ਡਰਾਈਵਰ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲਾਉਣ ਉੱਤੇ ਬੱਸ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ? ਰਾਕੇਟ ਉੱਪਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਉੱਪਰ ਸੁੱਟੀ ਗੇਂਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਾਂ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਗਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਦੂਰੀ ਤੇ ਚਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਸੰਵੇਗ, ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ:
- ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਪਨ; ਚਾਲ, ਵੇਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਗ
- ਬਲ, ਜੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਯਮ
- ਸੰਵੇਗ, ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
- ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ, ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਣਾ, g, ਅਤੇ ਪੁੰਜ ਬਨਾਮ ਭਾਰ
ਗਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਵਿਸਥਾਪਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਹੈ।
| ਰਾਸ਼ੀ | ਅਰਥ | SI ਇਕਾਈ |
|---|---|---|
| ਚਾਲ | ਦੂਰੀ ÷ ਸਮਾਂ | m/s |
| ਵੇਗ | ਵਿਸਥਾਪਨ ÷ ਸਮਾਂ (ਦਿਸ਼ਾ ਸਮੇਤ ਚਾਲ) | m/s |
| ਪ੍ਰਵੇਗ | ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ÷ ਸਮਾਂ | m/s² |
| ਮੰਦਨ | ਰਿਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵੇਗ: ਵਸਤੂ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | m/s² |
| ਸਮੀਕਰਨ | ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ |
|---|---|
| v = u + at | ਵੇਗ ਅਤੇ ਸਮਾਂ |
| s = ut + ½at² | ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ |
| v² − u² = 2as | ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਵੇਗ |
ਇੱਕਸਾਰ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਵੇਗ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਤੀ ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਲ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਭਿਕੇਂਦਰੀ ਬਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਚੰਨ ਇਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਦੂਰੀ–ਸਮਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਉੱਤੇ ਢਲਾਣ ਚਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਵੇਗ–ਸਮਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਉੱਤੇ ਢਲਾਣ ਪ੍ਰਵੇਗ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੇਖਾ ਹੇਠਲਾ ਖੇਤਰਫਲ ਦੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਾਹਨ ਦਾ ਓਡੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਪੀਡੋਮੀਟਰ ਚਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਯਮ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਜੜ੍ਹਤਾ, ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ F = ma, ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ।
ਬਲ ਧੱਕਾ ਜਾਂ ਖਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਲ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ SI ਇਕਾਈ ਨਿਊਟਨ (N) ਹੈ। 1 N ਬਲ 1 kg ਪੁੰਜ ਨੂੰ 1 m/s² ਪ੍ਰਵੇਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਬਲ ਹੀ ਗਤੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਰੱਸਾਕਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ, ਬਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਬਲ: ਬਾਲਟੀ ਚੁੱਕਣਾ
- ਰਗੜ: ਰਿੜ੍ਹਦੀ ਗੇਂਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੁਕਦੀ ਹੈ
- ਚੁੰਬਕੀ ਬਲ: ਚੁੰਬਕ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪਿੰਨਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ
- ਸਥਿਰ ਬਿਜਲਈ ਬਲ: ਰਗੜੀ ਕੰਘੀ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ
- ਗੁਰੂਤਾ: ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ
| ਨਿਯਮ | ਇਹ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ |
|---|---|---|
| ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ (ਜੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਨਿਯਮ) | ਵਸਤੂ ਵਿਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਬਲ ਨਾ ਲੱਗੇ | ਬੱਸ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕਣ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰੀ ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਝਾੜੀ ਦਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੜ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ |
| ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ | ਬਲ = ਸੰਵੇਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਦਰ, ਇਸ ਲਈ F = ma | ਫ਼ੀਲਡਰ ਕੈਚ ਫੜਦੇ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ; ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਵਾਲੇ ਨਰਮ ਗੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ |
| ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ | ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖਰੀ ਵਸਤੂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ | ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ; ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ; ਤੈਰਾਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਣਾ |
ਜੜ੍ਹਤਾ ਵਸਤੂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਮ ਜਾਂ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਪੁੰਜ ਜੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ: ਭਰੇ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਰੋਕਣਾ ਸਾਈਕਲ ਨਾਲੋਂ ਔਖਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਅਚਾਨਕ ਚੱਲਣ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਯਾਤਰੀ ਪਿੱਛੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ (ਵਿਰਾਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ)। ਅਚਾਨਕ ਰੁਕਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ (ਗਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ)।
ਸੰਵੇਗ (p) = ਪੁੰਜ × ਵੇਗ। ਇਸ ਦੀ ਇਕਾਈ kg m/s ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਬਲ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਸੰਵੇਗ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੰਵੇਗ ਸੁਰੱਖਿਅਣ ਦਾ ਨਿਯਮ। ਬੰਦੂਕ ਚੱਲਣ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਉਲਟ ਸੰਵੇਗ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਛਲੇ ਝਟਕੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ (ਰੀਕੋਇਲ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ, ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰ
ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਡਿੱਗਦੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਚਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਗ g ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਹਰ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਦੇ ਵਰਗ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ: F = G m₁m₂ / d²। ਦੂਰੀ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਬਲ ਇੱਕ-ਚੌਥਾਈ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। G ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਸਥਿਰ ਅੰਕ ਹੈ, 6.67 × 10⁻¹¹ N m²/kg², ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ।
- ਇਹ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ
- ਇਹ ਚੰਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ
- ਚੰਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
- 10 s: ਛੱਡੀਚਾਲ 0 m/s
- 21 s ਮਗਰੋਂਚਾਲ ਲਗਭਗ 9.8 m/s
- 32 s ਮਗਰੋਂਚਾਲ ਲਗਭਗ 19.6 m/s
- 43 s ਮਗਰੋਂਚਾਲ ਲਗਭਗ 29.4 m/s
ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੇੜੇ ਹਰ ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਦੀ ਵਸਤੂ ਲਗਭਗ 9.8 m/s² ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਜ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਖੰਭ ਤੇ ਸਿੱਕਾ ਇਕੱਠੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। g ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨਾਲੋਂ ਧਰੁਵਾਂ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ g ਸਿਫ਼ਰ ਹੈ।
ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਰ ਤੱਥਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਲਾਇਨ ਵੇਗ ਲਗਭਗ 11.2 km/s ਹੈ: ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਧੱਕੇ ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖਿੱਚ ਛੱਡਣ ਲਈ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਲ।
- ਗੈਲੀਲੀਓ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰੀ ਤੇ ਹਲਕੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕੋ ਦਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਕੈਪਲਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਪੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਨਿਯਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ
ਆਖ਼ਰੀ ਦੁਹਰਾਈ — ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਲਪ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਣਾ: ਪ੍ਰਵੇਗ ਸਥਿਰ ਹੈ; ਵੇਗ ਤੇ ਚਾਲ ਨਹੀਂ।
- g (9.8 m/s², ਥਾਂ-ਥਾਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ G (6.67 × 10⁻¹¹ N m²/kg², ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ) ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭਾਰ: ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ (ਸਿਫ਼ਰ)। ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ: ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ।
- ਰਾਕੇਟ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ: ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ — ਕੈਪਲਰ ਨਹੀਂ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨਹੀਂ।
- ਬੱਸ ਚੱਲੇ: ਪਿੱਛੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਾਂ (ਵਿਰਾਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ)। ਬੱਸ ਰੁਕੇ: ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਾਂ (ਗਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ)।
- ਇੱਕਸਾਰ ਚੱਕਰੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਗਤੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਚਾਲ ਸਥਿਰ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿਰਾਮ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ 5 s ਵਿੱਚ 20 m/s ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਗ ਕਿੰਨਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
a = (v − u) / t = (20 − 0) / 5 = 4 m/s²।
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪੁੰਜ 60 kg ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ (g = 10 m/s²) ਅਤੇ ਚੰਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਕਿੰਨਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ W = 60 × 10 = 600 N। ਚੰਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ: 100 N। ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁੰਜ 60 kg ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਬਲ ਦੀ SI ਇਕਾਈ
- ਨਿਊਟਨ (N)
- ਜੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਮਾਪ
- ਪੁੰਜ
- ਸੰਵੇਗ
- ਪੁੰਜ × ਵੇਗ
- ਰਾਕੇਟ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
- ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ
- ਸੁਤੰਤਰ ਡਿੱਗਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ
- ਪ੍ਰਵੇਗ (g)
- ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ g
- 9.8 m/s²
- ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭਾਰ
- ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ
- 36 km/h ਨੂੰ m/s ਵਿੱਚ
- 10 m/s
- ਦੂਰੀ ਅਦਿਸ਼; ਵਿਸਥਾਪਨ ਸਦਿਸ਼
- km/h × 5/18 = m/s
- v = u + at; s = ut + ½at²; v² − u² = 2as
- ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਜੜ੍ਹਤਾ; ਦੂਜਾ F = ma; ਤੀਜਾ ਕਿਰਿਆ–ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
- p = mv; ਸੰਵੇਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਰਾਕੇਟ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ
- g = 9.8 m/s²; ਧਰੁਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਸਿਫ਼ਰ
- ਭਾਰ = mg, ਨਿਊਟਨ ਵਿੱਚ; ਚੰਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 1/6