ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ, ਸੇਵਾ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "… ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" (ਉਪਨਾਮ ਜਾਂ ਖ਼ਿਤਾਬ) ਅਤੇ "… ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਹੈ?"। ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਨਾਮਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਰਣੀ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ।
ਉਪਨਾਮ ਅਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ। ਇਹ ਸਾਰਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰੋ; ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਫ਼ਲੈਸ਼ਕਾਰਡ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਹਨ।
| ਉਪਨਾਮ / ਖ਼ਿਤਾਬ | ਵਿਅਕਤੀ · ਖੇਤਰ |
|---|---|
| ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ | ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ · ਸ਼ਾਸਕ |
| ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ | ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ · ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ |
| ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ | ਭਗਤ ਸਿੰਘ · ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ |
| ਬਾਬਾ / ਗ਼ਦਰ ਬਾਬਾ | ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ · ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ |
| ਰਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ | ਊਧਮ ਸਿੰਘ · ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ |
| ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ | ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ · 1907 ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ |
| ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ | ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ · ਰਾਜਨੀਤੀ |
| ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ | ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ · ਸਮਾਜ-ਸੇਵਾ (ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ) |
| ਸੁਪਰਕੌਪ | ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ · ਪੁਲਿਸ |
| ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ | ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ · ਵਿਗਿਆਨ |
| ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ (ਬੁਲਬੁਲ) | ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ · ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ |
| ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ | ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ · ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ |
| ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ | ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ · ਐਥਲੈਟਿਕਸ |
| ਸ਼ਾਰਟ ਕਾਰਨਰ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ | ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ · ਹਾਕੀ |
| ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ | ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ · ਕੁਸ਼ਤੀ |
| ਪੰਥ ਰਤਨ ਫ਼ਖ਼ਰ-ਏ-ਕੌਮ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ · ਰਾਜਨੀਤੀ (ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਖ਼ਿਤਾਬ, 2011) |


- ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ
- "ਬਾਬਾ" / "ਗ਼ਦਰ ਬਾਬਾ" ਕਹਾਏ

- "ਰਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ" ਨਾਂ ਅਪਣਾਇਆ
- ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਦੇ ਹਾਕੀ ਓਲੰਪੀਅਨ ਨਹੀਂ

- "ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ"
- 1907 ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ

ਹੋਰ ਖ਼ਿਤਾਬ: ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਉਪਨਾਮ / ਖ਼ਿਤਾਬ | ਵਿਅਕਤੀ | ਖੇਤਰ |
|---|---|---|
| ਛੇਵਾਂ ਦਰਿਆ; ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ | ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ | ਸਾਹਿਤ |
| ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਟੈਗੋਰ | ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ | ਸਾਹਿਤ |
| ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ | ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ | ਸਾਹਿਤ |
| ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ | ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ | ਰੰਗਮੰਚ |
| ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ | ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ | ਕਵਿਤਾ |
| ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ | ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ | ਸਾਹਿਤ |
| ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ | ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ | ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ |
| ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦਾਦੀ | ਨੋਰਾ ਰਿਚਰਡਜ਼ | ਰੰਗਮੰਚ |
| ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ | ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ | ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ |
ਕੇਸਰੀ ਸ਼ੇਰ, ਕੋਇਲ ਗੀਤ। ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ = ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ (ਸ਼ੇਰ)। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ = ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ)। ਸ਼ੇਰ ਦਹਾੜਦਾ ਹੈ, ਕੋਇਲ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ
- ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ
- ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ
- ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
- ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ
- ਭਗਤ ਸਿੰਘ
- ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ
- ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ (ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ)
- ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ
- ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ
- ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ
- ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ
- ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ
- ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ (ਮੋਗਾ)
- ਸੁਪਰਕੌਪ
- ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ
- ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ
- ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ
- ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
- ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ

ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ (1865–1928) ਲਾਲ-ਬਾਲ-ਪਾਲ ਤਿੱਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ।
- ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਖ਼ਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਹੈ।
- ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਨੇਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ "ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ" ਨਹੀਂ।
- ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ = ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ (ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ)। ਸੰਤ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਚੇਵਾਲ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ = ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨਹੀਂ।
- ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ = ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਪਰ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ (ਸੁੰਦਰੀ) ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।
ਸਮਾਜ-ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸੇਵਾ
ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ।
- ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
- 1947 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬੇਸਹਾਰਾ (ਬਹੁਤ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਬੇਘਰ), ਅਪਾਹਜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਘਰ ਹੈ।
- ਇਸ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ "ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 5 ਅਗਸਤ 1992 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਘਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ — ਗ਼ਰੀਬ, ਅਪਾਹਜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ। ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
| ਵਿਅਕਤੀ | ਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ |
|---|---|
| ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ | ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ (1949)। 1972 ਵਿੱਚ IPS ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ — ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੀ ਪਹਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ UN ਪੁਲਿਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਜਪਾਲ ਰਹੇ। |
| ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ | ਅਸਾਮ–ਮੇਘਾਲਿਆ ਕਾਡਰ (1958 ਬੈਚ) ਦੇ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ। 1988–90 ਅਤੇ 1991–95 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ DGP। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ "ਸੁਪਰਕੌਪ" ਕਹਾਏ। |
| ਮੇਜਰ-ਜਨਰਲ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ (2011–14)। |
| ਸੰਤ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਚੇਵਾਲ | ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੀ ਨਦੀ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ। |

- ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ
- ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ (1972)
- ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਜਪਾਲ
- "ਸੁਪਰਕੌਪ"
- ਕਾਡਰ: ਅਸਾਮ–ਮੇਘਾਲਿਆ (1958 ਬੈਚ)
- ਪੰਜਾਬ ਦੇ DGP, 1988–90 ਅਤੇ 1991–95
ਹਰ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਡਰ (ਮੂਲ ਰਾਜ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ ਦਾ ਕਾਡਰ ਅਸਾਮ–ਮੇਘਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਡਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਾਇਨਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ — ਇਸ ਲਈ "ਕਿਹੜਾ ਕਾਡਰ?" ਦਾ ਉੱਤਰ ਅਸਾਮ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਨਹੀਂ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ "ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ" ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ। 1947 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਸਹਾਰਾ, ਅਪਾਹਜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 1992 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ
ਉਹ ਰਿਆਸਤ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਦਿੱਤਾ।
| ਸ਼ਾਸਕ | ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|
| ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ | ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ; ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ (1763) |
| ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ | ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਵਾਇਆ (1837) |
| ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹੱਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਬਣਵਾਇਆ (1847) |
| ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਰਾਜ 1900–38) | ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਿੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ, ਲੰਡਨ, 1930 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ; ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ |
| ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਾਸਕ; ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ (1948) |
- ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ (1763)

- ਪਹਿਲੀ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ, ਲੰਡਨ, 1930
- ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਿੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ
- ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ

- ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
- ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ (1948)
ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਿਰਜਕ
ਦੋ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮ
- "ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ" ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ
- 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਕੱਚ ਦੇ ਬਰੀਕ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭੇਜਣ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
- "ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ" ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ
- ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2021 (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ)
- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ PWD (ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ) ਦੇ ਸੜਕ ਇੰਸਪੈਕਟਰ
- ਲਗਭਗ 1957 ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਣਾਇਆ
- ਕਬਾੜ ਵਰਤਿਆ: ਟੁੱਟੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ, ਟਾਈਲਾਂ, ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਪੱਥਰ
- 1976 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ; ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਨੇੜੇ ਲਗਭਗ 40 ਏਕੜ
- ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1984


ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਘੁਮਿਆਰ-ਕਲਾਕਾਰ
"ਕਿਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ?" ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਕਲਾਕਾਰ · ਖੇਤਰ | ਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ |
|---|---|
| ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ (1901–1986) · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਚਿੱਤਰ; ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ ਅਤੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰ; ਅੰਦਰੇਟਾ (ਕਾਂਗੜਾ, ਹਿਮਾਚਲ) ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1983 |
| ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ (1923–1990) · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜੰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚਿੱਤਰ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ |
| ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ (ਐੱਸ.ਜੀ.) · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਫ਼ਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (1928) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ |
| ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ (1913–1941) · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ; "ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ" (Three Girls), "ਦੁਲਹਨ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (Bride's Toilet); ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ |
| ਮਨਜੀਤ ਬਾਵਾ · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਧੂਰੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ |
| ਸਤੀਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਕਲਾ | ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 1999 |
| ਅਰਪਨਾ ਕੌਰ · ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ |
| ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ (1896–1995) · ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ (ਪੌਟਰੀ) | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੀਓ ਪੌਟਰੀ ਦੇ ਮੋਢੀ ("ਪਿਤਾਮਾ"); ਦਿੱਲੀ ਬਲੂ ਪੌਟਰੀ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ |


- ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਸਿੱਖ ਜੰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼) ਅਤੇ 1915 ਦੇ ਗ਼ਦਰ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਮੁਖ਼ਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
- ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਿਲਡਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ) ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
- ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ — ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ, ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨਹੀਂ। ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਪੌਟਰੀ ਵਾਲੇ ਹਨ — ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜੰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਟੂਡੀਓ ਪੌਟਰੀ ਦੇ ਮੋਢੀ ਕੌਣ ਸਨ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਜੰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਚਿੱਤਰੇ। ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ (ਦਿੱਲੀ ਬਲੂ ਪੌਟਰੀ ਟਰੱਸਟ) ਸਟੂਡੀਓ ਪੌਟਰੀ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਨ।
ਗਾਇਕ, ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ
ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ।
| ਗਾਇਕ | ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|
| ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ | ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ / ਬੁਲਬੁਲ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2006 |
| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ | ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ; ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ |
| ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ | ਲੋਕ ਗਾਇਕ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1985 |
| ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ | "ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ" |
| ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ | ਲੰਮੀ "ਹੇਕ" ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 2022 (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ) |
| ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ | ਤੂੰਬੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕ |
| ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਡਾਲੀ | ਵਡਾਲੀ ਭਰਾ, ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ; ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਗੀਤ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2005 |
| ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ | ਸੂਫ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ |
| ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ | ਕੋਟਲਾ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦੇ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ |

- ਨੋਰਾ ਰਿਚਰਡਜ਼ — "ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦਾਦੀ"
- ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ — "ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ"
- ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ("ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ") — ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ
- ਨੀਲਮ ਮਾਨਸਿੰਘ ਚੌਧਰੀ — ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2011
- ਅਮਿਤੋਜ ਮਾਨ — ਹਵਾਏਂ (2003, 1984 ਬਾਰੇ) ਅਤੇ ਕਾਫ਼ਿਲਾ (2007, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸ ਬਾਰੇ) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
- ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ — ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ (2011)
- ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ (1980) — ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ
- ਕਰਨ ਔਜਲਾ — ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ
ਖਿਡਾਰੀ
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਕੀ ਸਿਤਾਰੇ।
- ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ, "ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ", ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐਥਲੀਟ ਹਨ।
- 400 m ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ 1957 ਵਿੱਚ ਆਇਆ (ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਕੁੰਜੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸਾਲ)।
- 1958 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਟਕ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 200 m ਅਤੇ 400 m ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
- 1960 ਰੋਮ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਹ 400 m ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਹੇ (ਲਗਭਗ 45.6 ਸਕਿੰਟ) ਅਤੇ ਤਗ਼ਮੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਖੁੰਝ ਗਏ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ: ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
- 1957400 m ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ।
- 1958ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ
ਕਟਕ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ।
- 1959ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਇਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ (1957)।
- 1960ਰੋਮ ਓਲੰਪਿਕ
400 m ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ।
- 2001ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
4 – 400 – 60: ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ '60 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿਖੇ 400 m ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਰਹੇ।

- ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮੇ — 1948, 1952 ਅਤੇ 1956 ਜਿੱਤੇ। 1957 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ।
- ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮੇ (1928, 1932, 1936) ਜਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ, 29 ਅਗਸਤ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਹੈ — ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਹੀਂ।
- ਸੰਸਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ) "ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਮੱਕਾ" ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 14 ਓਲੰਪੀਅਨ ਦਿੱਤੇ। ਊਧਮ ਸਿੰਘ — ਹਾਕੀ ਓਲੰਪੀਅਨ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਨਹੀਂ — ਇਸ ਦੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
- ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ — "ਸ਼ਾਰਟ ਕਾਰਨਰ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ"। ਅਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ — ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ 1975 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਤਾਂ ਕਪਤਾਨ। ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ (ਓਲੰਪੀਅਨ ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਕੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਜਲੰਧਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ)।
- ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਨੇ ਟੋਕੀਓ 2020 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ 2024 ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਕਾਂਸੀ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ 2020–21, 2021–22 ਅਤੇ 2024 ਲਈ FIH ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ (2023 ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਰਦਿਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ)। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਗਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਾਓ।


| ਖਿਡਾਰੀ · ਖੇਡ | ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|
| ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ · ਐਥਲੈਟਿਕਸ | 110 m ਹਰਡਲਜ਼ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲਿਸਟ, ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ 1964 |
| ਕਮਲਜੀਤ ਸੰਧੂ · ਐਥਲੈਟਿਕਸ | ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ (400 m, 1970) |
| ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ · ਕੁਸ਼ਤੀ | "ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ"; ਧਰਮੂਚੱਕ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਤੋਂ |
| ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ · ਕੁਸ਼ਤੀ | ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮੇ, 1978 ਅਤੇ 1986 |
| ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ · ਕ੍ਰਿਕਟ | ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ |
| ਸ਼ੁਭਮਨ ਗਿੱਲ · ਕ੍ਰਿਕਟ | ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ |
| ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ · ਕ੍ਰਿਕਟ | ਮੋਗਾ ਤੋਂ; ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ |

- "ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ"
- ਧਰਮੂਚੱਕ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਤੋਂ
- ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
- ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ (400 m, 1970)
ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ (ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਖਿਡਾਰੀ | ਖੇਡ | ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖੋ |
|---|---|---|
| ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ | ਕਰਾਟੇ | ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਾਟੇ ਖਿਡਾਰਨ |
| ਅੰਗਦ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ | ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ | ਸਕੀਟ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ |
| ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਕੌਰ | ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ | ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ |
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ, ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ 1978 ਤੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਏਪੁਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ, 1933 ਤੋਂ) ਨੂੰ "ਰੂਰਲ ਓਲੰਪਿਕਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1960 ਰੋਮ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ?
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਉਹ 400 m ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਹੇ, ਲਗਭਗ 45.6 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤਗ਼ਮੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਖੁੰਝ ਗਏ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ ਯਾਦ ਕਰੋ।
| ਵਿਅਕਤੀ · ਖੇਤਰ | ਪੁਰਸਕਾਰ |
|---|---|
| ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ · ਹਾਕੀ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1957 (ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ) |
| ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ · ਐਥਲੈਟਿਕਸ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1959 |
| ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ · ਸਮਾਜ-ਸੇਵਾ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1981 (1984 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ) |
| ਨੇਕ ਚੰਦ · ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1984 |
| ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ · ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2006 |
| ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ · ਵਿਗਿਆਨ | ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2021 (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ) |
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋਰ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
| ਵਿਅਕਤੀ | ਖੇਤਰ | ਪੁਰਸਕਾਰ |
|---|---|---|
| ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ | ਸਾਹਿਤ | ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 1956 |
| ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ | ਸਾਹਿਤ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1969; ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2004 |
| ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ | ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1983 |
| ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ | ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1985 |
| ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ | ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਲੋਕ ਜੀਵਨ | ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 1987 |
| ਕਪਿਲ ਦੇਵ | ਕ੍ਰਿਕਟ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਨਮ; ਹਰਿਆਣਾ ਲਈ ਖੇਡੇ) | ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 1991 |
| ਸਤੀਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ | ਕਲਾ | ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 1999 |
| ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ | ਗ਼ਜ਼ਲ (ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ) | ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 2003 |
| ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਡਾਲੀ | ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਗੀਤ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2005 |
| ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ | ਸਾਹਿਤ | ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2007 |
| ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ | ਕਵਿਤਾ | ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2012 |
| ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ | ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ | ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 2022 (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ) |

- ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 1987

- ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ 1991
- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਨਮ; ਹਰਿਆਣਾ ਲਈ ਖੇਡੇ


ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ (ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ PTC ਪੰਜਾਬੀ ਚੈਨਲ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2020 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ ਮਿਲਿਆ।
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਪੁਰਸਕਾਰ 2024 (ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ, 5 ਸਤੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਐਲਾਨ): ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗਾਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਰਤਨ (10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ) ਪੰਜਾਬ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਸਰਵ-ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਹਰੇਕ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ) ਲੇਖਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ, ਗਾਇਕਾਂ, ਰਾਗੀਆਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦੀ ਕਲਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੈ। ਕਵੀ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ 2017 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ।
ਪੰਜਾਬੀ "ਪਹਿਲੇ"
"ਪਹਿਲਾ ਕੌਣ" ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੌਖੇ ਅੰਕ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ।
ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ (400 m)।
ਭਾਰਤ ਦੀ — ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ — ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ।
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ।
ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
- ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ (1972), ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੀ। ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ "ਕਿਰਨ" ਨਾਂ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ DGP ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਡਰ ਅਸਾਮ–ਮੇਘਾਲਿਆ ਸੀ।
- ਪਹਿਲੀ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 1930 ਵਿੱਚ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਏ ਸਨ (ਯਾਦਵਿੰਦਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਜਾਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ)।
- ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਰੋਮ 1960 ਵਿੱਚ 400 m ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਰਹੇ — ਕੋਈ ਤਗ਼ਮਾ ਨਹੀਂ, 200 m ਨਹੀਂ, ਟੋਕੀਓ ਨਹੀਂ।
- ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 1992 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ; ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ 1947 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ; ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 1984 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ।
- ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਨੇਕ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਕਪਤਾਨ ਸਿੰਘ ਸੋਲੰਕੀ ਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤੁਰੰਤ ਦੁਹਰਾਈ
ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ।
- ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ: ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ
- ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ: ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
- ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ: ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
- ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1947; ਬਾਨੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 1992
- ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ: ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ 2006)
- ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ: ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ
- ਮਿਲਖਾ: ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ 400 m ਖ਼ਿਤਾਬ 1957; ਰੋਮ 1960 ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ
- ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ: 3 ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮੇ (1948, 52, 56)
- ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ: ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ (ਮੋਗਾ)
- ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ: ਨੇਕ ਚੰਦ (1976 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ)
- ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ IPS: ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ (1972)
- ਸੁਪਰਕੌਪ ਕੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ: ਅਸਾਮ–ਮੇਘਾਲਿਆ ਕਾਡਰ
- ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਮੁਖੀ: ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
- ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 1930: ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
- ਸਿੱਖ ਜੰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ
- ਸਟੂਡੀਓ ਪੌਟਰੀ: ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ
- ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ: ਚਿੱਤਰਕਾਰ (ਅੰਦਰੇਟਾ)
- ਹਵਾਏਂ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ਿਲਾ: ਅਮਿਤੋਜ ਮਾਨ
- PTC ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ 2020: ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ
- ਕਰਾਟੇ ਖਿਡਾਰਨ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ: ਮਾਨਸਾ