MockSutraNotes
PUNJAB GK · FOUNDATION SERIES

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ: ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਵਾਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ — ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਬਣਨ ਦਾ ਸਾਲ ਅਤੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਦੇ ਅੰਕੜੇ — ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਹਾਈਵੇ, ਰੇਲਵੇ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘੇ।

Punjab PolicePSSSBPPSCPatwari16 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂRead in English
ਅਟਾਰੀ–ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ BSF ਦਾ ਬੋਰਡ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਅਟਾਰੀ–ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਲਾਹੌਰ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਅਟਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: Schüler1000, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਸਬਾ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। 2021 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਜੋ 5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ: (1) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ, ਨਕਸ਼ੇ ਸਮੇਤ; (2) ਹਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ; (3) ਹਰ ਕਸਬਾ ਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ — ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਹਾਈਵੇ, ਰੇਲਵੇ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘੇ।

23
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
2021 ਤੋਂ
5
ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ
ਹਰੇਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਧੀਨ
ਲੁਧਿਆਣਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
23ਵਾਂ, 2021

ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਤੱਕ

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੌੜੀ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਸੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।

  • ਰਾਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (DC) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
  • ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਰੂਪਨਗਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ। ਹਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਧੀਨ ਹੈ।
  • ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ: ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲਾਂ → ਬਲਾਕ → ਪਿੰਡ।
  • 6 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ (ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ): ਪਠਾਨਕੋਟ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ
ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬਨਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (2021 ਤੋਂ) ਹਨ।

ਰਾਜ→5 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ→23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ→ਤਹਿਸੀਲਾਂ→ਬਲਾਕ→ਪਿੰਡ
ਅੰਕੜੇ: ਤਹਿਸੀਲਾਂ, ਪਿੰਡ, ਸੀਟਾਂਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
  • ਲਗਭਗ 97 ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਅਤੇ 82 ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲਾਂ (2024 ਦਾ ਅੰਕੜਾ — ਨਵੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 12,500 ਆਬਾਦ ਪਿੰਡ।
  • ਸੀਟਾਂ: ਲੋਕ ਸਭਾ 13, ਰਾਜ ਸਭਾ 7 ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 117।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

ਪਹਿਲਾਂ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦੇਖੋ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਨਕਸ਼ਾ
ਡਿਵੀਜ਼ਨ-ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਹਰਿਆਣਾਰਾਜਸਥਾਨਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰਪਾਕਿਸਤਾਨਰਾਵੀਬਿਆਸਸਤਲੁਜਪਠਾਨਕੋਟਗੁਰਦਾਸਪੁਰਪਟਿਆਲਾਤਰਨ ਤਾਰਨਕਪੂਰਥਲਾਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬਸੰਗਰੂਰਮਾਨਸਾਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਫ਼ਰੀਦਕੋਟਲੁਧਿਆਣਾਬਠਿੰਡਾਜਲੰਧਰਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬਮੋਗਾਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰਰੂਪਨਗਰਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾਬਰਨਾਲਾਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰਮਲੇਰਕੋਟਲਾ (23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, 2021)
ਜਲੰਧਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (7)ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (6)ਰੂਪਨਗਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (3)ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (3)ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (4)ਦਰਿਆ
ਹਰ ਰੰਗ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ (ਪਿੰਨ) 2021 ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6 ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਕਸ਼ਾ: geoBoundaries (ODbL; DataMeet CC BY 2.5 IN), Natural Earth ਦਰਿਆ (ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ)
ਯਾਦ ਰੱਖੋ

ਪੰਜ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ — ਨਕਸ਼ੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੋ: ਜਲੰਧਰ (7) ਉੱਤਰ ਹੈ (ਮਾਝਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤਾ ਦੁਆਬਾ); ਪਟਿਆਲਾ (6) ਵਿਚਕਾਰ; ਰੂਪਨਗਰ (3) ਪੂਰਬੀ ਕੰਢਾ; ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ (3) ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ (4) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ। ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ: ਜ-ਪ-ਰ-ਫ਼-ਫ਼। ਗਿਣਤੀ: 7-6, ਫਿਰ 3-3-4।

ਪੂਰੀਆਂ ਸਾਰਣੀਆਂ: ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ, ਖੇਤਰਫਲ, ਆਬਾਦੀਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਡਿਵੀਜ਼ਨਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਜਲੰਧਰ7ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
ਪਟਿਆਲਾ6ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਬਰਨਾਲਾ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ4ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੋਗਾ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ3ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ
ਰੂਪਨਗਰ3ਰੂਪਨਗਰ, ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ), ਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ)
7 + 6 + 4 + 3 + 3 = 23। ਜਲੰਧਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ; ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਖੇਤਰਫਲ (ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.)ਆਬਾਦੀ 2011 (ਲੱਖ)ਬਣਿਆ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ2,64724.91ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਤਰਨ ਤਾਰਨ (ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ)2,44911.202006 (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ)
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ2,63522.99 †ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਪਠਾਨਕੋਟ9296.772011 (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ)
ਜਲੰਧਰ2,63221.82ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕਪੂਰਥਲਾ1,6328.18ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ3,36515.83ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਰੂਪਨਗਰ (ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਰੋਪੜ)1,3696.831 ਨਵੰਬਰ 1966 (ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਨਾਲ)
ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਮੋਹਾਲੀ)1,0939.862006 (ਰੂਪਨਗਰ ਤੋਂ)
ਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ)1,2676.141995 (2008 ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ)
ਲੁਧਿਆਣਾ3,76734.88ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਪਟਿਆਲਾ3,21818.92ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ1,1806.001992 (ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ)
ਸੰਗਰੂਰ2,84812.03 ‡ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ8374.52 ‡2021 (ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ)
ਬਰਨਾਲਾ1,4105.962006 (ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ)
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ1,4696.181972
ਬਠਿੰਡਾ3,38513.89ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮਾਨਸਾ2,1717.691992 (ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ)
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ2,1909.65ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ3,11311.802011 (ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ)
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ2,6159.031995 (ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ)
ਮੋਗਾ2,2169.921995 (ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ)
ਕਤਾਰਾਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ: ਜਲੰਧਰ (ਪਹਿਲੇ 7), ਰੂਪਨਗਰ (3), ਪਟਿਆਲਾ (6), ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ (3), ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ (4)। † ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਅਣਵੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈ (ਪਠਾਨਕੋਟ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਹੋਇਆ)। ‡ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਿੱਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ (ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸਮੇਤ ਸੰਗਰੂਰ: 16.55 ਲੱਖ); ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਇਸੇ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। "ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1966 ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਬਣਨ ਦੇ ਸਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ
  1. 1966
    11 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
    1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਨਾਲ
  2. 1972
    12
    + ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ
  3. 1992
    14
    + ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਮਾਨਸਾ
  4. 1995
    17
    + ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ, ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
  5. 2006
    20
    + ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਬਰਨਾਲਾ
  6. 2011
    22
    + ਪਠਾਨਕੋਟ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ
  7. 2021
    23
    + ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ
ਪੇਪਰ ਦਾ ਸਾਲ ਜਵਾਬ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ: 2015 ਦੇ ਪੇਪਰ ਦਾ ਜਵਾਬ 22 ਹੋਵੇਗਾ; ਜੂਨ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੇਪਰ ਦਾ 23।
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ: 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਹਨ: ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਗੜ੍ਹ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਨ ਵਿਰੁੱਧ "ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ" ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੀ ਈਦਗਾਹ ਦਾ ਲਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਛੋਟੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਅਤੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਸਮੇਤ
ਈਦਗਾਹ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ। 2021 ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: Khalid G A, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਹਰ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕਾਂਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ
  1. 1 ਨਵੰਬਰ 1966
    11 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

    ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਜਲੰਧਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ)।

  2. 7 ਅਗਸਤ 1972
    ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ

    ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ।

  3. 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992
    ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ

    ਦੋਵੇਂ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ — ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ, ਮਾਨਸਾ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ।

  4. ਨਵੰਬਰ 1995
    ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ

    ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤਸਰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ। 2008 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; 2012 ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਿਆ।

  5. 2006
    ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਬਰਨਾਲਾ

    ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ) 14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ; ਤਰਨ ਤਾਰਨ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ (ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ 400ਵਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਰ੍ਹਾ); ਬਰਨਾਲਾ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ। ਇਹ 18ਵਾਂ, 19ਵਾਂ ਅਤੇ 20ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਨ।

  6. 27 ਜੁਲਾਈ 2011
    ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ

    21ਵਾਂ ਅਤੇ 22ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ — ਪਠਾਨਕੋਟ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ।

  7. 2021
    ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ — 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

    14 ਮਈ 2021 (ਈਦ) ਨੂੰ ਐਲਾਨ, 2 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ; ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ

ਮਾਨਸਾ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਨੂੰ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ

ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਮਿਤੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਦੇ ਹਨ।

ਰਿਕਾਰਡਜ਼ਿਲ੍ਹਾ — ਅੰਕੜਾ
ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾਲੁਧਿਆਣਾ — 3,767 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.
ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾਲੁਧਿਆਣਾ — 34.9 ਲੱਖ
ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ (ਅੱਜ)ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ — 837 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.; ਫਿਰ ਪਠਾਨਕੋਟ (929)
ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ (ਅੱਜ)ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ — ਲਗਭਗ 4.5 ਲੱਖ
2011 ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀਬਰਨਾਲਾ — 5.96 ਲੱਖ
ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀਲੁਧਿਆਣਾ — 975 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.; ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 932
ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਘਣਤਾਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ — 348 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.; ਫਿਰ ਮਾਨਸਾ 350
ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਮਲੇਰਕੋਟਲਾ — 2021 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਦੇ ਅੰਕੜੇ। ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਭਾਗ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011)
ਲੁਧਿਆਣਾ
34.88 ਲੱਖ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
24.91 ਲੱਖ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਅਣਵੰਡਿਆ)
22.99 ਲੱਖ
ਜਲੰਧਰ
21.82 ਲੱਖ
ਪਟਿਆਲਾ
18.92 ਲੱਖ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
15.83 ਲੱਖ
ਬਠਿੰਡਾ
13.89 ਲੱਖ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਤੋਂ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ — ਬੱਸ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਪੜ੍ਹੋ: ਲੁਧਿਆਣਾ > ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ > ਜਲੰਧਰ > ਬਠਿੰਡਾ।
ਹੋਰ ਅੰਕੜੇ: ਘਣਤਾ, ਸਾਖਰਤਾ, ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
2.77 ਕਰੋੜ
ਆਬਾਦੀ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011
551
ਘਣਤਾ
ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (ਭਾਰਤ: 382)
75.84%
ਸਾਖਰਤਾ
ਪੁਰਸ਼ 80.44%, ਮਹਿਲਾ 70.73%
895
ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ
1,000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ (ਭਾਰਤ: 943)
ਰਿਕਾਰਡਜ਼ਿਲ੍ਹਾਅੰਕੜਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਖਰਤਾਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰਲਗਭਗ 85%
ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਾਖਰਤਾਮਾਨਸਾਲਗਭਗ 62%
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ1,000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ 961 ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤਬਠਿੰਡਾ868
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਘਣਤਾ 2011 (ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.)
ਲੁਧਿਆਣਾ975
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ932
ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ)ਲਗਭਗ 909
ਪੰਜਾਬ (ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ)551
ਮੋਗਾਲਗਭਗ 444
ਮਾਨਸਾ350
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ348
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਸਤ ਘਣਤਾ 551 ਹੈ (ਪੁਰਾਣੇ ਪੇਪਰ ਇਸ ਨੂੰ 550 ਲਿਖਦੇ ਸਨ)।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਣਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਾਮ

ਨਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ।

ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ → ਅੱਜ ਦਾ ਨਾਂਕਿਉਂ / ਕਦੋਂ
ਮੋਕਲਹਰ → ਫ਼ਰੀਦਕੋਟਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ → ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰ)2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ; ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
ਮੋਹਾਲੀ → ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ)ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ; ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਮੋਹਾਲੀ
ਰੋਪੜ → ਰੂਪਨਗਰਦੋਵੇਂ ਨਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਖਿਦਰਾਣਾ → ਮੁਕਤਸਰ → ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ (1705); ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ 2012 ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ
ਯਾਦ-ਕਾਰਡ
ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਾਮ: ਛੂਹ ਕੇ ਜਾਂਚੋ
ਮੋਕਲਹਰ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ — ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਵਾਂ ਨਾਂ
ਵਿਰਾਟ ਕੀ ਨਗਰੀ
ਦਸੂਹਾ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ)
ਗੁਰੂ ਕੀ ਕਾਸ਼ੀ
ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ (ਬਠਿੰਡਾ)
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ
ਲੁਧਿਆਣਾ — ਹੌਜ਼ਰੀ, ਊਨੀ ਕੱਪੜੇ, ਸਾਈਕਲ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ = ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ)
ਲੋਹਾ ਨਗਰੀ
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ (ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ)
ਸਿਟੀ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ — ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਮੱਕਾ
ਸੰਸਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ) — ਓਲੰਪੀਅਨਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ
ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਨਰਸਰੀ
ਮਾਹਿਲਪੁਰ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ)
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ
ਜਲੰਧਰ — ਅਜੀਤ, ਜਗਬਾਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੈਰਿਸ
ਕਪੂਰਥਲਾ — ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮਹੱਲ ਅਤੇ ਬਾਗ਼
ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਵਸਾਏਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ → ਅੱਜ ਦਾ ਨਾਂਕਿਉਂ / ਕਦੋਂ
ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ / ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ → ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ
ਮਾਖੋਵਾਲ / ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ → ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ 1665 ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ
ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ → ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ — "ਗੁਰੂ ਕੀ ਕਾਸ਼ੀ"ਦਮਦਮੀ ਬੀੜ ਇੱਥੇ ਲਿਖੀ ਗਈ, 1705–06
ਉੱਚਾ ਪਿੰਡ → ਸੰਘੋਲ (ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ)ਪੁਰਾਣੇ ਥੇਹ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਨਾਂ
"ਵਿਰਾਟ ਕੀ ਨਗਰੀ" → ਦਸੂਹਾ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ)ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ
ਸ਼ਹਿਰ / ਕਸਬਾਕਿਸ ਨੇ ਵਸਾਇਆਸਾਲ
ਲੁਧਿਆਣਾਲੋਧੀ ਸਰਦਾਰ (ਨਾਂ ਲੋਧੀਆਂ ਤੋਂ)ਲਗਭਗ 1480
ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ ਨੇ ਮੁੜ ਵਸਾਇਆਲੋਧੀ ਕਾਲ
ਬਠਿੰਡਾਰਾਓ ਭੱਟੀ (ਭੱਟੀ ਰਾਜਪੂਤ)ਪ੍ਰਾਚੀਨ
ਗੋਇੰਦਵਾਲਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ1546
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ1577 (ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1574)
ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ 1630 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਵਸਾਇਆ)1587
ਤਰਨ ਤਾਰਨਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ1590
ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ1594
ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ1626
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ1665
ਪਟਿਆਲਾ (ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ)ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ1763
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵਸਾਏ ਨਗਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ: ਦਸ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸ ਕਸਬੇ ਨੂੰ 'ਵਿਰਾਟ ਕੀ ਨਗਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਮਾਝੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾ ਕਾਲਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ — ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ "ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ?" ਵਾਧੂ ਤੱਥ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਰ / ਕਸਬਾ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ; ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ (ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਹੇਠਲੀ ਥਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ)
ਅਟਾਰੀ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਅਟਾਰੀ–ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ; ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਤਰਨ ਤਾਰਨਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ; ਹਰੀਕੇ ਜਲਗਾਹ (ਜਿੱਥੇ ਬਿਆਸ ਸਤਲੁਜ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)
ਬਟਾਲਾ — ਗੁਰਦਾਸਪੁਰਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਨ (ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ) ਦਾ ਮਕਬਰਾ; ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਫ਼ਾਊਂਡਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ
ਕਾਦੀਆਂ — ਗੁਰਦਾਸਪੁਰਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦੀਆ ਫ਼ਿਰਕੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ (ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1889 ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ)
ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ — ਗੁਰਦਾਸਪੁਰਗੁਰੂ ਦੀ ਮਸੀਤ — ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਬਣਵਾਈ ਮਸਜਿਦ
ਕਲਾਨੌਰ — ਗੁਰਦਾਸਪੁਰਫ਼ਰਵਰੀ 1556 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਹੋਈ (ਤਖ਼ਤ-ਏ-ਅਕਬਰੀ)
ਜਲੰਧਰਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ (ਅਜੀਤ, ਜਗਬਾਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ); ਖੇਡ ਸਮਾਨ
ਸੰਸਾਰਪੁਰ — ਜਲੰਧਰ (ਛਾਉਣੀ)"ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਮੱਕਾ" — ਇੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਓਲੰਪੀਅਨ ਨਿਕਲੇ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ — ਜਲੰਧਰਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਕਪੂਰਥਲਾਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ (ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ); ਕਾਂਜਲੀ ਜਲਗਾਹ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰਲੱਕੜ ਉੱਤੇ ਜੜਤ ਦਾ ਸ਼ਿਲਪ; ਤਖਣੀ-ਰਹਿਮਾਪੁਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ
ਮਾਹਿਲਪੁਰ — ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ"ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਨਰਸਰੀ" — ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣਾਈ
ਦਸੂਹਾ — ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ"ਵਿਰਾਟ ਕੀ ਨਗਰੀ"
ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ — ਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ; ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ (1981)
ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਗੁਲਾਬੀ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਹੈ
ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ, ਕਪੂਰਥਲਾ — ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਰਸਾਏ ਮਹੱਲ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ। ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਕਪੂਰਥਲਾ (1961) ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ: Harvinder Chandigarh, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
  • ਕਪੂਰਥਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਅਕਸਰ "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੈਰਿਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਜਲੰਧਰ–ਕਪੂਰਥਲਾ ਸੜਕ ਉੱਤੇ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ (ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ)। ਇਹ 2005 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਈ.ਕੇ. ਗੁਜਰਾਲ ਦੀ ਮਾਤਾ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ।
  • ਕਾਂਜਲੀ ਜਲਗਾਹ (ਕਪੂਰਥਲਾ) 1870 ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਝੀਲ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਮਸਰ ਸਥਾਨ ਬਣੀ। ਸਹੀ ਨਾਂ ਕਾਂਜਲੀ ਹੈ, "ਕਾਂਜੀ" ਨਹੀਂ।
ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਤੱਥ (ਅਤੇ ਇੱਕ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਸ਼ਹਿਰ / ਕਸਬਾ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ — ਗੁਰਦਾਸਪੁਰਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ (9 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ)
ਪਠਾਨਕੋਟJ&K ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ; ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ
ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ — ਕਪੂਰਥਲਾਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 14 ਸਾਲ ਰਹੇ; ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ
  • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਪਾਪੜ-ਵੜੀਆਂ; ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1969)। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੰਦਰ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਅੱਗੇ ਥਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
  • ਪਠਾਨਕੋਟ: ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ।
  • ਜਲੰਧਰ: ਦੇਵੀ ਤਲਾਬ ਮੰਦਰ; ਬਾਬਾ ਸੋਢਲ ਮੰਦਰ; NIT (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾਨ) ਜਲੰਧਰ।
  • ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ): ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ (2016–18) ਜਲੰਧਰ–ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਾਈਵੇ ਉੱਤੇ ਹੈ; ਕਸਬਾ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਕਪੂਰਥਲਾ: ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ (1930), ਮਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਤੁਬੀਆ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਉੱਤੇ; ਪੰਚ ਮੰਦਰ; ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼; ਰੇਲ ਕੋਚ ਫ਼ੈਕਟਰੀ (1986)।
  • ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ: ਸੋਨਾਲੀਕਾ ਟਰੈਕਟਰ; ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਆਯੁਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ।
  • ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ — ਫਗਵਾੜਾ (ਕਪੂਰਥਲਾ): ਖੰਡ ਮਿੱਲ, JCT ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਰਫ਼-ਮਹਿਲਾ ਸਟਾਫ਼ ਵਾਲਾ ਡਾਕਘਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਇੱਥੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।
ਜਲੰਧਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ: ਮਾਝੇ ਅਤੇ ਦੋਆਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ — ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਵਸਾਇਆ ਸ਼ਹਿਰ
Rupeshsarkar, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਲਾਲ-ਚਿੱਟਾ ਉੱਚਾ ਮੀਨਾਰ
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦਾ ਸਰੋਵਰ — ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਸਾਇਆ ਸ਼ਹਿਰ (1590); 2006 ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
Giridhar Appaji Nag Y from Bangalore, India, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਲਾਲ ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ
ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ, ਕਪੂਰਥਲਾ (1930) — ਮਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਤੁਬੀਆ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਉੱਤੇ
Harvinder Chandigarh, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਸਵੀਰ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅਹਿਮਦੀਆ ਫ਼ਿਰਕੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ

23 ਵਿੱਚੋਂ 15 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਰ / ਕਸਬਾ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਲੁਧਿਆਣਾਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ; "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ" (ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ; ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹੈ) — ਹੌਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਊਨੀ ਕੱਪੜੇ; PAU (ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1962)
ਪਟਿਆਲਾਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ; ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹੱਲ — ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ
ਸੰਘੋਲ (ਉੱਚਾ ਪਿੰਡ) — ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾਣ-ਕਾਲ ਦਾ ਸਥਾਨ; ਬੋਧੀ ਸਤੂਪ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਸੰਗਰੂਰਬਨਾਸਰ ਬਾਗ਼ (ਪੁਰਾਣੀ ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਬਾਗ਼); ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵਿਖੇ SLIET (ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੰਸਥਾ)
ਬਠਿੰਡਾਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ; ਘੁੱਦਾ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2009)
ਸਰਦਾਰਗੜ੍ਹ — ਬਠਿੰਡਾ100 MW ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ (ਅਡਾਨੀ) — 2015 ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੋਲਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
ਮੋਗਾ / ਢੁੱਡੀਕੇਪਿੰਡ ਢੁੱਡੀਕੇ — ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ; ਨੈਸਲੇ ਪਲਾਂਟ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ / ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਸਰਹੱਦ; ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ — ਰੂਪਨਗਰਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ; ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਕਸਬੇ। ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਦਸ ਹੋਰ ਕਸਬੇ ਹੇਠਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਰੂਪਨਗਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ: ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬੁਰਜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਪੁਲ
ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ (ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੈਂਟਰ), ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ — ਮੋਸ਼ੇ ਸਫ਼ਦੀ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, 2011 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।
Aashish3000, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਰੌਸ਼ਨ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਰੂਪਨਗਰ) — ਜਿੱਥੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ ਗਿਆ
Deziner89, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਸਵੀਰ
ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ = ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਕੰਪਲੈਕਸ

ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਾਂ: ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਕੰਪਲੈਕਸ। ਇਹ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਉਹ ਨਗਰ ਜਿੱਥੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਮੋਸ਼ੇ ਸਫ਼ਦੀ (Moshe Safdie) ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਨਵੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।

ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਦਸ ਹੋਰ ਕਸਬੇ, ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਤੱਥਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਸ਼ਹਿਰ / ਕਸਬਾ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਖੰਨਾ — ਲੁਧਿਆਣਾਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ
ਸਰਹਿੰਦ — ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ (ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਗ਼); ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ — ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ"ਲੋਹਾ ਨਗਰੀ" — ਸਟੀਲ ਰੀ-ਰੋਲਿੰਗ ਮਿੱਲਾਂ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ; "ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ"
ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ — ਬਠਿੰਡਾਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਮਾਨਸਾ / ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹਨਰਮਾ ਪੱਟੀ; ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਕਸਬਾ ਹੈ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟਪੁਰਾਣੀ ਰਿਆਸਤ; ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1998)
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ / ਅਬੋਹਰਕਿੰਨੂ ਪੱਟੀ; ਅਬੋਹਰ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਰੱਖ
ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ)ਹੜੱਪਾ ਸਥਾਨ (1953 ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ); ਰੋਪੜ ਹੈੱਡਵਰਕਸ
ਮੋਹਾਲੀ — ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰIT ਹੱਬ; PCA ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ
  • ਲੁਧਿਆਣਾ: ਸਾਈਕਲ (ਹੀਰੋ) ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ; ਲੁਧਿਆਣਾ–ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੰਗੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ।
  • ਹਲਵਾਰਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ): ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹਲਵਾਰਾ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ ਦੇਖੋ।
  • ਪਟਿਆਲਾ: ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹੱਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੈਡਲ ਗੈਲਰੀ ਵੀ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੇ ਮੋਤੀ ਬਾਗ਼ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ NIS (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾਨ, 1961); ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1962); ਦਸਤਕਾਰੀ — ਪੱਗ, ਪਰਾਂਦਾ, ਜੁੱਤੀ।
  • ਰਾਜਪੁਰਾ (ਪਟਿਆਲਾ): ਨਾਭਾ ਪਾਵਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਲੱਸਟਰ। ਨਾਭਾ (ਪਟਿਆਲਾ): ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਆਸਤ; ਹੀਰਾ ਮਹੱਲ।
  • ਸੰਘੋਲ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ–ਲੁਧਿਆਣਾ ਸੜਕ ਉੱਤੇ।
  • ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ: ਬੈਜ ਅਤੇ ਕਢਾਈ।
  • ਬਠਿੰਡਾ: ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ (ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ); ਝੀਲਾਂ; AIIMS (ਏਮਜ਼, 2019); ਫੂਲੋਖਾਰੀ ਵਿਖੇ HMEL ਤੇਲ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ (2012)।
  • ਮਾਨਸਾ: ਬਣਾਂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਪਾਵਰ (1,980 MW)।
  • ਮੋਗਾ: ਇਸ ਨੂੰ "NRI ਦਾ ਮਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ: ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2021)।
  • ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ: 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪੋਟਾਸ਼ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ (ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ, 2025 ਦੇ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੀ ਗਈ)।
  • ਮਲੋਟ (ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ): ਸਹਿਕਾਰੀ ਨਰਮਾ ਕਤਾਈ ਮਿੱਲ।
  • ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ: ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ: ਮਹੀਰੂਵਾਲਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਰੋਪੜ) ਨੇੜੇ ਰੇਤ-ਖਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ।
  • ਰੂਪਨਗਰ: IIT ਰੋਪੜ (2008); ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸੁਪਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ।
  • ਮੋਹਾਲੀ: IISER (ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, 2007); ਛੱਤਬੀੜ ਚਿੜੀਆਘਰ; ਬਲੌਂਗੀ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ।
ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ: ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਲਾਲ ਇੱਟਾਂ ਵਾਲਾ ਘੰਟਾ ਘਰ
ਘੰਟਾ ਘਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ — ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
Mnv179, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਪਟਿਆਲਾ — ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ (1763)
Journojp, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਸੰਘੋਲ ਵਿਖੇ ਬੋਧੀ ਸਤੂਪ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ
ਸੰਘੋਲ (ਉੱਚਾ ਪਿੰਡ), ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬੋਧੀ ਸਤੂਪ — ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾਣ ਕਾਲ ਦਾ ਥੇਹ
SpeakingArch, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਸਵੀਰ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਢੁੱਡੀਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
'ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ' ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ: ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਲਵਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਬਠਿੰਡਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਬਠਿੰਡਾ — ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ; ਬਠਿੰਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ
Guneeta, Wikimedia Commons · Public domain
ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਖੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁੰਬਦ
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ (ਬਠਿੰਡਾ) — "ਗੁਰੂ ਕੀ ਕਾਸ਼ੀ"
Kuldeepburjbhalaike, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ
ਸਾਬਕਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜ ਮਹਿਲ (ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ); ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ: ਮੋਕਲਹਰ
Unknown photographer, Wikimedia Commons · Public domain
ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਚਬੂਤਰੇ ਉੱਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਬੁੱਤ
ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦਗਾਰ, ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ (ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ) — ਇੱਥੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਹੋਇਆ (1931)
Giridhar Appaji Nag Y, Wikimedia Commons · CC BY 2.0
ਤਸਵੀਰ

ਥਾਵਾਂ: ਕਿਹੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ?

"… ਕਿੱਥੇ ਹੈ?" ਅਤੇ "ਕਿਹੜਾ ਜੋੜਾ ਗ਼ਲਤ ਹੈ?" ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੂਚੀ।

ਥਾਂ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਯਾਦ ਰੱਖੋ
ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਰੋਵਰ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ
ਦੁਰਗਿਆਣਾ ਮੰਦਰ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਪੰਡਿਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਰੱਖਿਆ; 1920ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ
ਰਾਮ ਤੀਰਥ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ; ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਵ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ; 2017 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ
ਦੇਵੀ ਤਲਾਬ ਮੰਦਰ — ਜਲੰਧਰਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਵਾਲਾ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰ; ਹਰ ਦਸੰਬਰ ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ
ਬਾਬਾ ਸੋਢਲ ਮੰਦਰ — ਜਲੰਧਰਭਾਦੋਂ (ਸਤੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ
ਪੰਚ ਮੰਦਰ — ਕਪੂਰਥਲਾਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਦਰ ਸਮੂਹ
ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ — ਕਪੂਰਥਲਾਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਬਾਗ਼
ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ — ਸਰਹਿੰਦ (ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ)ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਗ਼
ਬਨਾਸਰ ਬਾਗ਼ — ਸੰਗਰੂਰਪੁਰਾਣੀ ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਬਾਗ਼, ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਸਮੇਤ
ਸਾਰਣੀ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਗੋਲ ਬੁਰਜ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸੀਲਾਂ
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ — ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ, 2017 ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ
Harvinder Chandigarh, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਦੁਰਗਿਆਣਾ ਮੰਦਰ, ਸਰੋਵਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੁੰਬਦਾਂ ਸਮੇਤ
ਦੁਰਗਿਆਣਾ ਮੰਦਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ — 1920ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ
Guilhem Vellut, Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਬਨਾਸਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਫੁਹਾਰੇ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਇਮਾਰਤ
ਬਨਾਸਰ ਬਾਗ਼, ਸੰਗਰੂਰ — ਪੁਰਾਣੀ ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਬਾਗ਼, ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਸਮੇਤ
Osheen477, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
ਤਸਵੀਰ
ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ (ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਥਾਂ — ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਯਾਦ ਰੱਖੋ
ਹਰੀਕੇ ਜਲਗਾਹ — ਤਰਨ ਤਾਰਨ (ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ)ਜਿੱਥੇ ਬਿਆਸ ਸਤਲੁਜ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹੱਲ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ — ਪਟਿਆਲਾਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੰਗੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ — ਲੁਧਿਆਣਾਲੁਧਿਆਣਾ–ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੜਕ ਉੱਤੇ
ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ — ਕਪੂਰਥਲਾਜਲੰਧਰ–ਕਪੂਰਥਲਾ ਸੜਕ, 2005
ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ — ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ
ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ — ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਰੂਪਨਗਰ)ਮੋਸ਼ੇ ਸਫ਼ਦੀ, 2011 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ — ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ (ਐੱਸ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨਗਰ)1981 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ
ਸੰਘੋਲ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ — ਸੰਘੋਲ (ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ)ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾਣ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ
ਇੱਕੋ ਨਾਂ, ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ
ਥਾਂ ੳ
ਥਾਂ ਅ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ
ਪਟਿਆਲਾ — ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ (1763)
ਬਠਿੰਡਾ — ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ — ਸਟੀਲ ਨਗਰੀ, ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ — ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ — ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਾਲੇ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ
"ਮਾਨਚੈਸਟਰ"
ਲੁਧਿਆਣਾ — ਪੰਜਾਬ (ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ) ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ
ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ — ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇਖੋ, ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਨਹੀਂ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ: 1. ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ 2. ਬਨਾਸਰ ਬਾਗ਼ 3. ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ 4. ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ — a. ਸੰਗਰੂਰ b. ਤਰਨ ਤਾਰਨ c. ਕਪੂਰਥਲਾ d. ਸਰਹਿੰਦ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਸਬੇ

ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਦਾ ਅੰਕ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਕਸ਼ਾ
ਅੱਠ ਕਸਬੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਹਰਿਆਣਾਰਾਜਸਥਾਨਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰਪਾਕਿਸਤਾਨਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰਲੁਧਿਆਣਾਜਲੰਧਰਬਰਨਾਲਾਗੁਰਦਾਸਪੁਰਮਾਨਸਾਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ
ਪਿੰਨ ਜਿੰਨਾ ਖੱਬੇ, ਕਸਬਾ ਓਨਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ। ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਦੋ ਕ੍ਰਮ (ਪੂਰਬ → ਪੱਛਮ): ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ → ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ → ਜਲੰਧਰ → ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ → ਬਰਨਾਲਾ → ਮਾਨਸਾ → ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ।
ਨਕਸ਼ਾ: geoBoundaries (ODbL; DataMeet CC BY 2.5 IN), Natural Earth ਦਰਿਆ (ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ)
  • ਰੂਪਨਗਰ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹਨ।
  • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
  • ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹਨ।
  • ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ (ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ) ਰੇਤਲੀ ਨਰਮਾ ਪੱਟੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਖੇਤਰ।
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਸਾਰਣੀ (ਹਵਾਲੇ ਲਈ)ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਛੂਹੋ
ਕਸਬਾਦੇਸ਼ਾਂਤਰ (ਲਗਭਗ)ਕਿੱਥੇ ਹੈ
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ76.1° ਪੂਰਬਦੁਆਬੇ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢਾ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ75.9° ਪੂਰਬਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦੁਆਬਾ
ਲੁਧਿਆਣਾ75.85° ਪੂਰਬਕੇਂਦਰੀ ਮਾਲਵਾ
ਜਲੰਧਰ75.6° ਪੂਰਬਕੇਂਦਰੀ ਦੁਆਬਾ
ਬਰਨਾਲਾ75.55° ਪੂਰਬਮਾਲਵਾ, ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ ਪੱਛਮ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ75.4° ਪੂਰਬਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ, ਮਾਝਾ
ਮਾਨਸਾ75.39° ਪੂਰਬਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਲਵਾ
ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ75.24° ਪੂਰਬਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ 75.4° ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ 75.39° ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਫ਼ਰਕ ਰਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਨਕਸ਼ੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੋ ਕ੍ਰਮ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ: 1. ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ 2. ਜਲੰਧਰ 3. ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ 4. ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ — ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ।

  • ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ (1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ)।
  • ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਮਲਾ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 1953 ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ; 7 ਅਕਤੂਬਰ 1953 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
  • ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ (Le Corbusier) ਨੇ ਪੀਅਰ ਜੈਨਰੇ, ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਫ਼ਰਾਈ ਅਤੇ ਜੇਨ ਡਰਿਊ ਨਾਲ ਬਣਾਈ। ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਐਲਬਰਟ ਮੇਅਰ ਦਾ ਸੀ।
  • ਇਸ ਨੂੰ "ਸਿਟੀ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
  • ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਨੇਕ ਚੰਦ ਨੇ ਕਬਾੜ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ (1976 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ)। ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ 2016 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਬਣਿਆ।
  • ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ UT ਵਿੱਚ ਹੈ — ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਮਸਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
  • ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ; ਟਰਮੀਨਲ ਮੋਹਾਲੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਦਾ ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਭਵਨ, ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਸਮੇਤ
ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਭਵਨ (Palace of Assembly), ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ। ਕੈਪੀਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਹੈ (2016)। ਤਸਵੀਰ: duncid, Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ।
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ

ਸੌਖੇ ਤੱਥ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਈਵੇਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੂਟਯਾਦ ਰੱਖੋ
ਪੁਰਾਣਾ NH-1 (ਗ੍ਰੈਂਡ ਟਰੰਕ ਰੋਡ)ਅੰਬਾਲਾ – ਰਾਜਪੁਰਾ – ਲੁਧਿਆਣਾ – ਜਲੰਧਰ – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – ਅਟਾਰੀਇਸ ਦਾ ਦਿੱਲੀ–ਜਲੰਧਰ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ NH-44 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ (ਅੱਗੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਰਾਹੀਂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ); ਜਲੰਧਰ–ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਅਟਾਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ NH-3 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ
NH-3ਅਟਾਰੀ – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – ਜਲੰਧਰ – ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ → ਹਿਮਾਚਲਅੱਗੇ ਮੰਡੀ, ਮਨਾਲੀ ਅਤੇ ਲੇਹ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
NH-7ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਨੇੜੇ ਮਾਣਾ ਵਿਖੇ ਖ਼ਤਮ
NH-54ਪਠਾਨਕੋਟ – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – ਬਠਿੰਡਾਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ
ਦਿੱਲੀ–ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਕਟੜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸਵੇਪੰਜਾਬ ਰਾਹੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਅੱਗੇ J&Kਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ
ਹਾਈਵੇਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਗਏ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨੰਬਰ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ GT ਰੋਡ ਲਈ NH-1)।
  • ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਅਧੀਨ ਹੈ — ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ।
  • ਬਠਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦਿੱਲੀ, ਰਾਜਪੁਰਾ/ਅੰਬਾਲਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ, ਜੋਧਪੁਰ ਅਤੇ ਰੇਵਾੜੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਲਾਹੌਰ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਅਟਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਵਾਹਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ।
  • ਰੇਲ ਕੋਚ ਫ਼ੈਕਟਰੀ, ਕਪੂਰਥਲਾ (1986) ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਵਰਕਸ (PLW), ਪਟਿਆਲਾ — ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਲੋਕੋ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਰਕਸ (DMW) ਸੀ — ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰੇਲਵੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਈ ਅੱਡਾਕਿੱਥੇ — ਕਿਸਮ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ) — ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾਚੰਡੀਗੜ੍ਹ / ਮੋਹਾਲੀ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ — ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਹਲਵਾਰਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾਲੁਧਿਆਣਾ (ਹਲਵਾਰਾ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅੱਡਾ) — ਨਵਾਂ; ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਜੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ (ਉਡਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ ਦੇਖੋ)
ਭਿਸਿਆਣਾਬਠਿੰਡਾ — ਘਰੇਲੂ
ਪਠਾਨਕੋਟਪਠਾਨਕੋਟ — ਘਰੇਲੂ
ਆਦਮਪੁਰਜਲੰਧਰ — ਘਰੇਲੂ
ਸਾਹਨੇਵਾਲਲੁਧਿਆਣਾ — ਘਰੇਲੂ
ਦੋ ਸਰਹੱਦੀ ਥਾਵਾਂ
ਅਟਾਰੀ–ਵਾਹਗਾ
ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ
ਲਾਂਘਾ
ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ
ਸਤਲੁਜ ਉੱਤੇ (ਹੈੱਡਵਰਕਸ, 1927)
ਰਸਮ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਝੰਡਾ ਉਤਾਰਨ (ਰੀਟਰੀਟ) ਦੀ ਰਸਮ
ਇੱਥੇ ਵੀ ਰੀਟਰੀਟ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਯਾਦ ਰੱਖੋ
ਅਟਾਰੀ = ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ; ਵਾਹਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ
ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦਗਾਰ — ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ (1931)
ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ

ਤੀਜਾ ਲਾਂਘਾ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਹੈ। ਇਹ 9 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਟਾਰੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਗ ਜੋੜਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ
ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਛੂਹੋ

ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ

ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ
  • ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ? 2021 ਤੋਂ 23; 2011 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ 22; 2006 ਵਿੱਚ 20। ਪੇਪਰ ਦਾ ਸਾਲ ਦੇਖੋ।
  • ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ, ਬਰਨਾਲਾ ਜਾਂ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ। ਮਾਨਸਾ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ।
  • ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਡੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ।
  • ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਹੈ।
  • ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਜਾਂ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
  • NH-7 ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਟਾਰੀ–ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਜਲੰਧਰ–ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸੜਕ NH-3 ਹੈ।
  • ਸੰਘੋਲ (ਹੜੱਪਾ ਸਥਾਨ) ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਾਂ ਰੂਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
  • ਸੰਸਾਰਪੁਰ = ਹਾਕੀ; ਮਾਹਿਲਪੁਰ = ਫੁੱਟਬਾਲ। ਦੋਵੇਂ ਦੁਆਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
  • ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਘਣਤਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ (348) ਦੀ ਹੈ, ਮਾਨਸਾ (350) ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ — ਮੋਹਾਲੀ ਜਾਂ ਮੋਗਾ ਦੀ ਨਹੀਂ।
  • ਮਾਨਚੈਸਟਰ: ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਹੈ (ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ)। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹੈ — ਜੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹੀ ਚੁਣੋ।

ਝਟਪਟ ਦੁਹਰਾਈ

ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਲਓ।

ਝਟਪਟ ਤੱਥ
  • ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ: 23 (2021 ਤੋਂ)
  • ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ: 5 — ਜਲੰਧਰ 7, ਪਟਿਆਲਾ 6, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ 4, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ 3, ਰੂਪਨਗਰ 3
  • ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁਖੀ: ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ
  • 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, 2021, ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ
  • 21ਵਾਂ ਅਤੇ 22ਵਾਂ: ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, 2011
  • 2006: ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਬਰਨਾਲਾ
  • ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ: 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992
  • ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ (ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ)
  • ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ; ਫਿਰ ਪਠਾਨਕੋਟ
  • ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਘਣਤਾ: ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ (348)
  • ਪੰਜਾਬ 2011: ਘਣਤਾ 551, ਸਾਖਰਤਾ 75.84%
  • ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ: ਮੋਕਲਹਰ
  • ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ: ਲੁਧਿਆਣਾ (ਭਾਰਤ ਦਾ: ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ)
  • ਸਿਟੀ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, UT)
  • ਹਾਕੀ ਦਾ ਮੱਕਾ: ਸੰਸਾਰਪੁਰ; ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਨਰਸਰੀ: ਮਾਹਿਲਪੁਰ
  • ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ: ਜਲੰਧਰ
  • ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ: ਕਪੂਰਥਲਾ
  • ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ: ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਰੂਪਨਗਰ), ਮੋਸ਼ੇ ਸਫ਼ਦੀ
  • ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ: ਬਠਿੰਡਾ
  • ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ: ਅਟਾਰੀ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ?

ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ

ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਰੂਪਨਗਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਲੰਧਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਨ — 7।

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ

ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ?

ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ

ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਐਲਾਨ 14 ਮਈ 2021 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 23ਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ

ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਿਹੜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ?

ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ

ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ?

2021 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ 2021 ਵਿੱਚ 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2011 ਵਿੱਚ ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ 14 ਮਈ 2021 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਲੁਧਿਆਣਾ ਖੇਤਰਫਲ (3,767 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.) ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ (ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 34.9 ਲੱਖ) ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ (837 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.) ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਠਾਨਕੋਟ (929 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.)। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਬਰਨਾਲਾ ਦੀ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਹਨ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 5 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਹਨ: ਜਲੰਧਰ (7 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ), ਪਟਿਆਲਾ (6), ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ (4), ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ (3) ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ (3)। ਹਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਲੁਧਿਆਣੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਹੌਜ਼ਰੀ, ਊਨੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਉਦਯੋਗ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ)। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅਟਾਰੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ–ਲਾਹੌਰ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਹੁਣ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ PPSC ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ, ਹੱਲ ਸਮੇਤ ਮੁਫ਼ਤ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲ ਬਾਰੇ ਹੋਰ

← ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੋਟਸ