1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤੋਂ ਲਾਗੂ) |
| ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ (1967) | ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣੀ |
| ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਖ਼ਾਤਮਾ) ਐਕਟ (1969) | 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ ਖ਼ਤਮ |
| ਪੰਜਾਬ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ (1994) | ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਪੰਚਾਇਤਾਂ |
| ਪੰਜਾਬ ਲੋਕਪਾਲ ਐਕਟ (1996) | ਰਾਜ ਦਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਪਾਲ (ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ) ਬਣਾਇਆ |
| ਪੰਜਾਬ ਅੱਗ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਐਕਟ (2024) | ਥਾਵਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ (ਵੇਰਵਾ ਹੇਠਾਂ) |
ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: ਅੱਗ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਐਕਟ 2024ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਇਹ ਥਾਵਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ — ਘੱਟ (Low), ਉੱਚ (High) ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ (Highest)। "ਦਰਮਿਆਨੀ" (Moderate) ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਹੀਂ।
- ਡਿਊਟੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਅੱਗ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਐਕਟ 2024 ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਅੱਗ-ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — ਦਰਮਿਆਨੀ (Moderate)
ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ: ਘੱਟ, ਉੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ।
ਮਿਤੀਵਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ
- 2015: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ 14ਵਾਂ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
- ਜੂਨ 2020: ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ।
- 2021: ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ।
- ਫ਼ਰਵਰੀ–ਮਾਰਚ 2022: AAP ਨੇ 117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ; ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
- ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਬੋਰਡਾਂ ਲਈ ਦੇਖੋ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ: ਹਾਲੀਆ ਘਟਨਾਵਾਂਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- 15–17 ਮਾਰਚ 2023: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ G20 ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ (Education Working Group) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ (ਭਾਰਤ ਦੀ G20 ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੌਰਾਨ)।
- 26 ਜਨਵਰੀ 2025: 76ਵੇਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 117 ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਜਵਾਬ: C — 92
AAP ਨੇ 92, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 18 ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 3 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 59 ਹੈ।
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- 13 ਬਨਾਮ 7: ਲੋਕ ਸਭਾ = 13, ਰਾਜ ਸਭਾ = 7। ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਉਲਟ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਇੱਕ-ਸਦਨੀ, ਦੋ-ਸਦਨੀ ਨਹੀਂ: 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਦਨ ਹੈ। 117 ਸਹੀ ਹੈ; 121 ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
- ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ: ਲਾਹੌਰ (1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) → ਸ਼ਿਮਲਾ (1947–53) → ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (1953 ਤੋਂ)। 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ (ਪਟਿਆਲਾ ਪੈਪਸੂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ)।
- ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਨਾਮ 1966 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ: ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ (1947) ਬਨਾਮ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ (1966)। ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ: ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ (1967)।
- ਕੈਰੋਂ ਬਨਾਮ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ: ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1956–64) ਰਹੇ; ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵੱਡੇ ਅਕਾਲੀ ਨੇਤਾ ਸਨ ਪਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣੇ।
- ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ: 11 ਜੂਨ 1987 – 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992। 1992–95 ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਨਹੀਂ।
- ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ: ਪੰਜਾਬ = ਅੱਧੀਆਂ (50%); ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ = ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ।
- ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ — ਰਾਜਪਾਲ; ਖ਼ੁਦ ਰਾਜਪਾਲ — ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ।
- ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ = ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ; ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ = ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
- ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ = ਪਹਿਲੇ ਸਪੀਕਰ (1947); ਕਪਤਾਨ ਸਿੰਘ ਸੋਲੰਕੀ = ਰਾਜਪਾਲ (ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ, 2015–16)। ਨਾਂ ਨਾ ਰਲਾਓ।
ਝਟਪਟ ਦੁਹਰਾਈ
ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਲਓ।
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਪਹਿਲਾ ਕੌਣ ਸੀ…?
- ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1947)
- ਡਾ. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ — ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1966)
- ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
- ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ / ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1967)
- ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ
- ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ (1996–97)
- ਪਹਿਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
- ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ (2021–22)
- ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਸਪੀਕਰ
- ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ (1947–51)
- ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ
- ਸਰ ਚੰਦੂਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ (1947–53)
- ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ
- ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ (ਜੂਨ 2020)
- ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਪਾਲ (ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਉੱਤਰ)
- ਜਸਟਿਸ ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਸੋਢੀ
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਲਈ 20 ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਤੱਥਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਝਟਪਟ ਤੱਥ
- ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ: 117 ਸੀਟਾਂ, 34 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ
- ਇੱਕ-ਸਦਨੀ: 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ
- ਲੋਕ ਸਭਾ: 13 (4 ਰਾਖਵੀਆਂ); ਰਾਜ ਸਭਾ: 7
- ਰਾਜਧਾਨੀ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (UT), ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ
- ਰਾਜਧਾਨੀ 1947–53: ਸ਼ਿਮਲਾ; 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਲਾਹੌਰ
- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰ: ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ
- ਹਾਈ ਕੋਰਟ: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
- ਰਾਜਪਾਲ = ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ (1984 ਤੋਂ)
- ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ: ਸਰ ਚੰਦੂਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ
- ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕਾਰਜਕਾਲ: ਹੋਕਿਸ਼ੇ ਸੇਮਾ (12 ਦਿਨ, 1985)
- ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ: ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ (3 ਵਾਰ)
- ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ: ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ (1967)
- ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ: ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ
- ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ: 8 ਵਾਰ; ਆਖ਼ਰੀ 1987–92
- ਪਹਿਲੇ ਸਪੀਕਰ: ਸ. ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ
- ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ 5; ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 23 (ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, 2021)
- ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ: 50%
- ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ: ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
- ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ: ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ), 1967 ਦਾ ਐਕਟ
- ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ: ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ (2020)
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ 13 ਲੋਕ ਸਭਾ, 7 ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ 117 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਦੋ-ਸਦਨੀ ਜਾਂ ਇੱਕ-ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਇੱਕ-ਸਦਨੀ। ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ 13 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ, 7 ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ 117 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ-ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ: ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ, ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ, ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ।
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਭਾਰਗਵ (1947) → ਗਿੱਲ (1967) → ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ (1972) → ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ (1980)।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
11 ਜੂਨ 1987 (ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ) ਤੋਂ 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992 (ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ) ਤੱਕ। ਇਹ ਅੱਠਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।